ΦΘΑΛΙΚOΙ ΕΣΤΕΡΕΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΓΙΑ ΑΠΟΒΟΛΕΣ – ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ

Embed from Getty Images

Μια πρόσφατη μελέτη ενοχοποιεί -για ακόμα μια φορά- ορισμένες περιβαλλοντικές τοξίνες, τις φθαλικές ενώσεις, ως υπεύθυνες για απώλεια κυήσεων. Συγκεκριμένα, σε γυναίκες που υποβάλλονταν σε τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (εξωσωματική γονιμοποίηση ή σπερματέγχυση) μετρήθηκαν τα επίπεδα φθαλικών ενώσεων, και απεδείχθη πως οι γυναίκες με τις μεγαλύτερες ποσότητες φθαλικών ενώσεων στα ούρα τους είχαν μέχρι και τρεις φορές αυξημένο κίνδυνο αποβολών. Η μελέτη παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Ετήσιο Συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής (ASRM).

Για αρκετά χρόνια τώρα ακούμε για τις τοξικές παρενέργειες των φθαλικών ενώσεων, αλλά τι είναι ακριβώς; Πού τις βρίσκουμε; Είναι πραγματικά επιβλαβείς; Διαβάστε αυτό το άρθρο για να μάθετε περισσότερα σχετικά με αυτές τις αινιγματικές τοξίνες…

Τι είναι οι φθαλικές ενώσεις; 

Οι φθαλικές ενώσεις (ή φθαλικοί εστέρες) είναι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για να μαλακώσουν τα πλαστικά και να τα καταστούν πιο εύκαμπτα (είναι επίσης γνωστές ως πλαστικοποιητές). Οι ουσίες αυτές δεν δεσμεύονται στα πλαστικά, ως εκ τούτου, απελευθερώνονται συνεχώς στον αέρα, στα τρόφιμα ή στα υγρά. Ορισμένες φθαλικές ενώσεις χρησιμοποιούνται και ως διαλυτές άλλων υλικών.

Πού τις βρίσκουμε;

Οι φθαλικές ενώσεις χρησιμοποιούνται σε μια εκπληκτική γκάμα προϊόντων. Συνήθως τις συναντάμε σε:

  • Πλαστικά μπουκάλια.Phthalates plastic bottles
  • Πλαστικά δοχεία και πλαστικό περιτύλιγμα.
  • Καλλυντικά: σε κρέμες και λοσιόν (για καλύτερη απορρόφηση και για να απαλύνουν το δέρμα), σε αρώματα (για να διαρκέσουν περισσότερο), σε λακ (για μείωση της δυσκαμψίας), σε βερνίκια νυχιών (για να μην ξεφλουδίσουν), σε αποσμητικά, σαπούνια, σαμπουάν και σχεδόν σε κάθε καλλυντικό με άρωμα, ακόμα και σε αυτά για μωρά.
  • Οικιακά προϊόντα: αποσμητικά χώρου, βαφές, πλαστικά δάπεδα.
  • Πλαστικά παιχνίδια και βρεφικά προϊόντα (πχ κρίκοι οδοντοφυΐας).
  • Ορισμένες ιατρικές συσκευές, όπως σακούλες συλλογής αίματος, σωλήνες διασωλήνωσης, ενδοφλέβιοι καθετήρες.
  • Αντικείμενα από βινύλιο ή PVC.
  • Οι φθαλικοί εστέρες υπάρχουν ακόμη και σε φαινομενικά απρόσμενες πηγές. Ένα παράδειγμα είναι το γάλα: ακόμη και σε γυάλινα μπουκάλια, έχουν βρεθεί υψηλά επίπεδα φθαλικών ενώσεων, πιθανώς προερχόμενες από την πλαστική σωλήνωση που χρησιμοποιείται στις μηχανές αρμέγματος.

Εκθετόμαστε σε φθαλικούς εστέρες διαμέσου:

  • Κατάποσης: όταν τρώμε φαγητά από πλαστικές συσκευασίες, με την κατανάλωση υγρών από πλαστικά μπουκάλια, με πιπίλισμα πλαστικών αντικειμένων (π.χ., βρεφικά παιχνίδια, κρίκοι οδοντοφυΐας).
  • Απορροφήσεως: με την χρήση καλλυντικών προϊόντων. Σύμφωνα με το CDC, γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας έχουν τα υψηλότερα επίπεδα φθαλικών ενώσεων, πιθανώς λόγω της χρήσης καλλυντικών.
  • Εισπνοής: όταν αναπνέουμε σκόνη ή αναθυμιάσεις από προϊόντα που περιέχουν βινύλιο (πλαστικά πατώματα, το εσωτερικό των αυτοκινήτων, κουρτίνες μπάνιου, κλπ).

