ΣΩΣΤΟ Η ΛΑΘΟΣ; ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΠΤΙΚΑ ΧΑΠΙΑ

Όταν εισήχθη στη δεκαετία του ’60, το αντισυλληπτικό χάπι έγινε σύμβολο της γυναικείας απελευθέρωσης

Το αντισυλληπτικό χάπι έκανε την εμφάνισή του πριν από 50 χρόνια. Αναδυόμενο σε μια περίοδο κοινωνικών και πολιτικών αναταραχών, έδωσε στις γυναίκες τη δυνατότητα να επιλέξουν πώς και πότε να κάνουν οικογένεια και να απολαμβάνουν τη σεξουαλική τους ζωή. Δεν είναι απορίας άξιον λοιπόν που το χάπι θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες επιστημονικές εφευρέσεις του 20ού αιώνα και αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά σύμβολα της γυναικείας απελευθέρωσης.

Από την αρχή όμως για την επαναστατική αυτή μέθοδο αντισύλληψης υπήρξε διχασμός. Ορισμένοι πίστευαν πως θα δημιουργούσε “μια κοινωνία με αχαλίνωτη σεξουαλικότητα, ικανή να υπονομεύσει τα θεμέλια της οικογένειας”. Άλλοι φοβόντουσαν πιθανές βλαβερές επιπτώσεις στα τέκνα των γυναικών που τα ελάμβαναν.

Πενήντα χρόνια αργότερα, το χάπι παραμένει πιο αμφιλεγόμενο από ποτέ και – παραδόξως – όλο και περισσότερες γυναίκες “ελευθερώνονται” από τον “απελευθερωτή” τους: η δημοτικότητα του χαπιού είναι σε ελεύθερη πτώση, μια τάση που παρατηρείται σε πολλές χώρες. Οι λόγοι για αυτή τη μετατόπιση είναι πολλοί, αλλά ο φόβος για πιθανές παρενέργειες φαίνεται ότι είναι αυτός που τις απασχολεί περισσότερο. Αναμφισβήτητα, το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με την αναφορά αμέτρητων προσωπικών ιστοριών με δραματικούς τίτλους και την εξάπλωση πολυάριθμων φημών, έχουν επηρεάσει αρνητικά την αντίληψη των γυναικών όσον αφορά τους κινδύνους του χαπιού. Όμως είναι οι φόβοι αυτοί βάσιμοι; Πόσο επικίνδυνο είναι το χάπι; Τι είναι αλήθεια και τι είναι ψέμα;

Ας δούμε τι απαντά η επιστήμη στις πιο συνηθισμένες φήμες σχετικά με το αντισυλληπτικό χάπι …

1) Το αντισυλληπτικό χάπι βλάπτει τη γονιμότητα

ΛΑΘΟΣ. Πολλές μελέτες έχουν τεκμηριώσει ξεκάθαρα  ότι η ορμονική αντισύλληψη δεν προκαλεί στειρότητα. Ενίοτε η γονιμότητα καθηστερεί να επανέλθει πλήρως μέχρι και 6 μήνες μετά τη διακοπή του αντισυλληπτικού δισκίου, αλλά ένα χρόνο μετά την διακοπή του, οι γυναίκες που προσπαθούν να συλλάβουν είναι εξίσου πιθανό να μείνουν έγκυες (80%) με αυτές που δεν έχουν πάρει ποτέ το χάπι. Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις μακροχρόνιας χρήσης ενδέχεται να υπάρχει αυξημένη πιθανότητα εγκυμοσύνης εντός 6-12 μηνών μετά από τη διακοπή του.

Επιπλέον, η ορμονική αντισύλληψη συμβάλλει στην διατήρηση της γονιμότητας επειδή προστατεύει από τη φλεγμονώδη νόσο της πυέλου, την ενδομητρίωση, την έκτοπη κύηση, τις κύστεις των ωοθηκών, τον καρκίνο των ωοθηκών και της μήτρας (βλέπε παρακάτω).

2) Το χάπι μειώνει τη σεξουαλική επιθυμία

ΛΑΘΟΣ (ΩΣ ΕΠΙ ΤΟ ΠΛΕΙΣΤΟΝ). Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα αντισυλληπτικά χάπια δεν επηρεάζουν τη σεξουαλική επιθυμία: από 10 γυναίκες που παίρνουν το χάπι, 7 δεν παρατηρούν καμία αλλαγή στη σεξουαλική τους επιθυμία, 2 έχουν αυξημένη λίμπιντο και 1 παρουσιάζει λιγότερη όρεξη για σεξ.

Πρόσφατα, μια μελέτη έδειξε ότι το χάπι δεν “σκοτώνει” την επιθυμία για σεξ: οι συναφείς παράγοντες, όπως η σχέση με τον σύντροφο, το άγχος, η κόπωση, τα οικογενειακά προβλήματα, ο πρόσφατος τοκετός, έχουν πιο σημαντικό αντίκτυπο στη σεξουαλική επιθυμία από τον τύπο αντισύλληψης που χρησιμοποιείται.

3) Το αντισυλληπτικό χάπι παχαίνει

ΛΑΘΟΣ (ΩΣ ΕΠΙ ΤΟ ΠΛΕΙΣΤΟΝ). Μια πρόσφατη μεγάλη επιστημονική αναθεώρηση επιβεβαίωσε ότι τα αντισυλληπτικά χάπια δεν προκαλούν αύξηση βάρους στις περισσότερες γυναίκες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, με την έναρξη της λήψης του χαπιού μπορεί να υπάρχει μια προσωρινή αύξηση βάρους λόγω κατακράτησης υγρών, η οποία συνήθως υποχωρεί στους 2 με 3 μήνες.

Το σωματικό βάρος πολλών γυναικών μεταβάλλεται συχνά λόγω διαφόρων αλλαγών στον τρόπο ζωής τους. Επειδή αυτές οι αλλαγές στο βάρος είναι τόσο συνηθισμένες, πολλές γυναίκες το αποδίδουν, εσφαλμένα, στη χρήση του χαπιού.

4) Το χάπι αυξάνει τον κίνδυνο θρόμβωσης

ΣΩΣΤΟ. Ήδη από τη δεκαετία του ’60 γνωρίζουμε ότι τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια αυξάνουν τον κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης, δηλαδή του σχηματισμού ενός πήγματος αίματος που φράζει μια φλέβα, η οποία είναι μια σοβαρή και δυνητικά θανατηφόρα επιπλοκή. Τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά περιέχουν συνθετικές εκδοχές των ορμονών οιστρογόνου και προγεστερόνης. Είναι κυρίως το οιστρογόνο που προκαλεί φλεβική θρόμβωση, αλλά τα τελευταία χρόνια έγινε γνωστό ότι και ορισμένες μορφές προγεστερόνης αυξάνουν τον κίνδυνο φλεβοθρόμβωσης. Πράγματι, οι πιο “σύγχρονες” μορφές του συνδυασμένου χαπιού – οι αποκαλούμενες τρίτης και τέταρτης γενιάς – που περιέχουν γεστοδένη, δεσογεστρέλη και δροσπιρενόνη, συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο θρόμβωσης.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) αναφέρει ότι η συχνότητα εμφάνισης θρόμβωσης ανά 100.000 γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας είναι η εξής:

  • 5 έως 10 για μη έγκυες γυναίκες που δεν χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά δισκία,
  • 20 για γυναίκες που χρησιμοποιούν το συνδυασμένο χάπι παλαιάς (δεύτερης) γενιάς, που περιέχει λεβονοργεστρέλη,
  • 40 για γυναίκες που παίρνουν χάπια τρίτης και τέταρτης γενιάς.

Γνωστοί παράγοντες κινδύνου για φλεβική θρόμβωση είναι το κάπνισμα, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η παχυσαρκία, η ηλικία άνω των 35 ετών και η οικογενειακή ή προσωπική ιστορία καρδιαγγειακών νοσημάτων. Όμως ένας ειδικός εργαστηριακός έλγχος μπορεί να ελαχιστοποιήσει τις πιθανότητες φλεβικής θρόμβωσης τόσο από τους προαναφερθέντες παράγοντες κινδύνου, όσο και από την λήψη αντισυλληπτικού χαπιού ή της κύησης. Αλλά για αυτό καλό είναι να συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.

