Sexual intercourse is supposed to provide pleasure, satisfaction and fulfilment. We -particularly women- tend to expect flawless, movie-like sex, romantic, luscious or passionate, with music playing in the background! Well, in real life sex is not always that perfect: according to an American survey, about 1 out of 3 women reported pain the last time that they have had sex. What’s more, many women feel ashamed to talk about it, giving up the idea of pleasurable sex. It is not unusual for these women to avoid having intercourse, leading to couple conflicts and eventually to psychological problems…

But why so many women feel pain while making love?

Whether it happens each time or occasionally, you feel just some discomfort or unbearable pain, dyspareunia (painful intercourse) can be related to a gynecological or medical problem, to your emotions or your state of mind; occasionally your partner is to blame, or maybe both of you, let’s not forget that it takes two to tango!

Below you will find 8 common painful situations you may encounter during intercourse. Understanding the type and location of the pain will help us pinpoint its cause, so that you can take some measures to get over it!

Problem # 1: “I feel a burning sensation outside the vagina”

painful-intercourse-burning-loveYou may feel a painful, burning sensation in your vulva (the external genitals), the area may be red and eventually swollen.

Possible causes:

  • Yeasts or other infections: a yeast infection will cause “cottage cheese-like” discharge; other bacteria can produce yellow or green discharge which may also be foul-smelling.
  • Contact dermatitis: you may realize that the problem starts after using certain lubricant, soap or cream, laundry soaps or softener; certain clothes can also be responsible.
  • Allergic reaction to condoms: the burning feeling starts after having sex, usually within 48 hours.
  • Menopause: although menopause generally causes vaginal dryness, some women also feel intense burning, which gets worse with intercourse.

What to do about it:  

  • Check with your doctor, who can give you a treatment for your yeast infection, if you are prone to get them, over-the-counter medications are available.
  • In the doubt, your doctor may order a culture, to see which bacteria is responsible for your symptoms.
  • In case of dermatitis or allergic reaction, stay away from possible irritants, your doctor can prescribe you a cream to soothe discomfort.
  • If you are allergic to latex (the material condoms are made of), stick to non-latex condoms.

Problem # 2: “I have a painful bump in my vulva”

painful-sex-bumpYou may feel a sharp, localized pain; while trying to precise its location you may touch a “bump” in the vulva. If you look with a mirror you may be able to identify the spot. Sex, due to rubbing, will make it even more painful.

Possible causes:

  • Pimple or ingrown hair: these are the commonest “bumps” appearing in the genitals. They can be quite sore if they become infected. A clogged sweat gland can also cause a painful pimple.
  • Bartholin gland cyst: they are soft cysts arising at the opening of the vagina. They can be very large (like a walnut) and become extremely painful if they get infected.
  • Herpes: genital herpes is a sexually transmitted infection. It causes itchy, burning and painful lesions that often start as a sore spot, becoming over a few days one or several blisters. Read more here.
  • Other dermatological or medical problems: rarely, diseases causing genital ulcers may be the cause of pain.

What to do about it:

  • Check with your doctor if you are not sure what is causing you pain.
  • Pimples may require a local cream to relief pain. If they are infected antibiotics may be necessary; more rarely incision and drainage are needed.
  • Bartholin cysts are treated with warm sitz baths. If infected antibiotics, incision and drainage may be necessary.
  • Herpes is managed with antiviral medications (locally or by mouth), painkillers may also be required.

Problem # 3: “I’ve tried everything, but penetration is impossible and triggers excruciating pain”

painful-intercourse-obstacleYou were never able to have penetration; even introducing tampons is impossible because you feel there is an “obstacle”.

Possible causes:

  • Hymen problems: you hymen may be abnormally thick, or imperforate.
  • Vaginal problems: your vagina can be too narrow or have a septum.
  • Vaginismus: see below.

What to do about it:

If penetration was never possible, check with your doctor who can rule out any anatomical problem; most of them can be solved with a simple surgical intervention.

Problem # 4: “I have intense pain in the opening of the vagina during penetration”

painful-intercourse-pins-and-needlesEven if you are aroused and willing to have sex, penetration triggers an intense pain in the entrance of the vagina; this is called entry dyspareunia.