Ποιες είναι οι φθαλικές ενώσεις που χρησιμοποιούνται πιο συχνά;

Phthalates perfume

Αυτές οι χημικές ουσίες έχουν πολύ δύσκολα ονόματα, αλλά υπάρχουν μερικές που καλό θα ήταν να έχετε κατά νου (δείτε τις παρακάτω μελέτες):

Σε καλλυντικά: κυρίως διβουτυλφθαλικό (DBP) που χρησιμοποιείται σε βερνίκια νυχιών, διμεθυλοφθαλικό (DMP) σε λακ για τα μαλλιά, και φθαλικό διαιθύλιο (DEP) στα αρώματα. Σύμφωνα με τον έλεγχο της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) στα καλλυντικά, το DBP και το DMP ανιχνεύθηκαν  σε ελάχιστες περιπτώσεις, ενώ το DEP ακόμα χρησιμοποιείται τακτικά. Η χρήση των DBP και DEHP έχει απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρόλα αυτά ακόμα εξακολουθούν να βρίσκονται σε καλλυντικά προϊόντα.

-Σε συσκευασίες τροφίμων: κυρίως δι- (2-εθυλεξυλ) φθαλικό εστέρα (DEHP). Το Bisphenol-Α (ΒΡΑ) δεν είναι φθαλική ένωση, αλλά χρησιμοποιείται επίσης ως πλαστικοποιητής σε συσκευασίες τροφίμων και πλαστικά μπουκάλια.

-Σε χρώματα, αντικείμενα πλαστικά ή από PVC, διαλύτες και κόλλες: DEHP, διισοβουτύλιο φθαλικό εστέρα (DIBP) και DBP (ονομάζεται επίσης DnBP).

-Σε παιδικά παιχνίδια και προϊόντα παιδικής φροντίδας: Στις ΗΠΑ, οι φθαλικές ενώσεις που χρησιμοποιούνται σε αυτά τα προϊόντα έχουν χωριστεί σε τρεις κατηγορίες:
Phthalates toy ducks

  1. μόνιμη απαγόρευση (απαγορεύει την πώληση παιχνιδιών ή προϊόντων παιδικής  φροντίδας που περιέχουν συγκεντρώσεις άνω του 0,1% των: DBP, BBP και DEHP,
  2. προσωρινή απαγόρευση (απαγορεύει σε προσωρινή βάση την πώληση οποιουδήποτε παιδικού παιχνιδιού που μπορεί να μπει στο στόμα του παιδιού, ή οποιουδήποτε αντικειμένου παιδικής φροντίδας που περιέχει συγκεντρώσεις άνω του 0,1% των DNOP, DINP, DIDP, και
  3. ελεύθερης χρήσης, σύμφωνα με το άρθρο 108 του νόμου περί τη Βελτίωση της ασφάλειας των καταναλωτικών προϊόντων του 2008: DMP, DEP, DIBP, DCHP, DIHEPP, DIOP, DPHP.

Παρόμοιες συστάσεις ισχύουν στην Ευρώπη, όπου απαγορεύονται και οι ίδιες 6 ουσίες.

Ποια είναι τα στοιχεία που συνδέουν τις φθαλικές ενώσεις με αποβολές;

Εκτός από την πρόσφατη αμερικανική μελέτη (όπου μετρήθηκαν οι μεταβολίτες του DEHP), δύο προηγούμενες μελέτες είχαν βρει μια σχέση μεταξύ φθαλικών ενώσεων και αποβολών:

Το 2012, μια μελέτη από την Δανία διαπίστωσε αυξημένο κίνδυνο πρόωρης απώλειας κύησης σε γυναίκες με υψηλά επίπεδα προϊόντων διάσπασης του DEHP στα ούρα τους. Πιο πρόσφατα, σε μια κινέζικη μελέτη, συγκρίνοντας τα δείγματα ούρων γυναικών που είχαν αποβολές με αυτά υγιειών γυναικών, διαπιστώθηκε ότι οι αποβολές προκύψανε σε γυναίκες με υψηλότερα επίπεδα τριών φθαλικών ενώσεων: DEP, DBP και δι-ισοβουτυλ φθαλικό εστέρα (DIBP).

Επιπλέον, αυξημένο κίνδυνο αποβολών σε γυναίκες με υψηλά επίπεδα BPA βρήκε μια αμερικάνικη μελέτη.

 

Η πλήρης εξάλειψη φθαλικών ενώσεων και BPA από τη ζωή μας είναι σχεδόν αδύνατη, αλλά μπορείτε να πάρετε κάποια απλά μέτρα να μειώσετε την έκθεση σε αυτές τις ουσίες, ειδικά αν προσπαθείτε να συλλάβετε, είστε έγκυος ή έχετε μικρά παιδιά

Υπάρχουν και άλλοι κίνδυνοι για την υγεία;

Οι φθαλικοί εστέρες είναι ευρέως γνωστοί ως ενδοκρινείς διαταράκτες: μιμούνται τις ορμόνες, παρεμβαίνοντας με τη λειτουργία τους. Ορισμένες πιθανές συνέπειες αυτού είναι:

Επίδραση στη γονιμότητα των ανδρών: η έκθεσης των ανδρών στις φθαλικές ενώσεις σχετίζεται με μειωμένη γονιμότητα.

Γενετικές ανωμαλίες στα αρσενικά μωρά: αρκετές μελέτες έχουν διαπιστώσει ανωμαλίες στα γεννητικά όργανα των αγοριών, όταν οι έγκυες γυναίκες εκτέθηκαν σε υψηλά επίπεδα ορισμένων φθαλικών ενώσεων. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε αυξημένο κίνδυνο υποσπαδία (το άνοιγμα της ουρήθρας βρίσκεται στην κάτω πλευρά του πέους) σε επαγγελματική έκθεση των εγκύων γυναικών.