Ενώ τα στοιχεία αυτά σε πρώτη ανάγνωση μπορεί να φαίνονται τρομακτικά, θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη πως:

  • Ελλείψει παραγόντων κινδύνου, το ρίσκο θρόμβωσης είναι πολύ χαμηλό.
  • Ο κίνδυνος θνησιμότητας από θρόμβωση είναι περίπου 1%. Συνεπώς, οι πιθανότητες για μια γυναίκα να πεθάνει ως αποτέλεσμα ενός θρόμβου που οφείλεται στη χρήση του χαπιού είναι περίπου 2 έως 4 ανά ένα εκατομμύριο γυναίκες.
  • Ο κίνδυνος θρόμβωσης παραμένει σημαντικά χαμηλότερος από εκείνον που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη και τον τοκετό (ο οποίος εκτιμάται στο 1 στις 1000-2000 γεννήσεις).
  • Μάλιστα, όταν το 1995 στο Ηνωμένο Βασίλειο δόθηκε προειδοποίηση σχετικά με τον αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης με τα χάπια τρίτης γενιάς, η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε πανικό και οδήγησε πολλές γυναίκες να σταματήσουν το χάπι, με αποτέλεσμα να αυξηθούν σημαντικά οι γεννήσεις και οι αμβλώσεις την επόμενη χρονιά.

Συνοπτικά, οι πιθανότητες εμφάνισης θρομβωτικού επεισοδίου με την λήψη αντισυλληπτικών δισκίων είναι πολύ χαμηλές, ιδιαίτερα με συνδυασμένα χάπια που περιέχουν χαμηλή δόση οιστρογόνου (30 μικρογραμμάρια ή μικρότερη) και προγεστερόνη παλαιάς γενιάς (όπως η λεβονοργεστρέλη). Αυτή η μορφή αντισυλληπτικού χαπιού, δυστυχώς, δεν κυκλοφορεί στην Ελλάδα.

Το χάπι που περιέχει μόνο προγεστερόνη (“minipill”), είναι μια μορφή από του στόματος αντισύλληψης με χαμηλή δόση προγεστερόνης, το οποίο δεν περιέχει καθόλου οιστρογόνα. Παρόλο που η αποτελεσματικότητά του είναι ελαφρώς χαμηλότερη σε σύγκριση με το συνδυασμένο χάπι, το minipill δεν αυξάνει τον κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής ή αρτηριακών θρομβωτικών επεισοδίων (βλ. παρακάτω). Δυστυχώς ούτε αυτά τα χάπια κυκλοφορούν στην Ελλάδα.

5) Το χάπι αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού

ΣΩΣΤΟ. Μια πρόσφατη μεγάλη μελέτη ανασκόπησης σχετικά με τα αρτηριακά αγγειακά ατυχήματα (έμφραγμα του μυοκαρδίου και ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο) που σχετίζονται με το χάπι έδειξε ότι ο συνολικός κίνδυνος αρτηριακής θρόμβωσης αυξήθηκε κατά 60% στις γυναίκες που χρησιμοποιούσαν αντισυλληπτικά χάπια σε σύγκριση με μη χρήστες. Σε αντίθεση με την φλεβική θρόμβωση, ο κίνδυνος δεν διέφερε ανάλογα με τον τύπο της συνθετικής προγεστερόνης. Ωστόσο, ήταν διπλάσιο σε γυναίκες που έπαιρναν χάπια με υψηλότερες δόσεις οιστρογόνων (τα παλαιότερα σκευάσματα αντισυλληπτικών χαπιών).

Συνεπώς, το συνδυασμένο χάπι που περιέχει λεβονοργεστρέλη και χαμηλή δόση οιστρογόνο (30 μg ή λιγότερο) είναι η ασφαλέστερη μορφή από του στόματος ορμονικής αντισύλληψης. Το minipill είναι επίσης μια καλή επιλογή σε γυναίκες υψηλού κινδύνου (βλ. προηγουμένως).

6) Οι γυναίκες που καπνίζουν δεν πρέπει να πάρουν το χάπι

ΣΩΣΤΟ. Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι το κάπνισμα μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα της ορμονικής αντισύλληψης. Οι καπνίστριες που παίρνουν το χάπι εμφανίζουν πιο συχνά αιμορραγία σε σχέση με γυναίκες που δεν καπνίζουν, γεγονός που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει ότι η αποτελεσματικότητα του χαπιού είναι ελαττωμένη. Πρέπει όμως να διεξαχθούν περισσότερες μελέτες για να κατανοηθεί καλύτερα η επίδραση του καπνίσματος στη δράση του χαπιού.

Αλλά αυτό που γνωρίζουμε σίγουρα είναι πως οι καπνίστριες που λαμβάνουν συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια έχουν αυξημένο κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης και καρδιακής νόσου (βλ. παραπάνω). Αυτός ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για τις γυναίκες που καπνίζουν περισσότερα από 15 τσιγάρα την ημέρα, είναι ηλικίας άνω των 35 ετών ή παίρνουν σκευάσματα με υψηλά επίπεδα οιστρογόνων.

Αν είστε μικρότερη των 35 ετών και καπνίζετε, θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτική σχετικά με τη χρήση του αντισυλληπτικού χαπιού, και η απόφαση να το πάρετε θα πρέπει να εξατομικεύεται, λαμβάνοντας υπόψη άλλους παράγοντες κινδύνου όπως το προσωπικό και οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης, υψηλής χοληστερόλης ή καρδιακών παθήσεων. Οι καπνίστριες ηλικίας 35 ετών και πάνω δεν πρέπει να λαμβάνουν το συνδυασμένο αντισυλληπτικό χάπι.

Αν καπνίζετε, μπορείτε να επιλέξετε το minipill, το οποίο δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής ή αρτηριακών θρομβωτικών επεισοδίων. Διαφορετικά θα πρέπει να συζητήσετε με το ιατρό σας σχετικά με μια άλλη αντισυλληπτική μέθοδο, όπως το ενδομήτριο σπείραμα (“σπιράλ”).

7) Το χάπι προκαλεί αλλαγές στη διάθεση και κατάθλιψη

ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΟ. Οι περισσότερες μελέτες δεν έχουν δείξει καμία επίδραση του χαπιού στην κατάθλιψη και στις αλλαγές της διάθεσης. Μάλιστα, ορισμένες μελέτες έχουν βρει ακόμη και μία προστατευτική δράση. Το 2016, μια εκτεταμένη ανασκόπηση της ορμονικής αντισύλληψης και των αλλαγών στη διάθεση επιβεβαίωσε τα υπάρχοντα στοιχεία και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι “… οι αρνητικές αλλαγές στη διάθεση είναι σπάνιες και η συνδυασμένη ορμονική αντισύλληψη μπορεί να χορηγηθεί με ασφάλεια”.

Ωστόσο, άλλη πρόσφατη δημοσίευση έρχεται να αμφισβητήσει αυτόν τον ισχυρισμό. Δανοί ερευνητές εξέτασαν τα αρχεία περισσότερων από ένα εκατομμύριο γυναικών που χρησιμοποιούσαν ορμονική αντισύλληψη. Διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που παίρνανε το συνδυασμένο χάπι είχαν 23% αυξημένες πιθανότητες να χρειαστεί να πάρουν αντικαταθλιπτικά φάρμακα σε σχέση με εκείνες που δεν έλαβαν ορμονική αντισύλληψη. Για όσες χρησιμοποιούσαν το minipill (και άλλες μεθόδους που περιέχουν μόνο προγεστερόνη, όπως το ορμονικό σπιράλ), ο κίνδυνος ήταν 34% μεγαλύτερος. Αυξήθηκε ακόμα περισσότερο, έως και 80% για τα κορίτσια ηλικίας 15 έως 19 ετών στο συνδυασμένο χάπι.