Possible causes:

  • First time: we tend to have high expectations about our first intercourse; however many times it is less extraordinary than expected, and this includes pain; sometimes (but not always) bleeding may occur.
  • Trauma: this can be the result of childbirth (a tear or an episiotomy) or surgery; occasionally injury can be sex-related.
  • Vaginitis: due to yeast or other infection (see above).
  • Vulvodynia: it is a distressing, long-lasting condition in which the vulva is so sensitive that just touching the area makes the woman jump with pain. When pain is confined to the vestibule (the area around the opening of the vagina), it is known as vulvar vestibulitis syndrome (VVS). Its cause is unknown.
  • Emotional reasons: see below.

What to do about it:

  • If it is your first time, don’t worry too much about it. Many women have pain or discomfort during their first intercourse, an even a larger percentage will not have an orgasm. Be patient, try to be as relaxed as possible, discuss with your partner the means to reduce pain. If the problem persists, discuss it with a doctor.
  • If your just delivered, wait to have intercourse for at least six weeks after childbirth; some discomfort may persist for a few months, especially if you breastfeed, since your vagina also feels dry (see below). If pain continues for a long time or is very intense, talk to your doctor.
  • Vulvodynia may require medications, or eventually surgery. Read more here.

Problem # 5: “My vagina feels too dry”

Vaginal dryness is extremely common, and does not always mean problem. While some women produce  a lot of vaginal secretions, others are drier. However, there are factors that influence natural lubrication levels: sexual stimulation increases the amount of secretions; therefore, adequate and prolonged foreplay will help you being aroused. Sometimes though, your vagina keeps being dry and sex becomes painful.

Possible causes:

  • Menopause: due to the low level of estrogen (the hormone in charge of lubricating your genitals), your vagina will feel extremely dry and sex can be very painful, sometimes impossible.
  • Breastfeeding: also related to low estrogen.
  • Medications: some medications such as birth control pills, decongestants and antihistaminics may reduce vaginal moisture; contraceptive pills can also decrease sexual desire.
  • Medical problems: certain medical conditions can indirectly affect sexual response: diabetes, cancer, and thyroid problems, among others.
  • Your emotions: see below.

What to do about it:

  • Use a lubricant. Water-soluble lubricants are the best choice if you experience vaginal irritation. Silicone- based lubricants last longer and are more slippery. Do not use petroleum jelly, baby oil, or body lotion with condoms, as they can cause the condom to break (read more here).
  • For chronic cases, you may try long-acting vaginal moisturizers which, unlike lubricants, are absorbed into the vaginal lining for 3 to 4 days, mimicking natural secretions.
  • For menopausal women, when lubricants or moisturizers won’t work, a vaginal estrogen product may be necessary. More info here.
  • In any case, talk to your doctor if lubricants or moisturizers don’t help.

Problem # 6: “My vagina is just not opening”

Each time you try to have sexual intercourse, your vagina “closes”; any attempt of penetration is painful, and usually impossible.

Possible causes:

  • Vaginismus: it is a tightening (or reflex contraction) of the muscles of your vagina which occurs during penetration, but eventually also while attempting to insert a tampon, or during a gynecological exam. Its cause is unknown, although it is frequently related to anxiety, or fear of having pain during sex. Learn more here.
  • Your emotions: see below.

What to do about it:

  • Progressive desensitization consists of special exercises aimed at learning to relax your vaginal muscles.
  • Medical treatment may be useful in certain situations.
  • For women whose vaginismus is related to fear or anxiety, psychotherapy usually helps.

Problem # 7: I feel pain in my bladder during intercourse together with constant urge to urinate

painful-intercourse-tap-waterWhile having intercourse, you feel low abdominal pain and a persistent need to pee.

Possible causes:

  • Cystitis: read more here.
  • Interstitial cystitis (IC): also called bladder pain syndrome (BPS) is a chronic problem, which causes a feeling of pain and pressure in the bladder area, together with burning during urination. IC may feel like a bladder infection, but it’s not an infection; in fact, its cause is unknown.