Νευρολογικά προβλήματα σε νεογνά, βρέφη και παιδιά: όπως διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΗ), μείωση του δείκτη νοημοσύνης, προβλήματα συμπεριφοράς.

Παχυσαρκία: τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες.

Άσθμα: στα παιδιά, όταν οι έγκυες γυναίκες εκτέθηκαν σε υψηλά επίπεδα φθαλικών ενώσεων.

Παρέμβαση με την εφηβεία στα κορίτσια: τα στοιχεία δεν είναι ξεκάθαρα σε αυτό το θέμα, ενώ ορισμένες μελέτες διαπίστωσαν ότι οι φθαλικές ενώσεις σχετίζονται με πρώιμη εφηβεία, άλλες ανέφεραν καθυστερημένη εφηβεία.

Καρκίνος του μαστού: μια μικρή μελέτη έδειξε αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, αλλά τα στοιχεία δεν είναι πειστικά. Υπάρχει μια μεγάλη μελέτη που διεξάγεται στις ΗΠΑ, η οποία θα παρέχει πιο σαφείς απαντήσεις σε αυτό το θέμα.

Τι μπορώ να κάνω για να μειώσω την έκθεση σε φθαλικές ενώσεις;

Phthalates glass food containers

Η εξάλειψη των φθαλικών ενώσεων και BPA από τη ζωή μας είναι σχεδόν αδύνατη -αυτές οι ουσίες είναι εξαιρετικά διαδεδομένες-, αλλά μπορείτε να πάρετε κάποια απλά μέτρα να μειώσετε την έκθεση σε αυτές τις τοξίνες, ειδικά αν προσπαθείτε να συλλάβετε, είστε έγκυος ή έχετε μικρά παιδιά:

  1. Διαβάστε τις ετικέτες στα προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Δυστυχώς, οι εταιρίες δεν είναι υποχρεωμένες να αναφέρουν τις φθαλικές ενώσεις στα καλλυντικά τους, και μπορούν να τα προσθέτουν σαν «άρωμα». Πολλές εταιρείες έχουν απομακρύνει οικειοθελώς τις φθαλικές ενώσεις από τα προϊόντα τους, έτσι μπορείτε να ψάξετε για προϊόντα που φέρουν την ένδειξη “phthalate- free” (χωρίς φθαλικές ενώσεις).
  2. Περιορίστε τη χρήση καλλυντικών σε μωρά και μικρά παιδιά.
  3. Μην χρησιμοποιήστε πλαστικά δοχεία για να ζεσταίνεται τρόφιμα ή υγρά στο φούρνο μικροκυμάτων, ή να χρησιμοποιήσετε μόνο δοχεία “phthalate- free”. Οι φθαλικές ενώσεις μπορούν να περάσουν από τα δοχεία (ή το πλαστικό περιτύλιγμα) στα τρόφιμα όταν θερμαίνονται, ιδιαίτερα στα λιπαρά φαγητά. Μην τοποθετείτε πλαστικά δοχεία στο πλυντήριο πιάτων (η θερμότητα αυξάνει την απελευθέρωση φθαλικών ενώσεων).
  4. Αντικαταστήστε πλαστικά μπουκάλια, ποτήρια, πιάτα και δοχεία τροφίμων με εκείνα από γυαλί, πορσελάνη ή ανοξείδωτο ατσάλι, ειδικά για ζεστά τρόφιμα και ποτά.
  5. Ελέγξτε τις ετικέτες σε πλαστικά μπουκάλια και δοχεία: να επιλέξετε μόνο εκείνα με κωδικούς ανακύκλωσης 1, 2, 4, ή 5. Πλαστικά από τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο (ΡΕΤ) ή πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας (HDPE) είναι ασφαλέστερα από αυτά είναι κατασκευασμένα από PVC (γράφει “PET” ή “HDPE” στην ετικέτα ή το κάτω μέρος του μπουκαλιού).
  6. Χρησιμοποιήστε μόνο παιχνίδια και οδοντόβουρτσες με την ένδειξη “phthalate-free”. Υπάρχουν αυστηροί κανονισμοί που απαγορεύουν τις πιο επικίνδυνες φθαλικές ενώσεις στα παιχνίδια και στα προϊόντα μωρών, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη.
  7. Μειώστε τη κατανάλωση τροφίμων σε κονσέρβες, επειδή συχνά η επένδυση των κονσερβών περιέχει BPA. Προτιμήστε τα φρέσκα προϊόντα ή εκείνα σε γυάλινα δοχεία. Αποφύγετε και τα γάλατα σε μεταλλικό κουτί (συμπεριλαμβανομένων τα γάλατα για παιδιά).
  8. Phthalates baby bottlesΕπιλέξτε μόνο μπιμπερό και παιδικά ποτήρια χωρίς BPA. Μάλιστα, το BPA απαγορεύτηκε σε όλα τα προϊόντα για μωρά το 2011 στην Ευρώπη, και το 2012 στις ΗΠΑ.
  9. Όταν χρησιμοποιείτε βαφές ή διαλύτες, αερίστε καλά τον χώρο. Προτιμήστε φυσικά χρώματα, χωρίς φθαλικές ενώσεις (συνήθως περιέχουν DBP).
  10. Αποφύγετε προϊόντα από βινύλιο, όπως κουρτίνες για το μπάνιο, αδιάβροχα ή έπιπλα, επειδή οι αναθυμιάσεις από τα προϊόντα αυτά περιέχον φθαλικές ενώσεις.
  11. Κρατήστε το σπίτι σας καθαρό, διότι οι φθαλικές ενώσεις παραμένουν στη σκόνη.
  12. Αποφύγετε τα αποσμητικά χώρου, προτιμήστε τα αιθέρια έλαια.