Υπάρχουν μερικά σημαντικά σημεία που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για αυτά τα αποτελέσματα:

  • Η κατάθλιψη είναι μια περίπλοκη κατάσταση, η αιτία της οποίας δεν είναι ακόμη τελείως κατανοητή. Διάφοροι παράγοντες φαίνεται να παίζουν ρόλο: γενετικοί, περιβαλλοντικοί, ψυχολογικοί και κοινωνικοί. Επομένως, είναι πολύ δύσκολο να αξιολογηθεί η σχέση μεταξύ κατάθλιψης και ορμονικής αντισύλληψης.
  • Η μελέτη της Δανίας δεν αποδεικνύει ότι οι ορμόνες είναι υπεύθυνες για την κατάθλιψη – η “συσχέτιση” δεν σημαίνει απαραίτητα “αιτιώδη συνάφεια”.
  • Ο κίνδυνος διάγνωσης της κατάθλιψης αυξάνεται στους δύο έως τρεις πρώτους μήνες της χρήσης αντισυλληπτικών, αλλά μετά αρχίζει να ελαττώνεται.
  • Ακόμη και αν επιβεβαιωθούν αυτά τα ευρήματα, ο αριθμός των προσβεβλημένων γυναικών παραμένει μικρός: 2,2 στις 100 γυναίκες που χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά χάπια παθαίνουν κατάθλιψη, σε σύγκριση με 1,7 στις 100 που δεν τα παίρνουν.

Συμπερασματικά, το χάπι μπορεί να έχει αντίκτυπο στη διάθεση ορισμένων γυναικών, αλλά χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί εάν τα ορμονικά αντισυλληπτικά είναι πράγματι η αιτία κατάθλιψης και αλλαγών της διάθεσης.

8) Το χάπι είναι 100% αξιόπιστο

ΛΑΘΟΣ. Θεωρητικά, με τέλεια χρήση, το χάπι είναι 99,7% αποτελεσματικό στην πρόληψη μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης. Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα του χαπιού: μη τυπική χρήση (ξεχάσατε να το πάρετε, δεν το παίρνετε σωστά), ορισμένα φάρμακα ή ιατρικά προβλήματα, κλπ… Επομένως, όταν πρόκειται για πραγματικές συνθήκες, το χάπι είναι περίπου 92% αποτελεσματικό: περίπου 8 στις 100 γυναίκες που παίρνουν το συνδυασμένο χάπι θα μείνουν έγκυες σε ένα χρόνο.

Σε κάθε περίπτωση, το αντισυλληπτικό χάπι παραμένει μια από τις πιο αξιόπιστες μεθόδους αντισύλληψης.

9) Εάν παίρνεις το χάπι δεν χρειάζεται το προφυλακτικό

ΛΑΘΟΣ. Μια έρευνα που διεξήχθη στη Γαλλία έδειξε ότι “… μία στις δέκα νέες γυναίκες ηλικίας 15 έως 20 ετών δεν γνωρίζει ότι το χάπι δεν προστατεύει από τον ιό HIV και τις σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις”. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, το χάπι είναι πολύ αποτελεσματικό για την αποτροπή μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, αλλά δεν προσφέρει καθόλου προστασία για σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα. Στην πραγματικότητα, η μόνη αντισυλληπτική μέθοδος που προστατεύει από τις σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις είναι το προφυλακτικό. Διαβάστε περισσότερα εδώ.

10) Το αντισυλληπτικό χάπι προκαλεί καρκίνο

ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ. Το χάπι πιθανώς αυξάνει τον κίνδυνο ορισμένων μορφών καρκίνου, αλλά προστατεύει από άλλους. Συνολικά, με τη χρήση αντισυλληπτικών δισκίων μειώνεται ο κίνδυνος καρκίνου του ενδομητρίου και των ωοθηκών, ενώ ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού και τραχήλου της μήτρας ενδέχεται να είναι αυξημένος.

Η προστατευτική δράση ενάντια στον καρκίνο των ωοθηκών και του ενδομητρίου (το κάλυμμα της κοιλότητας της μήτρας) έχει αποδειχθεί συστηματικά σε πολλές μελέτες. Αυτή η επίδραση αυξάνεται με το χρονικό διάστημα που χρησιμοποιούνται τα αντισυλληπτικά χάπια και συνεχίζεται για πολλά χρόνια αφού η γυναίκα σταματήσει να τα παίρνει.

Η μακροχρόνια χρήση αντισυλληπτικών από το στόμα σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Αυτή η συσχέτιση δεν είναι πλήρως κατανοητή, καθώς σχεδόν όλοι οι καρκίνοι του τραχήλου της μήτρας προκαλούνται από ορισμένους τύπους του ιού του ανθρώπινου θηλώματος (HPV). Ενδεχομένως, οι γυναίκες που παίρνουν το χάπι δεν χρησιμοποιούν συστηματικά προφυλακτικό, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο να εκτεθούν στον HPV.

Μια μετανάλυση 70 μελετών έδειξε αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού στις γυναίκες που λαμβάνουν ή πήραν πρόσφατα ορμονική αντισύλληψη. Ο κίνδυνος ήταν υψηλότερος για τις γυναίκες που άρχισαν να χρησιμοποιούν τα αντισυλληπτικά ως έφηβες. Ωστόσο, 10 χρόνια μετά την παύση της χρήσης τους, ο κίνδυνος ήταν αντίστοιχος με εκείνος των γυναικών που δεν τα είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ.

Εφόσον οι περισσότερες μελέτες που έχουν γίνει έχουν αξιολογήσει κυρίως τα παλαιότερα χάπια με μεγαλύτερες δόσεις ορμονών, μέχρι πρότινος πιστεύαμε πως τα χάπια νεότερης γενιάς που διατίθενται τα τελευταία χρόνια θα ήταν ασφαλέστερα όσον αφορά τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Ωστόσο, μια νέα μελέτη από τη Δανία διαπίστωσε ότι ακόμη και με τα σημερινά χάπια, οι χρήστες ορμονικής αντισύλληψης παρουσίασαν αύξηση κατά 20% του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε σύγκριση με μη χρήστες. Οι πιθανότητες ήταν μεγαλύτερες μεταξύ των γυναικών που χρησιμοποίησαν ορμόνες για περισσότερο από 10 χρόνια. Ο κίνδυνος ήταν παρόμοιος σε μέγεθος με αυτόν των παλαιότερων τύπων χαπιών.

Το αν η χρήση αντισυλληπτικών από το στόμα αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του ήπατος δεν είναι σαφές: ενώ μερικές μελέτες διαπίστωσαν περισσότερες περιπτώσεις ηπατοκυτταρικού καρκινώματος (ενός τύπου καρκίνου του ήπατος) σε γυναίκες που πήραν το χάπι για περισσότερο από 5 χρόνια, άλλες δεν επιβεβαίωσαν αυτόν τον συσχετισμό.

Η ορμονική αντισύλληψη φαίνεται ότι έχει προστατευτική επίδραση στον καρκίνο του παχέος εντέρου, αλλά αυτό δεν έχει ακόμη αποδειχθεί με βεβαιότητα.

Δεδομένου ότι το χάπι φαίνεται να μειώνει τη συχνότητα ορισμένων καρκίνων και να αυξάνει τον κίνδυνο άλλων, ανακύπτει μια ενδιαφέρουσα ερώτηση: Το χάπι αυξάνει τον συνολικό κίνδυνο καρκίνου; Η απάντηση είναι ΟΧΙ. Μια πρόσφατα μελέτη ανέλυσε επιδημιολογικά δεδομένα περισσότερων από 40.000 γυναικών που παρακολουθήθηκαν για περισσότερο από 40 χρόνια. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι χρήστες από του στόματος αντισυλληπτικών προστατεύονται από τον καρκίνο του παχέος εντέρου, του ενδομητρίου και των ωοθηκών, και αυτό το ευεργετικό αποτέλεσμα διαρκεί για πολλά χρόνια μετά τη διακοπή του χαπιού. Αντιθέτως, παρατηρήθηκε αυξημένος κίνδυνος καρκίνου του μαστού και τραχήλου της μήτρας με τωρινή και πρόσφατη λήψη του χαπιού, κίνδυνος που φαίνεται να χάνεται εντός περίπου 5 ετών μετά τη διακοπή της αντισύλληψης από το στόμα, χωρίς να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος με το χρόνο. Αυτά τα αποτελέσματα είναι καθησυχαστικά και παρέχουν ισχυρές αποδείξεις ότι οι περισσότερες γυναίκες δεν εκτίθενται σε μακροχρόνιο κίνδυνο καρκίνου εάν επιλέξουν να χρησιμοποιήσουν από του στόματος αντισύλληψη. Μάλιστα, πολλές γυναίκες είναι πιθανόν ακόμη και να προστατευθούν.