What to do about it:

  • Read here to see what you can do if you have a bladder infection, particularly if you get one very often.
  • Regarding BPS, check with your doctor. No single treatment works for every woman, it should rather be individualized and based on symptoms. Learn more here.

Problem # 8: “I feel a deep pain in my abdomen during sex”

A deep pain or cramping in your abdomen during sex -or deep dyspareunia – can be the result of numerous problems.

Possible causes:

  • Gynecological problems: endometriosis, fibroids, ovarian cyst, adhesions, or infection (pelvic inflammatory disease). Many of these also cause painful periods.
  • Irritable bowel syndrome: a chronic condition that affects the large intestine; it commonly causes cramping, abdominal pain, bloating, gas, diarrhea and constipation. More info here.
  • Collision dyspareunia”: a funny name to describe the pain you may feel if the tip of your partner’s penis hits your cervix. This can happen if your partner is longer than average, if you’re not fully aroused, or if your cervix is unusually positioned. Read more here.
  • Other reasons: constipation, a retroverted uterus, a forgotten object in the vagina (usually a tampon).

What to do about it: 

Although many of the causes of deep dyspareunia are not important, some of them can be serious; therefore, you should see a doctor, especially if it is a new-onset problem. Many of these situations will be treated with medications, others require surgical intervention.


Our emotions are tightly related to our sexual life; thus, negative emotions are frequently the source of painful sex. Some examples are:

  • The way you feel about having sex: fear, embarrassment, guilt, being concerned about your physical appearance, being to too anxious about “doing it right” can all may make you unable to relax; therefore, arousal is difficult and you end up having pain.
  • Stress, fatigue, anxiety, depression: your everyday life problems can affect your desire to have sex. In addition, your vaginal muscles tend to tighten; this can also contribute to painful sex.
  • Relationship problems: problems with your partner may be related to painful sex by reducing arousal or provoking vaginismus.
  • A previous bad sexual experience: such as women with a history of sexual abuse, who tend to relate sex with something bad or negative.


Painful sex is not always your fault!

  • Your partner may have sexual problem, which in turn can make you feel anxious about sex.
  • If your partner is taking a drug for erectile dysfunction, he may have delayed orgasm, causing long and painful intercourse.
  • Size problem: feel that your partner is “too big”? In fact, when a woman is aroused and relaxed, the vagina extends by several inches – so most women should be able to accommodate most males! Nevertheless, if size is indeed a problem, try a lubricant, and check which sex positions are less likely to make you hurt. Come close, a new device can be a good option for you.


Besides size mismatch, or differences in the way you both enjoy sex, a common issue leading to painful sex is mismatched sexual desire. Read more here.



If you have pain during sex, talk about it! It may be embarrassing to discuss your sexual problems with a doctor, but you should know that, with proper care most problems can be solved; therefore there is no reason to condemn yourself to a pleasureless, painful sexual life!

In the meantime, these are some tips that may help you relieve your pain:

  • Talk to your partner: mutual communication is essential. Discuss with your partner where and how is the pain, so you can both find ways to avoid it or minimize it.
  • Use a lubricant: a simple measure that can ease your suffering. It’s a good idea to keep always one with you.
  • Make time for sex: not always easy to include sex into our busy schedules! Nevertheless, try to find a moment of the day when you and your partner will be less tired or anxious.
  • Engage in sexual activities that don’t cause pain: if penetration is painful, you may consider other forms of pleasure, such as oral sex.
  • Try different sex positions: if you have deep dyspareunia, it can be worse in certain positions. Try to find those that are less likely to trigger pain.
  • Include relaxing activities: your partner may give a massage.
  • Take steps to relieve pain before making love: take a warm bath, empty your bladder, take a painkiller.
  • If you experience burning after intercourse: apply a frozen gel pack or some ice wrapped in a towel to your vulva.


  1. The American College of Obstetricians and Gynecologists: When sex is painful.
  2. Lori J, Heim LTC: Evaluation and Differential Diagnosis of Dyspareunia. Am Fam Physician. 2001 Apr 15;63(8):1535-1545.
  3. NHS UK: Why does sex hurt?