Έχει γίνει κάτι πάνω σε αυτό το θέμα;

Phthalates safe cosmetics

Καθώς ο κόσμος γίνεται όλο και πιο ενημερωμένος για τις βλαβερές συνέπειες των φθαλικών ενώσεων, περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στους καταναλωτές. Ιστοσελίδες όπως η Campaign for Safe Cosmetics (Εκστρατεία για Ασφαλή Καλλυντικά) έχουν υποστηρίξει ενεργά την εξάλειψη των επικίνδυνων χημικών ουσιών από τα καλλυντικά και τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Ως αποτέλεσμα, ορισμένες εταιρείες και καταστήματα στο εξωτερικό έχουν λάβει μέτρα για τη μείωση τοξικών ουσιών στα προϊόντα τους.

Αλλά και σε κυβερνητικό επίπεδο λαμβάνονται πρωτοβουλίες. Οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν περιορίσει τη χρήση φθαλικών ενώσεων σε ορισμένα προϊόντα για μωρά, καλλυντικά και πλαστικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, και περισσότερες φθαλικές ενώσεις θα απαγορευθούν σύντομα σε ιατρικές, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές. Πρόσφατα, μια πολύ εκτεταμένη έκθεση για τον καταναλωτή από την Επιτροπή για την Ασφάλεια των Προϊόντων των ΗΠΑ ανέλυσε τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με κάθε φθαλικό εστέρα και εναλλακτικές ουσίες και διατύπωσε συστάσεις, οι οποίες ελπίζουμε ότι θα οδηγήσουν σε απαγόρευση ορισμένων φθαλικών ενώσεων που αποδείχθηκε ότι είναι τοξικές.

Photo credits

Getty Images; Reciclado creativo, Flickr.com; Etienne, Flickr.com; Pixabay.com; Target.com; Alicia Voorhies, Flickr.comjillsamter.com

ΤΑ ‘ΠΡΕΠΕΙ’ ΚΑΙ ‘ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ’ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ (Δεύτερο μέρος)

ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ

Σε προηγούμενο post σχετικά με τα “Πρέπει” και “Δεν πρέπει” της εγκυμοσύνης, αναλύσαμε τι επιτρέπεται και τι αποφεύγεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σχετικά με τα τρόφιμα, τα ποτά, το αλκοόλ και το τσιγάρο (δες εδώ). Αυτό το δεύτερο μέρος θα ασχοληθεί με διάφορες θεραπείες ομορφιάς και φάρμακα. Ένα τρίτο μέρος με περισσότερα “Πρέπει” και “Δεν πρέπει” της εγκυμοσύνης θα ακολουθήσει σύντομα…

ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ

Embed from Getty Images

Η εγκυμοσύνη φέρνει πολλές αλλαγές στο σώμα: αύξηση βάρους, πρήξιμο…. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, οι ορμόνες που προκαλούν εναλλαγές της διάθεσης … Είναι λογικό να θέλεις να αισθάνεσαι όμορφη! Αλλά είναι δυνατόν να είσαι και έγκυος και όμορφη; Φυσικά! Μόνο που θα πρέπει να είσαι λίγο πιο προσεκτική και να αποφεύγεις ορισμένα πράγματα, είτε επειδή υπάρχει κάποια ανησυχία ότι ενδέχεται να είναι επιβλαβή για το μωρό σου, ή δεν έχουμε αρκετά στοιχεία για να αποδείξουμε την ασφάλειά τους. Αυτός ο οδηγός θα σε βοηθήσει να είσαι όμορφη και ασφαλής …

  1. Τεχνητό μαύρισμα
  2. Αλλαντοϊκή τοξίνη (Botox)
  3. Αιθέρια έλαια
  4. Βαφή μαλλιών, περμανάντ και λείανση μαλλιών
  5. Αποτρίχωση
  6. Εντομοαπωθητικά
  7. Βάψιμο νυχιών
  8. Περιποίηση του δέρματος και καλλυντικά
  9. Επισκέψεις σε Spa
  10. Αντηλιακά
  11. Λεύκανση δοντιών

 

  1. Τεχνητό μαύρισμα

Tanning bed resized 5759547871_da1a39bfab_o

Τα προϊόντα για μαύρισμα χωρίς ήλιο είναι γενικά ασφαλή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης˙ περιέχουν διυδροξυακετόνη (DHA), η οποία δεν απορροφάται από τον οργανισμό όταν εφαρμόζεται πάνω στο δέρμα σε μορφή κρέμας, μους ή πανάκια. Αλλά να αποφεύγεις τα σπρέι, καθώς οι επιπτώσεις της αναπνοής του προϊόντος δεν είναι γνωστές.