11) Το χάπι έχει πολλές ενοχλητικές παρενέργειες

ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ. Ορισμένες γυναίκες δεν θέλουν να πάρουν το χάπι επειδή φοβούνται ενοχλητικά συμπτώματα. Πράγματι, το αντισυλληπτικό χάπι είναι ένα φάρμακο, και ως εκ τούτου ενδέχεται να προκαλέσει παρενέργειες.

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με τη χρήση συνδυασμένων αντισυλληπτικών δισκίων περιλαμβάνουν αλλαγές στην περίοδο, ναυτία, πρήξιμο ή πόνο του στήθους, πονοκέφαλο, αμηνόρροια (να μην έρθει καθόλου η περίοδος), εκκρίσεις από τον κόλπου και διαταραχές της όρασης σε γυναίκες που φοράνε φακούς επαφής. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας, αλλαγές στη διάθεση, ή προσωρινή αύξηση βάρους λόγω κατακράτησης υγρών (βλ. παραπάνω). Γενικά, αυτές οι ανεπιθύμητες ενέργειες δεν αποτελούν σημάδι ασθένειας και συνήθως υποχωρούν εντός των πρώτων μηνών από τη έναρξη της λήψης του χαπιού.

Ενώ ορισμένες γυναίκες ενδέχεται να παρουσιάσουν ενοχλητικά συμπτώματα, είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως το χάπι παρέχει και πολλά οφέλη για την υγεία:

  • Μειωμένος κίνδυνος ορισμένων μορφών καρκίνου (βλ. παραπάνω)
  • Βελτιωμένη οστική πυκνότητα (αποφυγή οστεοπόρωσης σε μεγαλύτερες γυναίκες)
  • Προστασία από τη φλεγμονώδη νόσο της πυέλου
  • Πρόληψη κύστεων των ωοθηκών
  • Μείωση προβλημάτων της έμμηνου ρύσης
  • Πρόληψη των εμμηνορρυσιακών ημικρανιών (με ορισμένες μορφές χαπιών συνεχόμενης λήψης)
  • Προστασία από αναιμία λόγω έλλειψης σιδήρου
  • Μείωση του πόνου της ωορρηξίας
  • Θεραπεία της ακμής
  • Θεραπεία αιμορραγίας από ινομυώματα
  • Θεραπεία δυσμηνόρροιας (πόνοι περιόδου)
  • Θεραπεία της τριχοφυΐας
  • Θεραπεία του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου (PMS)
  • Μείωση των συμπτωμάτων ενδομητρίωσης
  • Μείωση των συμπτωμάτων του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών
  • Πρόκληση αμηνόρροιας σε διάφορες περιπτώσεις, πχ όταν επιθυμείτε να σταματήσετε την περίοδό σας για κάποιο χρονικό διάστημα. Με τα χάπια μπορείτε επίσης να προκαλέσετε ή να καθυστερήσετε την περίοδό σας.

Τελικά, πόσο επικίνδυνο είναι το χάπι;

Δεν υπάρχει η τέλεια μέθοδος αντισύλληψης, μακάρι να υπήρχε! Και είναι αλήθεια πως η ορμονική αντισύλληψη, όπως και κάθε άλλο φάρμακο, ενδέχεται να προκαλέσει ενοχλητικές παρενέργειες και σοβαρούς κινδύνους για την υγεία. Αυτό μήπως σημαίνει ότι κανείς δεν πρέπει να πάρει το χάπι; Φυσικά και όχι! Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι οι σοβαροί κίνδυνοι είναι πολύ σπάνιοι και τα ενοχλητικά συμπτώματα είναι συνήθως μικρής διάρκειας. Επιπλέον, το χάπι προσφέρει πολλά μη αντισυλληπτικά οφέλη για την υγεία.

Αλλά όταν συζητάμε για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των χαπιών, μερικές φορές ξεχνάμε ένα πολύ σημαντικό ζήτημα: το χάπι είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές αντισυλληπτικές μεθόδους. Και η αποτελεσματική αντισύλληψη εμποδίζει μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, η οποία μπορεί να έχει όχι μόνο καταστροφικές ψυχολογικές συνέπειες αλλά η αντιμετώπησή της ενδεχομένως να επισύει σοβαρές επιπλοκές, που μπορεί να σας ακολουθήσουν στο υπόλοιπο της ζωής σας.

Επομένως, τα πιθανά προβλήματα του χαπιού θα πρέπει να αναλυθούν σε αντιπαραβολή με τα πλεονεκτήματα. Δηλαδή, δεν πρέπει να δίνεται έμφαση μόνο στα μειονεκτήματα, αλλά να λαμβάνουμε σοβαρώς υπόψιν όλα τα θετικά οφέλη του χαπιού. Φυσικά, κάθε γυναίκα που σκέφτεται να πάρει το χάπι πρέπει να συζητήσει διεξοδικά με τον ιατρό της, που σε συνδιασμό με το ιστορικό της, θα την οδηγήσει σε αποφυγή όσο το δύνατον αποτελεσματικότερη των πιθανών κινδύνων ώστε η λήψη του αντισυλληπτικού χαπιού να αποφέρει την επιθυμητή, ευεργετηκή δράση που σίγουρα υπερτερεί των μειονεκτημάτων.

 

Photo credits

Heading: vintag.es; 1: thebump.com; 2: breakingmuscle.com; 3: thejewel.com; 4: health.harvard.edu; 5: newhealthadvisor.com; 6: pinterest.com; 7: pinterest.com; 8: pinterest.com; 9: blog.path.org; 10: purelyb.com; 11: buzzfeed.com; Conclusion: bigthink.com

ΤΑ “ΠΡΕΠΕΙ” ΚΑΙ “ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ” ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ (Πρώτο μέρος)

Ζήτω !! το τεστ εγκυμοσύνης είναι θετικό! Πας να μοιραστείς τα καλά νέα με τους φίλους και συγγενείς σου … Και ακριβώς την ίδια στιγμή, θα αρχίσουν να σε «βομβαρδίζουν» με συμβουλές: κάνε αυτό, μην κάνεις εκείνο … Έτσι θα αναρωτιέσαι: Τι είναι ασφαλές; Τι μπορεί να βλάψει το μωρό μου;

Αυτό το post είναι αφιερωμένο στις πιο συχνές ερωτήσεις: “Είναι ασφαλές ….;”. Δεδομένου ότι το αντικείμενο είναι εκτεταμένο, αυτό θα είναι το πρώτο μέρος, που αφορά τα τρόφιμα, τα ποτά, το αλκοόλ και το τσιγάρο. Περισσότερα “Πρέπει” και “Δεν πρέπει” έπονται ….

ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΙ ΠΟΤΑ

Embed from Getty Images

Να τρως υγιεινά είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορείς να κάνεις για το μωρό σου, καθώς και για τον εαυτό σου! Δεν υπάρχει συγκεκριμένη διατροφή για την εγκυμοσύνη: θα πρέπει να ακολουθήσεις μια υγιή και ισορροπημένη διατροφή: άφθονα φρούτα, δημητριακά και λαχανικά, αλλά και γαλακτοκομικά προϊόντα και κρέας, τα οποία παρέχουν σίδηρο, ασβέστιο, βιταμίνες και πρωτεΐνες. Δεν χρειάζεται να τρως για δύο! Στην πραγματικότητα, εάν έχεις κανονικό βάρος, είναι μόνο μερικές επιπλέον θερμίδες την ημέρα που χρειάζονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης: καμία στον πρώτο τρίμηνο, περίπου 300 το δεύτερο, 450 το τελευταίο τρίμηνο!