Photo credits

Intro: dailymedicalinfo.com; 1: rascoecam.wordpress.com; 2:liferunning.wordpress.com; 3: daroachbooks.blogspot.gr; 4: pixabay.com; 5: scienceclarified.com; 6: newauthors.wordpress.com; 7:diversehealthservices.wordpress.com; 8: everythingselectric.com; Take home: pinterest.com



Το πρώτο μέρος από “Τα Πρέπει και δεν Πρέπει της Εγκυμοσύνης” ανέλυσε τι επιτρέπεται και τι αποφεύγεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σχετικά με τρόφιμα, ποτά, αλκοόλ και τσιγάρο (δες εδώ). Το δεύτερο μέρος είχε να κάνει με θεραπείες αισθητικής και φάρμακα (βλέπε εδώ). Σε αυτό το τρίτο άρθρο θα βρεις ότι αφορά την άσκηση, το σεξ, την εργασία και τα ταξίδια κατά την διάρκεια της κύησης …


Embed from Getty Images

Γιατί να γυμνάζεσαι: Η έναρξη ή συνέχιση ενός προγράμματος μέτριας έντασης γυμναστικής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να έχει πολλά οφέλη για την υγεία: ελαττώνει μερικές από τις ενοχλήσεις της εγκυμοσύνης, συμβάλλει στην ενίσχυση των μυών που χρησιμοποιούνται στον τοκετό, μπορεί να σου δώσει περισσότερη ενέργεια και ευεξία. Η άσκηση επίσης είναι πιθανόν να προλάβει τον διαβήτη και την υπέρταση που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη. Το Αμερικάνικο Κολέγιο Μαιευτικής και Γυναικολογίας συνιστά για τις έγκυες γυναίκες 30 λεπτά μέτριας άσκησης την ημέρα τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας.

Pregnant woman by pool resized

Ρώτησε το γιατρό σου πρώτα! Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες οι γυναίκες δεν πρέπει να γυμνάζονται, όπως άτομα με άσθμα ή καρδιακά προβλήματα, ή εγκυμοσύνες με ορισμένες επιπλοκές: αιμορραγία, χαμηλό πλακούντα, αδύναμο τράχηλο ή πρόωρες συσπάσεις.

Ιδανικές δραστηριότητες: Το είδος γυμναστικής που μπορείς να κάνεις κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης εξαρτάται από την υγεία σου και το πόσο δραστήρια ήσουν πριν την εγκυμοσύνη. Η κύηση δεν είναι μια καλή στιγμή για να ξεκινήσεις ένα πολύ απαιτητικό άθλημα, αλλά αν ήσουν δραστήρια πριν, μπορείς να συνεχίσεις να είσαι, μέσα σε λογικά πλαίσια. Τα ακόλουθα σπορ, με μέτρο, είναι ιδιαίτερα ευνοϊκά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης:

  • Κολύμβηση (ακόμη και σε πισίνες με χλώριο)
  • Γρήγορο βάδισμα
  • Προγεννητικά μαθήματα γυμναστικής
  • Γιόγκα για εγκύους

Prenatal aqua yoga 2-swimming-1387531814252

Δραστηριότητες που πρέπει να αποφεύγεις: θα είναι προτιμότερο να αποφεύγεις τα εξής:

  • Έντονα αθλήματα που ενέχουν κίνδυνο κοιλιακού τραύματος, πεσίματος ή κάκωσης των αρθρώσεων
  • Να κρατήσεις την αναπνοή σου κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας
  • Ασκήσεις που απαιτούν να είσαι ξαπλωμένη ανάσκελα για περισσότερο από τρία λεπτά (ειδικά μετά τον τρίτο μήνα της εγκυμοσύνης)
  • Έντονες ασκήσεις που ακολουθούνται από περιόδους χωρίς δραστηριότητα
  •  Άσκηση σε ζεστό και υγρό καιρό
  • Δραστηριότητες σε ζεστό νερό (δες περισσότερα εδώ)
  • Τένις και άλλα σπορ με ρακέτες
  • Δραστηριότητες στις οποίες είναι πιθανό να πέσεις (π.χ. σκι, ιππασία, ποδηλασία)
  • Σπορ στα οποία έρχεσαι σε επαφή με άλλους: ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, σόφτμπολ
  • Καταδύσεις, η οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν ανωμαλίες στο έμβρυο.