Θα πρέπει να αποφεύγεις το χάπια μαυρίσματος επειδή μπορεί να είναι τοξικά για το μωρό σου (έχουν απαγορευθεί σε αρκετές χώρες, αλλά πωλούνται στο διαδίκτυο).

Σολάριουμ: δεν ξέρουμε αν μπορούν να επηρεάσουν το αγέννητο μωρό, αλλά έχουν σχέση με τον καρκίνο του δέρματος, οπότε καλύτερα να τα αποφεύγεις. Ο κίνδυνος της υπερθέρμανσης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη (βλέπε παρακάτω).

Εν πάση περιπτώσει, να έχεις κατά νου ότι το δέρμα γίνεται πιο ευαίσθητο κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, ως εκ τούτου, ορισμένα προϊόντα μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμούς του δέρματος, και μπορεί να καίς πιο εύκολα.

2. Αλλαντοϊκή τοξίνη (Botox)

Embed from Getty Images

Η ενέσεις μποτόξ, που χρησιμοποιούνται για την εξομάλυνση των ρυτίδων δεν συνιστώνται κατά την διάρκεια της κύησης, εκτός εάν γίνονται για ιατρικούς λόγους. Παρά το γεγονός ότι δεν έχει αποδειχθεί οποιοσδήποτε κίνδυνος, δεν υπάρχουν επαρκείς μελέτες που να αποδεικνύουν την ασφάλεια τους. Σε κάθε περίπτωση, μην ανησυχείς για τις ρυτίδες σου, όσο η εγκυμοσύνη προχωράει, το δέρμα θα τσιτώσει και οι ρυτίδες θα γίνουν ομαλότερες με φυσικό τρόπο!

3. Αιθέρια έλαια

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Τα αιθέρια έλαια είναι πτητικές ουσίες που προέρχονται από αρωματικά φυτά. Χρησιμοποιούνται στην αρωματοθεραπεία, είτε σε μασάζ, σε τελετουργικά μπάνια ή σε συσκευές καύσης. Ενώ ορισμένα αιθέρια έλαια είναι ασφαλή για χρήση στην εγκυμοσύνη, άλλα μπορεί να είναι επιβλαβή, είτε προκαλώντας συσπάσεις, αιμορραγίες ή ενδεχομένως και ανωμαλίες του εμβρύου. Κατά συνέπεια, πρέπει να είσαι ιδιαίτερα προσεκτική με τη χρήση τους, και πάντα να ζητήσεις την γνώμη από τον ιατρό σου ή από κάποιον ειδικό στην αρωματοθεραπεία. Για περισσότερες λεπτομέρειες των αιθέριων ελαίων που επιτρέπονται και αποφεύγονται στην εγκυμοσύνη, κάνε κλικ εδώ.

4.Βαφή μαλλιών, περμανάντ και λείανση μαλλιών

Embed from Getty Images

Δεν είναι σαφές εάν οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για τη βαφή μαλλιών είναι απολύτως ασφαλείς κατά την διάρκεια της κύησης, αν και ο κίνδυνος είναι πιθανό να είναι μικρός. Μερικές μελέτες έχουν συνδέσει τη χρήση της βαφής μαλλιών με ένα σπάνιο είδος καρκίνου στα μωρά (νευροβλάστωμα). Ωστόσο, άλλες μελέτες δεν έχουν επιβεβαιώσει αυτό το εύρημα. Για να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, συνήθως συνιστάται την αποφυγή τους κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου. Μπορείς να προτιμήσεις τις ανταύγειες έτσι ώστε να περιορίσεις την έκθεση σε χημικές ουσίες. Οι φυτικές βαφές είναι μια καλή εναλλακτική λύση, αλλά να ξέρεις ότι πολλές από αυτές περιέχουν τις ίδιες χημικές ουσίες με τις κανονικές.

Σχετικά με το περμανάντ και το ίσιωμα μαλλιών, φαίνεται να είναι ασφαλή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Και πάλι, είναι συνετό η αποφυγή τους κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου. Οι θεραπείες με κερατίνη (ή Βραζιλιάνικο ίσιωμα μαλλιών), περιέχουν φορμαλδεΰδη, μια ουσία που μπορεί να είναι επιβλαβής για το μωρό σου (και για σένα).

  • Οι γυναίκες που εργάζονται σε κομμωτήριο ενδεχομένως να έχουν αυξημένο κίνδυνο αποβολής. Εάν εργάζεσαι σε κομμωτήριο και δεν μπορείς να αποφύγεις την έκθεση σε χημικές ουσίες, να λάβεις τις ίδιες προφυλάξεις που αναφέρονται για τις γυναίκες εργαζόμενες σε σαλόνι νυχιών (βλέπε παρακάτω).

5. Αποτρίχωση

Epilation resized

Δεν υπάρχουν μελέτες που αξιολογούν την ασφάλεια της ηλεκτρόλυσης και του λέιζερ κατά την διάρκεια της κύησης. Η ηλεκτρόλυση χρησιμοποιεί 2 είδη ρευμάτων, την θερμόλυση και την γαλβανική. Ενώ ο πρώην φαίνεται να είναι ασφαλής, η γαλβανική ηλεκτρόλυση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στην κύηση. Η χρήση του λέιζερ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν έχει αξιολογηθεί επαρκώς, αν και φαίνεται να είναι ασφαλές. Οι περισσότεροι ειδικοί θα προτείνουν να αποφεύγεται καθ’όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, λόγω της έλλειψης πληροφοριών σχετικά με την ασφάλειά του.