Προσπάθησε να τρως συχνά και μικρά γεύματα, και καλό θα είναι να αποφεύγεις να τρως πολύ πριν τον ύπνο. Παρά το γεγονός ότι τα γλυκά, τα λιπαρά ή τα επεξεργασμένα τρόφιμα δεν θα πρέπει να είναι στο καθημερινό σου διαιτολόγιο, μην αισθάνεσαι άσχημα αν κατά καιρούς μπαίνεις στον πειρασμό! Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να δώσεις προσοχή στην ποιότητα, αλλά και στην ποσότητα: η υπερβολική αύξηση του σωματικού βάρους μπορεί να σε βάλει σε κίνδυνο για διαβήτη και υπέρταση της κύησης, ή να γεννήσεις ένα μωρό πολύ μεγάλο (μακροσωμικό) … Και επιπλέον θα υποφέρεις για να χάσεις τα παραπανίσια κιλά μετά τη γέννα!

Εδώ θα βρεις μερικά πράγματα που πρέπει να ξέρεις για τα τρόφιμα και τα ποτά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης:

Κρέας & Αυγά

Red meat d56da7e3faa04dd1_steak.xxxlarge

Το κρέας είναι μια εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης, σιδήρου, βιταμινών και μετάλλων. Αλλά θα πρέπει να τρως μόνο καλά μαγειρεμένο κρέας. Ξέχασε το καρπάτσιο, το steak tartare και τη μπριζόλα saignant!

Η κατανάλωση μισοψημένα ή ωμά κρέατα μπορεί να οδηγήσει σε τοξοπλάσμωση, μια σοβαρή λοίμωξη που μπορεί να βλάψει το μωρό σου. Τα ωμά αλλαντικά, όπως το σαλάμι ή το προσούτο πρέπει επίσης να αποφεύγονται. Το συκώτι και προϊόντα του (όπως το πατέ) περιέχουν υψηλά επίπεδα βιταμίνης Α, τα οποία μπορεί να είναι τοξικά για το έμβρυο. Πράγματι, μία μερίδα συκωτιού αγελαδινό περιέχει τρεις φορές τη συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα βιταμίνης Α που επιτρέπεται στην εγκυμοσύνη, έτσι ακόμη και αν θεωρείται μια υγιεινή τροφή, πλούσια σε πρωτεΐνες, σίδηρο και βιταμίνες, πρέπει να το αποφεύγεις ή να το καταναλώνεις όχι περισσότερο από μία φορά το μήνα.

Το κρέας που δεν είναι καλά μαγειρεμένο, και ειδικά τα πουλερικά μπορεί να περιέχουν σαλμονέλα, η οποία μπορεί να προκαλέσει μια πολύ σοβαρή μορφή τροφικής δηλητηρίασης. Συνεπώς, πρέπει να δώσεις ιδιαίτερη προσοχή στο καλό μαγείρεμα του κοτόπουλου. Η σαλμονέλα βρίσκεται επίσης στα αυγά, για αυτό η κατανάλωση ωμού ή μερικώς μαγειρεμένου αυγού δεν συνιστάται (συμπεριλαμβάνονται η σπιτική μαγιονέζα, το τιραμισού, κ.α.).

Ψάρι & Θαλασσινά 

Had sushi for lunch last Saturday. It was delicious.

Το ψάρι είναι μια εξαιρετική πηγή πρωτεϊνών, βιταμινών και πολύτιμων ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, τα οποία ενισχύουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου και των ματιών του εμβρύου. Ωστόσο, θα πρέπει να αποφεύγονται ορισμένα ψάρια, όπως τον καρχαρία, τον ξιφία, το σκουμπρί, το πλακολεπιδόψαρο, και τον τόνο. Αυτά τα ψάρια έχουν μολυνθεί με μεγάλες ποσότητες υδραργύρου, ο οποίος μπορεί να είναι τοξικός για το μωρό σου. Για να δεις περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τα επίπεδα υδραργύρου στα ψάρια και της επιτρεπόμενες μερίδες, παρακαλώ κάνε κλικ εδώ.

Το ωμό ψάρι και τα θαλασσινά μπορεί να περιέχουν επιβλαβή βακτήρια ή ιούς. Ως εκ τούτου, αποφεύγουμε να τρώμε ωμό ψάρι στην εγκυμοσύνη (συμπεριλαμβάνονται ορισμένες ποικιλίες σούσι και σασίμι) ή ωμά οστρακοειδή. Το χταπόδι, το καλαμάρι, οι γαρίδες είναι εντάξει εφόσον είναι καλά μαγειρεμένα. Με τα καπνιστά ψάρια (όπως σολομός και πέστροφα) οι απόψεις διίστανται: ενώ θεωρείται ότι είναι ασφαλές από ορισμένους ειδικούς, άλλοι συμβουλεύουν να αποφεύγονται λόγω της πιθανότητας μόλυνσης με λιστέρια, ένα βακτήριο δυνητικά επιβλαβές για το μωρό σου.

Τυριά & Γάλα

Το τυρί είναι μια πολύ καλή πηγή ασβεστίου και βιταμινών, οπότε να τρως τυρί, αρκεί να είναι φτιαγμένο από παστεριωμένο γάλα. Δεν θα πρέπει να τρως ορισμένα μαλακά τυριά, όπως μπρι, καμαμπέρ, Chevre, ροκφόρ, τα οποία μπορεί να περιέχουν το σπάνιο αλλά επικίνδυνο μικρόβιο λιστέρια. Να ελέγξεις τις συσκευασίες, όπου συνήθως αναφέρεται αν το τυρί φτιάχτηκε από παστεριωμένο ή μη παστεριωμένο γάλα, και να αποφεύγεις τα σπιτικά τυριά. Τα σκληρά τυριά είναι μια χαρά. Για τον ίδιο λόγο, το γάλα που πίνεις πρέπει πάντα να είναι παστεριωμένο.

Καφές

Η κατανάλωση περισσότερο από 200 mg καφεΐνης την ημέρα μπορεί να σε βάλει σε κίνδυνο αποβολής ή να αποκτήσεις ένα μωρό με χαμηλό βάρος γέννησης (αλλά αυτό δεν είναι ξεκάθαρο). Αυτό σημαίνει ότι μπορείς να πιεις μέχρι δύο φλιτζάνια στιγμιαίου καφέ ή 1 φλιτζάνι καφέ φίλτρου την ημέρα. Μην ξεχνάς τις άλλες πηγές καφεΐνης, όπως το τσάι, τα αναψυκτικά τύπου κόλα, τα ποτά ενέργειας ή τη σοκολάτα. Για να μάθεις την περιεκτικότητα σε καφεΐνη των διαφόρων ποτών και ροφημάτων, παρακαλώ κάνε κλικ εδώ.

Αφεψήματα

Tea time resized 2352395427_fce9b7fde4_b

“Φυτικό” ή “φυσικό” δεν σημαίνει απαραίτητα “ασφαλές”. Τα περισσότερα τσάγια είναι ασφαλή στην εγκυμοσύνη, εφόσον δεν πίνονται σε μεγάλες ποσότητες. Το πράσινο τσάι περιέχει καφεΐνη, προσοχή συνεπώς να μην υπερβαίνεις το συνιστώμενο όριο των 200 mg καφεΐνης ημερησίως (βλέπε παραπάνω).

Υπάρχουν ορισμένα τσάγια που πρέπει να αποφεύγονται: το τσάι φασκόμηλου ενδέχεται να προκαλεί αποβολή και η υψηλή αρτηριακή πίεση. Το τσάι μαϊντανού μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αποβολής. Η βαλεριάνα, καθώς και το χαμομήλι σε μεγάλες ποσότητες επίσης αποφεύγονται. Το τσάι από φύλλα Raspberry μπορεί να προκαλέσει συσπάσεις, οπότε δεν καταναλώνετε στην αρχή της κύησης, αλλά μπορεί να είναι καλό προς το τέλος της εγκυμοσύνης.

Γλυκαντικές ουσίες

Sweetener resized 5608101779_536b9957ac_b

Σε γενικές γραμμές, η κατανάλωση γλυκαντικών ουσιών κατά  την διάρκεια της εγκυμοσύνης φαίνεται να είναι ασφαλής, συνιστάται όμως να χρησιμοποιούνται με μέτρο. Να προτιμήσεις τη στέβια και την σουκραλόζη. Η ασπαρτάμη φαίνεται να είναι ασφαλής με μέτρια κατανάλωση, αλλά θα πρέπει να αποφεύγεται από οποιονδήποτε πάσχει από μια σπάνια ασθένεια που ονομάζεται φαινυλκετονουρία (PKU) ή από άτομα με υψηλά επίπεδα φαινυλαλανίνης στο αίμα. Η σακχαρίνη και το κυκλαμικό έχουν συνδεθεί με την εμφάνιση ορισμένων τύπων καρκίνου (είναι αμφιλεγόμενο),  για αυτό είναι καλύτερο να αποφεύγονται στην εγκυμοσύνη.

ΟΙΝΟΠΝΕΥΜΑΤΩΔΗ ΠΟΤΑ ΚΑΙ ΤΣΙΓΑΡΟ

White wine and painting resized 98337136_fc50b5a6b0_o

Το αλκοόλ σε μεγάλες ποσότητες είναι ιδιαίτερα τοξικό για το αγέννητο μωρό. Όσον αφορά την περιστασιακή (κοινωνική) κατανάλωση αλκοόλ, τα δεδομένα είναι αντιφατικά. Σύμφωνα με τη βρετανική οργάνωση NICE, αν και υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με το ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ στην εγκυμοσύνη, δεν υπάρχουν ενδείξεις βλάβης στο έμβρυο αν καταναλώνουμε όχι περισσότερο από μία ή δύο φορές την εβδομάδα, 250cc μπύρα ή 1 σφηνάκι (25 ml) ή 2 μικρά (125 ml) ποτήρια κρασί. Παρ’όλα αυτά, το NICE συνιστά να αποφεύγεται η κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου, λόγω πιθανό αυξημένο κίνδυνο αποβολής.

Cigarette resized 4322886680_87b73de16b_b

Οι κίνδυνοι του καπνίσματος έχουν καθιερωθεί ευρέως. Το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σε βάζει σε μεγαλύτερο κίνδυνο να αποκτήσεις ένα παιδί με χαμηλό σωματικό βάρος γέννησης, καθώς και ενδομήτριου θανάτου, συνδρόμου του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου, αποβολής, πρόωρου τοκετού και αποκόλλησης του πλακούντα. Επιπλέον, τελευταία έχει αποδεχθεί ότι το κάπνισμα προκαλεί και γενετικές ανωμαλίες. Δείτε περισσότερες πληροφορίες εδώ. Ο κίνδυνος περιλαμβάνει ακόμη και το παθητικό κάπνισμα. Εάν είσαι έγκυος και καπνίζεις, να συζητήσεις με το γιατρό σου τις επιλογές που έχεις για να το κόψεις το συντομότερο δυνατό …

 

Βιβλιογραφία

American Family Physician: Evidence-Based Prenatal Care: Part I. General Prenatal Care and Counseling Issues. April 2005, USA. http://www.aafp.org/afp/2005/0401/p1307.html
American Family Physician: Evidence-Based Prenatal Care: Part II. Third-Trimester Care and Prevention of Infectious Diseases. April 2005, USA. http://www.aafp.org/afp/2005/0415/p1555.html
ACOG: FAQ – Nutrition During Pregnancy. September 2013, USA. http://www.acog.org/Patients/FAQs/Nutrition-During-Pregnancy
NICE: Antenatal Care- Routine Care for the Healthy Pregnant Woman. March 2008, UK
HAS: Comment mieux informer les femmes enceintes? Avril 2005, France

 

Photo credits

1.Getty images; 2.media1.onsugar.com; 3.alachia, Flickr.com; 4.Back East Photography, Flickr.com; 5.Susanne Nilsson, Flickr.com; 6.Steve Nodgrass, Flickr.com; 7.Luz Bratcher, Flickr.com; 8.emdot, Flickr.com; 9.Shrikant Nigam, Flickr.com

 

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ: ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΑΠΟ ΟΣΟ ΝΟΜΙΖΑΜΕ

Embed from Getty Images Γνωρίζαμε εδώ και πολλά χρόνια ότι το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι επιβλαβές για το μωρό, καθώς έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο αποβολής, πρόωρου τοκετού και χαμηλού βάρους γέννησης. Αλλά μια πρόσφατη μελέτη ήρθε για να ενοχοποιήσει το κάπνισμα για κάτι επιπλέον: γεννητικές ανωμαλίες.

Βρετανοί επιστήμονες εξέτασαν τη βιβλιογραφία που είχε δημοσιευτεί για το θέμα αυτό τα τελευταία 50 χρόνια, συλλέξανε όλες τις πληροφορίες σε κάτι που ονομάζεται μετά-ανάλυση, και έβγαλαν το συμπέρασμα ότι το κάπνισμα είναι πράγματι υπεύθυνο για ορισμένες γεννητικές ανωμαλίες.

Η πιο συχνή δυσμορφία που παρουσιάζεται είναι η γαστροσχιστία, δηλαδή το μωρό γεννιέται με το έντερο ή το στομάχι έξω από το σώμα. Μάλιστα, η ανωμαλία αυτή έχει 50% περισσότερες πιθανότητες να εμφανιστεί στα μωρά καπνιστριών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Επιπλέον, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα μωρά που γεννήθηκαν από μητέρες που κάπνιζαν στην εγκυμοσύνη είχαν υψηλότερο κίνδυνο για τα εξής:

-Μυοσκελετικές ανωμαλίες, δηλαδή, να λείπουν τα χέρια ή τα πόδια ή να είναι πιο κοντά από το φυσιολογικό, λαγώχειλος, λυκόστομα, κρανιοσυνόστωση (μη φυσιολογικό σχήμα κεφαλής): 26% υψηλότερο κίνδυνο.

-Ανωμαλίες του γαστρεντερικού συστήματος: 27% περισσότερες πιθανότητες.

-Κρυψορχία σε αγοράκια: 13% υψηλότερες πιθανότητες.

-Καρδιακά προβλήματα: 9% αύξηση του κινδύνου αυτού.

‘Ότι το τσιγάρο είναι τοξικό για το αναπτυσσόμενο μωρό δεν φαίνεται παράλογο: τα τσιγάρα περιέχουν πάνω από 7000 !! χημικά, τα περισσότερα από τα οποία μπορούν εύκολα να διαπεράσουν τον πλακούντα. Και γνωρίζουμε πολύ καλά πως το τσιγάρο είναι ιδιαίτερα τοξικό για τους ενήλικες και τα παιδιά.

Ο μηχανισμός με τον οποίο το τσιγάρο μπορεί να προκαλέσει όλα αυτά τα προβλήματα δεν είναι απολύτως κατανοητός, αλλά το κλειδί φαίνεται να είναι η μειωμένη παροχή οξυγόνου στο μωρό. Η νικοτίνη (το εθιστικό συστατικό των τσιγάρων) κάνει τα αιμοφόρα αγγεία να συστέλλονται, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη ροή αίματος στον πλακούντα ή στους ιστούς του μωρού. Ένα άλλο συστατικό, το μονοξείδιο του άνθρακα, συνδέεται με την αιμοσφαιρίνη (το μόριο που μεταφέρει το οξυγόνο στο αίμα) ισχυρότερα από το οξυγόνο, μειώνοντας έτσι την ποσότητα του οξυγόνου στην κυκλοφορία του αίματος. Ίσως, ορισμένες από τις χημικές ουσίες που περιέχονται στο τσιγάρο έχουν άμεση τοξική επίδραση στους ιστούς του μωρού.

Υπό το φως αυτών των πληροφοριών, αν είσαι καπνίστρια θα πρέπει να καταβάλεις κάθε δυνατή προσπάθεια για να σταματήσεις το κάπνισμα αμέσως μόλις μάθεις ότι είσαι έγκυος, ή ακόμα καλύτερα, πριν από τη σύλληψη. Το τσιγάρο είναι εθιστικό, έτσι μπορεί να μην είναι πολύ εύκολο, αλλά το μωρό σου μπορεί να σου δώσει ένα μεγάλο κίνητρο για να σταματήσεις το κάπνισμα ….