Το κερί είναι ασφαλές και θα πρέπει να προτιμάται σε σχέση με τις κρέμες. Οι αποτριχωτικές κρέμες και ταινίες περιέχουν σουλφίδιο του βάριου σε σκόνη και θειογλυκολικό ασβέστιο. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι είναι επιβλαβή για την εγκυμοσύνη, αλλά δεν έχουν διεξαχθεί μελέτες για να αποδειχθεί η ασφάλειά τους.

6. Εντομοαπωθητικά

spray-316524_1280 resized

Τα περισσότερα εντομοαπωθητικά θεωρούνται ασφαλή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εφόσον χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις οδηγίες. Δεδομένου ότι υπάρχουν διαφορετικοί τύποι δραστικών συστατικών στα εντομοαπωθητικά, διάβασε προσεκτικά την ετικέτα. Η χημική ουσία DEET (N-ethyl-m-toluaminde ή m-DΕΤ) είναι η πιο αποτελεσματική και η καλύτερα μελετημένη, και είναι πολύ καλή στην πρόληψη τσιμπημάτων από κουνούπια και τσιμπούρια. Σε μελέτες τόσο σε πειραματόζωα όσο και σε ανθρώπους δεν βρέθηκε καμία αύξηση σε γεννητικές ανωμαλίες ούτε επίδραση στην επιβίωση, εμβρυική ανάπτυξη ή ανάπτυξη στο πρώτο έτος ζωής. Σε κάθε περίπτωση, προσπάθησε να ελαχιστοποιήσεις την έκθεση χρησιμοποιώντας ένα προϊόν με τη χαμηλότερη συγκέντρωση DEET που απαιτείτε για την προστασία σου. Όταν είναι δυνατό, εφάρμοσε το προϊόν πάνω στα ρούχα σου και όχι απευθείας στο δέρμα.

Ορισμένα προϊόντα εντομοαπωθητικά περιέχουν το έλαιο citronella. Ενώ η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) θεωρεί τα απωθητικά που περιέχουν citronella ασφαλή, στην Ευρώπη η citronella απαγορεύεται λόγω κάποιων ενδοιασμών σχετικά με την τοξικότητά της.

7. Βάψιμο νυχιών

Nails pretty-polka-dot-nails resized

Τζελ, σελάκ, ακρυλικά νύχια, nail art … πολλοί τρόποι να διακοσμήσεις τα νύχια σου … Είναι όμως ασφαλείς; Ας δούμε αναλυτικά …

Βερνίκι νυχιών: μπορείς να χρησιμοποιήσεις το βερνίκι νυχιών πού και πού στην εγκυμοσύνη. Υπάρχουν τρεις δυνητικά τοξικές ουσίες σε βερνίκια νυχιών: Dibutyl Phthalate (DBP), τολουόλιο και φορμαλδεΰδη. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το DBP, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απαγορεύσει τη χρήση του, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται σε μερικά βερνίκια νυχιών. Η φορμαλδεΰδη και το τολουόλιο δεν φαίνεται να είναι επικίνδυνα εάν χρησιμοποιηθούν κατά καιρούς, αλλά μπορεί να είναι ένα πρόβλημα για τις έγκυες γυναίκες που εκτίθενται τακτικά σε αυτά, όπως αυτές που εργάζονται σε σαλόνι νυχιών. Αν θέλεις να είσαι ασφαλής, να προτιμάς την χρήση προϊόντων χωρίς χημικά και φρόντισε να βάψεις τα νύχια σου σε ένα πολύ καλά αεριζόμενο χώρο.

Προϊόντα ξεβαφής νυχιών: είναι εντάξει αν τα χρησιμοποιείς περιστασιακά. Συνήθως περιέχουν ασετόν, μια ουσία που παράγεται φυσιολογικά από τον οργανισμό μας (σε πολύ μικρές ποσότητες). Εάν όμως εκτίθεσαι τακτικά σε μεγάλες ποσότητες ακετόνης, υπάρχει μια μικρή πιθανότητα αύξησης του κινδύνου αποβολής ή να έχεις ένα μωρό με ορισμένες γεννητικές ανωμαλίες. Για να είσαι ασφαλής, μπορείς να χρησιμοποιήσεις προϊόντα χωρίς ασετόν.

Ακρυλικά νύχια: υπάρχουν κάποιοι ενδοιασμοί τόσο για την κόλλα που χρησιμοποιείται για να κολλήσουν τα νύχια, όσο και για μια ουσία που περιέχουν τα νύχια (methylmetacrylate ή ΜΜΑ, που τώρα ως επί το πλείστον έχει αντικατασταθεί από την δήθεν ασφαλέστερη ΕΜΑ). Και πάλι, δεν φαίνεται να είναι επικίνδυνο αν το κάνεις κατά καιρούς, σε ένα πολύ καλά αεριζόμενο χώρο. Πρέπει να γνωρίζεις όμως ότι τα ψεύτικα νύχια μπορεί να προκαλέσουν λοιμώξεις από βακτήρια ή μύκητες, ή παραμορφώσεις των νυχιών.

Τζελ: το τζελ εφαρμόζεται πάνω στο νύχι, και στη συνέχεια μονιμοποιείται με υπεριώδη (UV) ακτινοβολία, ή με την εφαρμογή μιας χημικής ουσίας. Όπως και τα ακρυλικά νύχια, περιέχουν μεθακρυλικά μονομερή, τα οποία μπορεί να είναι επικίνδυνα για εγκύους αλλά και για μη εγκύους γυναίκες. Επιπλέον, τα φώτα UV που χρησιμοποιούνται για να στεγνώσουν τα νύχια έχουν συνδεθεί με καρκίνο του δέρματος. Το άλλο πρόβλημα είναι το ξέβγαλμά του: θα πρέπει να βάλεις τα χέρια για 20 λεπτά σε ασετόν. Ενώ η μικρή ποσότητα ασετόν που  χρησιμοποιείται για να αφαιρεθεί το κοινό βερνίκι νυχιών φαίνεται να είναι αβλαβής, η παρατεταμένη έκθεση προκαλεί κάποια ανησυχία. Έτσι, αν είναι δυνατόν, να αποφεύγεις την τεχνική τζελ.

Σελάκ: είναι μία ρητίνη που εκκρίνεται από ένα έντομο, η οποία εφαρμόζεται πάνω στα νύχια και στη συνέχεια ξεραίνεται με μια λάμπα UV. Αν και η εφαρμογή του δεν  φαίνεται να έχει κίνδυνο στην εγκυμοσύνη, μελέτες έδειξαν αυξημένες πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου του δέρματος εξαιτίας της έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία. Επιπλέον, η αφαίρεση χρειάζεται ασετόν για 20 λεπτά (βλέπε τζελ). Ως εκ τούτου, καλύτερα θα ήταν να το αποφύγεις.

  • Ένα ζήτημα με αυτές τις πιο «μόνιμες» τεχνικές είναι ότι, σε περίπτωση έκτακτης εισαγωγής σε νοσοκομείο, όπου μπορεί να χρειαστεί να ελέγξουμε το επίπεδο οξυγόνου από τον αντίχειρα, τα μόνιμα βερνίκια νυχιών δεν θα μας επιτρέψουν να το κάνουμε, επειδή συνήθως τα νοσοκομεία δεν έχουν τα μέσα για να τα αφαιρέσουν!
  • Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει αυξημένο κίνδυνο αποβολών σε γυναίκες εργαζόμενες σε σαλόνια νυχιών. Ως εκ τούτου, εάν είναι δυνατόν, θα μπορούσες να ζητήσεις από κάποιο συνάδελφο να αναλάβει μέρος της δουλειάς σου ενώ είσαι έγκυος. Εάν είναι αναπόφευκτο, ακολούθησε αυτές τις προφυλάξεις:

•να φοράς μάσκα και γάντια μιας χρήσης

•να εργάζεσαι κοντά σε παράθυρο

•να κάνεις τακτικά διαλείμματα για καθαρό αέρα

8. Περιποίηση του δέρματος και καλλυντικά

Cosmetics resized 7506998160_a85489a084_o

Σε γενικές γραμμές, μπορείς να συνεχίσεις να χρησιμοποιείς το συνηθισμένο μακιγιάζ και τα προϊόντα περιποίησης του δέρματος, καθώς δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι τα καλλυντικά θα προκαλέσουν κάποια βλάβη στο μωρό σου, με εξαίρεση ορισμένες κρέμες αντι-γήρανσης (βλέπε παρακάτω).

Τα καλλυντικά καλύπτονται από πολύ αυστηρούς κανόνες ασφαλείας, συνεπώς, μπορείς να είσαι αρκετά βέβαιη ότι η ενυδατική κρέμα, ο ορός, το foundation και το κραγιόν που χρησιμοποιείς είναι ασφαλή για χρήση στην εγκυμοσύνη.

Τα φάρμακα ακμής και οι κρέμες αντι-γήρανσης σχετίζονται επειδή μπορεί να περιέχουν ρετινοειδή (ένας τύπος βιταμίνης Α). Τα ρετινοειδή είναι γνωστό ότι προκαλούν ανωμαλίες στο έμβρυο κατά τη λήψη τους από το στόμα. Η μεγαλύτερη ανησυχία είναι το φάρμακο για την ακμή ισοτρετινοΐνη, το οποίο μπορεί να είναι εξαιρετικά επιβλαβής για το μωρό εάν λαμβάνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Τα ρετινοειδή χρησιμοποιούνται επίσης σε ορισμένες κρέμες αντι-γήρανσης επειδή επιταχύνουν την ανανέωση του δέρματος, οπότε καλύτερα να μείνεις μακριά από αυτά.