 

Reference
Allan Hackshaw, Charles Rodeck, and Sadie Boniface: Maternal smoking in pregnancy and birth defects: a systematic review based on 173 687 malformed cases and 11.7 million controls. Hum. Reprod. Update (2011) doi: 10.1093/humupd/dmr022. First published online: July 11, 2011

ΘΕΛΩ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΕΓΚΥΟΣ…

Έχεις αποφασίσει να μείνεις έγκυος; Αυτό είναι υπέροχο! Πριν αρχίσεις τις προσπάθειες, προτείνω να διαβάσεις εδώ μερικές συμβουλές που μπορεί να φανούν χρήσιμες….

  1. Προγραμμάτισε μία επίσκεψη στο γυναικολόγο
  2. Ξεκίνησετη λήψη φυλλικού οξέος
  3. Κόψε το ποτό, το κάπνισμα, τα ναρκωτικά…
  4. Να τρως υγιεινά
  5. Μείωσε την κατανάλωση καφεΐνης
  6. Πρόσεξε το βάρος σου
  7. Ασκήσου, αλλά όχι πάρα πολύ
  8. Φρόντισε την στοματική σου υγιεινή
  9. Μη αγχώνεσαι!
  10. Να αποφεύγεις ορισμένες λοιμώξεις
  11. Μείωσε την έκθεση σε περιβαλλοντικούς κινδύνους
  12. Κατάλαβε ποιες είναι οι γόνιμες σου ημέρες

1. Προγραμμάτισε μία επίσκεψη στο γυναικολόγο

Embed from Getty Images Είναι μια καλή ιδέα, πριν προσπαθήσεις να μείνεις έγκυος να συμβουλευτείς το γυναικολόγο σου. Κατά την επίσκεψη αυτή, είναι πολύ σημαντικό να συζητήσετε:

– Αν έχεις κάποιο ιατρικό πρόβλημα. Ορισμένες ασθένειες μπορεί να καλυτερεύον ή χειροτερεύουν ενώ είσαι έγκυος, κάποιες άλλες μπορεί να επηρεάσουν το μωρό σου.

– Αν παίρνεις φάρμακα. Ορισμένα φάρμακα είναι επικίνδυνα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, και μερικά θα πρέπει να αλλάζονται ή να τα σταματήσεις πριν καν προσπαθείς να συλλάβεις.

-Το οικογενειακό σας ιστορικό (δικό σου και του συντρόφου). Υπάρχουν κληρονομικές ασθένειες σε κάποιες οικογένειες, και ενδεχομένως θα μπορούσατε να κάνετε κάποιες εξειδικευμένες εξετάσεις για να καταλάβετε αν σας αφορούν. Να αναφέρετε αν κάποιος στην οικογένειά σας πάσχει από σύνδρομο Down, μεσογειακή ή δρεπανοκυτταρική αναιμία, κυστική ίνωση. Να αναφέρετει επίσης, αν υπάρχουν συγγενείς με νοητική υστέρηση ή άλλες αναπτυξιακές παθήσεις ή έχουν γεννηθεί με μια ανατομική ανωμαλία, π.χ. καρδιακή ή νευρολογική.

-Τις συνήθειές σας: διατροφή, βάρος, άσκηση, ανθυγιεινείς συνήθειες (όπως κάπνισμα, ποτό ή ναρκωτικά).

Αν έχει περάσει πάνω από χρόνος από τότε που είχες μια γυναικολογική εξέταση, είναι ευκαιρία να κάνεις ένα τεστ Παπανικολάου και ενδεχωμένως ένα υπέρηχογράφημα. Μπορείς επίσης να ελεγχθείς για σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες και άλλα μικρόβια που μπορεί να μειώνουν τις πιθανότητες να μείνεις έγκυος.

Πολλά ζευγάρια μπορεί να θέλουν να ακολουθήσουν προγεννητικές εξετάσεις αίματος, συμπεριλαμβανομένων δοκιμασιών για παθήσεις όπως μεσογειακή αναιμία ή κυστική ίνωση, βάση της καταγωγής τους ή του οικογενειακού ιστορικού.

Ένα συμπλήρωμα φυλλικού οξέος μπορεί να συνταγογραφηθεί σε αυτή την επίσκεψη.

2. Ξεκίνησε τη λήψη φυλλικού οξέος

2800841720_ab6c229284_oΗ λήψη ενός συμπληρώματος φυλλικού οξέος είναι πολύ σημαντική. Λαμβάνοντας 400μg φυλλικού οξέος ημερησίως για τουλάχιστονένα μήνα πριν από τη σύλληψη και κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της κύησης, έχεις 50-70 % λιγότερες πιθανότητες να κυοφορήσεις ένα μωρό με ορισμένες νευρολογικές παθήσεις(όπως η δισχιδής ράχη).

Υπάρχουν επίσης ορισμένα πολυβιταμινούχα συμπληρώματα στην αγορά που φαίνεται να αυξάνουν τις πιθανότητες να μείνεις έγκυος. Βεβαιώσου όμως ότι δεν υπερβαίνεις τη συνιστώμενη ημερήσια δόση βιταμίνης Α (εκτός αν είναι σε μορφή β-καροτένιο). Μεγάλες ποσότητες βιταμίνης Α μπορεί να προκαλέσουν γενετικές ανωμαλίες.

3. Κόψε το ποτό, το κάπνισμα, τα ναρκωτικά

4322475363_b7d6a1c20d_qΕάν καπνίζετε, πίνετε ή παίρνετε ναρκωτικά, τώρα είναι η ώρα να σταματήσετε!. Το τσιγάρο μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα στις γυναίκες αλλά και στους άνδρες, και αυτό ισχύει ακόμη και για το παθητικό κάπνισμα. Επιπλέον, το κάπνισμα και η χρήση ναρκωτικών στην εγκυμοσύνη μπορεί να οδηγήσουν σε αποβολή, πρόωρο τοκετό, χαμηλό βάρος του εμβρύου και (συμφώνα με πρόσφατες μελέτες) και για συγγενείς ανωμαλίες.

Το αλκοόλ μπορεί επίσης να μειώσει τη γονιμότητα, έτσι είναι μια καλή ιδέα να το περικόψεις όταν ξεκινάτε τις προσπάθειες. Η κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προκαλέσει γεννητικές ανωμαλίες και άλλα σοβαρά προβλήματα στο μωρό σου.

4. Να τρώς υγιεινά

9577668909_02670b3797_qΤώρα είναι μια καλή στιγμή για να αρχίσεις να τρως υγιεινά: πολλά φρούτα και λαχανικά κάθε μέρα, καθώς και δημητριακά ολικής αλέσεως και τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο – όπως το γάλα και το γιαούρτι. Να τρως πρωτεϊνες από διάφορες πηγές, όπως φασόλια, ξηρούς καρπούς, σπόρους, και κρέατα.

Ενώ τα ψάρια είναι μια εξαιρετική πηγή ωμέγα-3 λιπαρών οξέων (τα οποία είναι πολύ σημαντικά για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και των ματιών του μωρού σου), καθώς και πρωτεΐνες, βιταμίνη D και άλλα θρεπτικά συστατικά, περιέχουν όμως υδράργυρο, ο οποίος μπορεί να είναι επιβλαβής. Για αυτό συνιστάται στις έγκυες γυναίκες να τρώνε μέχρι και 2 μερίδες την εβδομάδα ψαριών που δεν έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο (όπως ρέγκα, πέστροφα, σολομό και σαρδέλες), και να αποφεύγουν ξιφία, σκουμπρί και τόνο. Ο τόνος σε κονσέρβα συνιστάται να μην καταναλώνεται περισσότερο από 1 μερίδα την εβδομάδα.

5. Μείωσε την κατανάλωση καφείνης

3155462396_d7f6b94586_qΦαίνεται να υπάρχει μια συσχέτιση μεταξύ υψηλής κατανάλωσης καφεΐνης και μειωμένης γονιμότητας. Η μεγάλη ποσότητα καφεΐνης έχει επίσης συνδεθεί με κίνδυνο αποβολής σε κάποιες μελέτες, αλλά όχι σε άλλες. Για να είμαστε ασφαλείς, συνιστάται ο περιορισμός της κατανάλωσης καφέ σε 1 φλιτζάνι την ημέρα.

 

6. Πρόσεξε το βάρος σου

belly-2354_1280Μπορεί να είναι ευκολότερο να συλλάβεις αν έχεις κανονικό βάρος. Οι γυναίκες που είναι υπέρβαρες, αλλά και οι γυναίκες που είναι κάτω από το ιδανικό βάρος μπορεί να δυσκολευτούν να μείνουν έγκυες.

 

7. Ασκήσου, αλλά όχι πάρα πολύ

8552318056_f938f51ff2_qΑν ακολουθείς ένα πρόγραμμα γυμναστικής θα έχεις ως αποτέλεσμα ένα υγιές σώμα, ότι πρέπει για την εγκυμοσύνη! Επιπλέον, η άσκηση είναι ένας πολύ καλός τρόπος να αποβάλεις το άγχος, το οποίο μπορεί να είναι η αιτία ή η συνέπεια της αδυναμίας να μένεις έγκυος.

Ενδεικτικά, 30 λεπτά μέτριας έντασης άσκησης, όπως περπάτημα, ποδήλατο ή κολύμπι, τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας είναι ένα υγιές πρόγραμμα άσκησης. Για να αυξήσεις την ευελιξία σου, μπορείς να δοκιμάσεις ασκήσεις όπως πιλάτες ή γιόγκα. Αλλά φρόντισε να μην το παρακάνεις! Η πολύ έντονη άσκηση φαίνεται να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, καθώς έχει συσχετίσει με υπογονιμότητα σε μερικές μελέτες.

8. Φρόντισε τη στοματική σου υγιεινή

Woman with toothbrushΌταν προετοιμάζεσαι για εγκυμοσύνη, μην ξεχάσεις τη στοματική σου υγιεινή. Οι ορμονικές αλλαγές της εγκυμοσύνης μπορεί να σε κάνουν πιο επιρρεπή σε ουλίτιδα, με αποτέλεσμα τα ούλα να ματώνουν εύκολα κατά το βούρτσισμα ή με την χρήση του νήματος. Οι γυναίκες που φροντίζουν την περιοδοντική τους υγεία πριν μείνουν έγκυες μειώνουν τις πιθανότητές να αντιμετωπίσουν προβλήματα κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης.

9. Μη αγχώνεσαι!

7676579466_42b4fd82d1_qΕίναι όλο και πιο ξεκάθαρο ότι το άγχος είναι αιτία υπογονιμότητας. Πράγματι, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι οι τεχνικές χαλάρωσης αυξάνουν τις πιθανότητες έγκυμοσύνης. Επιπλέον, μια πρόσφατη δημοσίευση επιβεβαίωσε κάτι που βλέπουμε στην καθημερινή πρακτική: η εγκυμοσύνη είναι πολύ πιο πιθανό να συμβεί στους μήνες που τα ζευγάρια αναφέρουν ότι αισθάνονται ευτυχή και χαλαρά, και είναι λιγότερο πιθανό να συμβεί κατά τη διάρκεια των μηνών που αναφέρουν να είναι ανήσυχα ή αγχομένα. Η επίδραση του στρες στην γονημότητα, όμως, δεν είναι εύκολο να εκτιμηθεί, και μπορεί να διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα.

10. Να αποφεύγεις ορισμένες λοιμώξεις

337315801_4f8f28992f_qΚαλό θα ήταν, όταν αρχίσεις τις προσπάθειες για εγκυμοσύνη, να αποφεύγεις ορισμένες τροφές: ωμά ή όχι καλά ψημμένα κρέατα, ψάρια ή πουλερικά, ωμά αυγά, μη παστεριωμένο γάλα, όπως και τυριά και γιαούρτια φτιαχμένα με μη παστεριωμένο γάλα. Αυτά τα τρόφιμα μπορούν να προκαλέσουν επικίνδυνες λοιμώξεις, όπως λιστερίωση, σαλμονέλα ή τοξοπλάσμωση.

Προκειμένου να αποφευχθεί η τοξοπλάσμωση είναι επίσης μια καλή ιδέα να φοράς γάντια όταν κάνεις δουλειές στον κήπο ή καθαρήζεις το κουτάκι της γάτας, εφ’όσον έχεις μια.

11. Μείωσε την έκθεση σε περιβαλλοντικούς κινδύνους

2575598759_f2109d9152_qΟρισμένα επαγγέλματα μπορεί να βάζουν σε κίνδυνο την ίδια την γυναίκα και το αγέννητο μωρό. Αν είσε συνέχεια εκτεθημένη σε χημικά ή ακτινοβολία, θα χρειαστεί να κάνεις κάποιες αλλαγές πριν την σύλληψη.

Επίσης, έχε κατά νου ότι ορισμένα προϊόντα καθαρισμού, φυτοφάρμακα, διαλύτες, κλπ, μπορεί να είναι επικίνδυνα για ένα αναπτυσσόμενο έμβρυο.

12. Κατάλαβε ποιες είναι οι γόνιμες σου ημέρες

2827062969_951d6cf19b_qΑρχικά, μπορεί να θέλεις να αφήσεις τα πράγματα στην τύχη. Στην συνέχεια όμως σε περίπτωση που επιθυμείς μια πιο υπολογισμένη προσέγγιση για σύλληψη, πρέπει να εντοπίσεις τις γόνιμες μέρες:

Πρώτον, θα πρέπει να καταλάβεις πότε είναι η ωορρηξία. Για αυτό, μπορείς να χρησιμοποιήσεις ένα «ovulation calculator”, δηλαδή ένα πρόγραμμα ή μια εφαρμογή όπου συμειώνεις την περίοδο σου για μερικούς μήνες, και υπολογήζει αυτόματα πότε είναι η ωορηξία, (μπωρείς να τα βρεις στο διαδίκτυο, αλλά υπάρχουν και εφαρμογές σχεδιασμένες γιαsmart phones). Με αυτή την μέθοδο θα έχεις μιαπρόχειρηεκτίμηση της ωορηηξίας.

Αν θέλεις να είσαι πιο ακριβής, μπορείς να αρχίσεις να σημειώνεις την βασική θερμοκρασία του σώματος σου, μαζί με τις αλλαγές στην τραχηλική βλέννη. Συνήθως θέλει παρακολούθηση αρκετούς μήνες για να μπωρείς να καταλάβεις πότε έχεις ωορρηξία.

Τα τεστ ωορρηξίας που πωλούνται στα φαρμακεία μπορεί επίσης να σε βοηθήσουν να καταλάβεις πότε έχεις ωορρηξία ανιχνεύοντας μια ορμόνη (LH) στα ούρα.

Μόλις έχεις μια σαφή εικόνα του κύκλου σου, υπάρχει μόνο ένα πράγμα που μένει να κάνετε – να πιάσετε δουλειά! Καλό είναι να έρχεστε σε σεξουαλική επαφή κάθε μέρα ή μέρα πάρα μέρα, ξεκινώντας περίπου πέντε ημέρες πριν από την ωορρηξία, και συνεχίζοντας μια ημέρα μετά την ωορρηξία. Αυτό γίνεται επειδή, τα σπερματοζωάρια μπορούν να ζήσουν για διάστημα πέντε ημερών μέσα στο σώμα μιας γυναίκας, αλλά το ωάριο ζει μόνο 12 – 24 ώρες. Με τη σεξουαλική επαφή πριν από την ωορρηξία, καθώς και την ημέρα και την επόμενη ημέρα μετά την ωορρηξία, θα μεγιστοποιήσεις τις πιθανότητες να μείνεις έγκυος.

Ευχομαι καλή επυτυχία και σύντομα με τα επιθυμητά νέα!

Μάθετε περισσότερα στο gofertile.eu

Photo credits
1. Getty images; 2. @Doug88888 Flickr.com; 3. Paul Heskes Flickr.com; 4. PeterFranz Flickr.com; 5. Adam Selwood Flickr.com; 6. pixabay.com; 7. Richard foster Flickr.com; 8. Wagner Cesar Munhoz Flickr.com; 9. MeditationMusic.net Flickr.com; 10. Joost Nelissen Flickr.com; 11. tk-link Flickr.com; 12..craig Flickr.com