9. Επισκέψεις σε Spa

Spa beach resized 4172938501_1e44ae7db1_o

Μπορείς να απολαμβάνεις μια επίσκεψη σε spa, να κάνεις μασάζ, περιποίηση προσώπου, μανικιούρ ή πεντικιούρ… Υπάρχουν όμως ορισμένα πράγματα που θα πρέπει να αποφεύγεις:

  • σάουνες
  • ατμόλουτρα
  • σολάριουμ
  • θερμά λουτρά
  • τζακούζι, υδρομασάζ και ιαματικά λουτρά

Όλα τα παραπάνω σε βάζουν σε κίνδυνο υπερθέρμανσης, αφυδάτωσης και λιποθυμίας. Υπάρχει ένας μικρός ενδοιασμός ότι η υπερβολική θερμότητα μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του μωρού σου. Εάν ασκείσαι σε νερό, η θερμοκρασία του νερού δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 320C, διαφορετικά να ελέγξεις ότι η θερμοκρασία του νερού είναι κάτω από 350C.

10. Αντηλιακά

Pregnant on the beach resized 29051269_4bb86aa8b6_o

Τα αντηλιακά είναι απολύτως ασφαλή για χρήση κατά την κύηση. Κάποια από αυτά δεν διαπερνούν το δέρμα και άλλα απορροφούνται αλλά σε πολύ μικρές ποσότητες. Τα αντηλιακά που περιέχουν διοξείδιο του τιτανίου και οξείδιο του ψευδαργύρου προτιμώνται, δεδομένου ότι είναι ισχυρά φυσικά αντηλιακά και δεν διεισδύουν στο δέρμα.

11.Λεύκανση δοντιών

Embed from Getty Images

Η λεύκανση των δοντιών συνεπάγεται την αλλαγή του χρώματος και της φωτεινότητας των δοντιών με την χρήση χημικών με βάση του υπεροξειδίου ή με λέιζερ. Σύμφωνα με το Βρετανικό Ίδρυμα Υγείας των Δοντιών, η λεύκανση δοντιών στην εγκυμοσύνη είναι καλύτερα να αποφεύγεται καθώς δεν γνωρίζουμε τις πιθανές παρενέργειες για τα μωρά.

ΦΑΡΜΑΚΑ

Medications resized 5223834995_d4a1650944_o

Λίγα φάρμακα έχουν καθιερωθεί ως ασφαλή για χρήση κατά την κύηση. Τα φάρμακα σε γενικές γραμμές θα πρέπει να χρησιμοποιούνται όσο το δυνατόν λιγότερο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και πρέπει να περιορίζονται σε περιστάσεις όπου το όφελος υπερτερεί του κινδύνου.

Είναι πολύ σημαντικό να αναφέρεις στο γιατρό σου οποιοδήποτε φάρμακο μπορεί να παίρνεις ή έχεις πάρει κατά καιρούς. Ορισμένα φάρμακα μπορεί να βλάψουν το μωρό σου και θα πρέπει να αντικατασταθούν από άλλα πιο ασφαλείς, ενώ άλλα είναι απαραίτητα για σένα και θα πρέπει να συνεχίσεις να τα παίρνεις.

Κατά κανόνα, δεν λαμβάνουμε περιττά φάρμακα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στο πρώτο τρίμηνο, που είναι η περίοδος όταν σχηματίζονται τα όργανα του μωρού.

Φυτικά φάρμακα

Herbs tea-490311_1280 resized

“Φυσικό” δεν είναι συνώνυμο του “ασφαλές”, οπότε να μην υποθέσεις ότι επειδή κάτι είναι φυσικό ή εναλλακτικό είναι άνευ κινδύνου …

Τα μόνα φάρμακα φυτικής προέλευσης που έχουν αξιολογηθεί σε δοκιμές και φαίνεται να είναι ασφαλείς είναι το τζίντζερ (που χρησιμοποιείται για την ναυτία και έμετο στην εγκυμοσύνη) και τα φύλλα κόκκινου βατόμουρου (που χρησιμοποιείται για την τόνωση της μήτρας). Το τελευταίο σε πολλές μελέτες δεν έδειξε να είναι αποτελεσματικό, αλλά παρ’όλα αυτά κάποιοι ειδικοί προτείνουν να χρησιμοποιήσετε μόνο κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου. Θα βρεις μια λίστα με τα φυτικά φάρμακα που φαίνεται να είναι ασφαλείς και εκείνα που είναι καλύτερα να αποφεύγονται εδώ.

Βιβλιογραφία
American Family Physician: Evidence-Based Prenatal Care: Part I. General Prenatal Care and Counseling Issues. April 2005, USA. http://www.aafp.org/afp/2005/0401/p1307.html
NICE: Antenatal Care- Routine Care for the Healthy Pregnant Woman. March 2008, UK
HAS: Comment mieux informer les femmes enceintes? Avril 2005, France
http://www.babycentre.co.uk/x536449/is-it-safe-to-use-essential-oils-while-im-pregnant
http://www.nhs.uk/chq/Pages/2402.aspx?CategoryID=54#close
http://www.babycentre.co.uk/a536346/herbal-remedies-in-pregnancy
Photo credits
Intro: Getty images; 1. Miran Rijavec, Flickr.com; 2. Getty images; 3. Wikimedia commons; 4. Getty images; 5. http://www.lingrid.lt/straipsniai/oda.png; 6. Pixabay.com; 7. http://glamradar.com/10-cute-and-easy-nail-designs-ideas/; 8. Joe Hsu, Flickr.com; 9. Casa Velas Hotel, Flickr.com; 10. Arne Hendriks, Flickr.com; 11. Getty images; Medications: Gatis Gributs, Flickr.com; Herbal: Pixabay.com