Pregnant yoga on the beach 4495406433_45030db1e5_bΣυμβουλές για ασφαλή άσκηση: παρότι η άσκηση μπορεί να είναι ευεργετική, πρέπει να είσαι προσεκτική. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το κέντρο βάρους μετατοπίζεται και επηρεάζεται η ισορροπία. Οι αρθρώσεις και οι σύνδεσμοι γίνονται πιο χαλαροί. Όλα αυτά μπορεί να σε βάλουν σε μεγαλύτερο κίνδυνο πτώσεων. Επιπλέον, κουράζεσαι πιο εύκολα… Αυτές είναι μερικές συμβουλές για να γυμνάζεσαι με ασφάλεια:

  • Να αποφεύγεις την υπερθέρμανση
  • Να περιορίσεις την υπαίθρια άσκηση με ζεστό καιρό
  • Να αποφεύγεις την άσκηση που σε κάνει να νιώθεις πολύ κουρασμένη, ή με υψηλό κίνδυνο να πέσεις ή να πάθεις κάποιο κοιλιακό χτύπημα
  • Να σηκώνεσαι αργά μετά από ασκήσεις που ήσουν ξαπλωμένη για να μην ζαλίζεσαι
  • Να πίνεις άφθονο νερό
  • Να καταναλώνεις επιπλέον θερμίδες αν ασκείσαι τακτικά
  • Να φοράς καλά αθλητικά παπούτσια και το κατάλληλο σουτιέν
  • Μην πιέζεις τον εαυτό σου πάρα πολύ! Άκουσε το σώμα σου και επιβράδυνε όταν αισθάνεσαι κουρασμένη.

Πότε να σταματήσεις την άσκηση: Θα πρέπει να σταματήσεις αμέσως την γυμναστική και να καλέσεις τον γιατρό σου αν αισθάνεσαι ένα από τα παρακάτω:

  • Ζάλη, λιποθυμία ή ναυτία
  • Ταχυπαλμία
  • Δυσκολία στην αναπνοή
  • Πόνο στο στήθος
  • Έντονο κοιλιακό άλγος ή συστολές της μήτρας
  • Πρήξιμο στην κνήμη
  • Έντονη κεφαλαλγία
  • Θολή όραση
  • Κολπική αιμορραγία
  • Διαρροή υγρού από τον κόλπο
  • Μείωση ή απουσία κινήσεων του μωρού



Sex and pregnancy resized

Είναι ασφαλές; Η σεξουαλική επαφή σε γενικές γραμμές δεν φαίνεται να προκαλέσει προβλήματα στην εγκυμοσύνη. Ως εκ τούτου, μπορεί να συνεχιστεί με ασφάλεια καθόλη την διάρκεια της.

Το μωρό είναι καλά προστατευμένο μέσα στη μήτρα! Τα τοιχώματα της μήτρας, ο αμνιακός σάκος και το βλέννωδες βύσμα (που σφραγίζει τον τράχηλο της μήτρας για την πρόληψη λοιμώξεων) θα κρατήσουν το μωρό ασφαλές.

Είναι γεγονός πως η σεξουαλική επαφή μπορεί να προκαλέσει συσπάσεις της μήτρας: ο οργασμός, ο ερεθυσμός του στήθους (της θηλής) και η προσταγλανδίνη (μια ουσία που περιέχεται στο σπέρμα), όλα μπορούν να κάνουν τη μήτρα να συσπά. Συνήθως, αυτές οι συσπάσεις είναι ήπιες και αβλαβείς.

Η σεξουαλική επαφή προτείνεται εδώ και πολλά χρόνια ως μέτρο για την πρόκληση τοκετού προς το τέλος της εγκυμοσύνης. Αν και δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη ότι το σεξ προκαλεί τον τοκετό, μπορεί και να βοηθήσει, και δεν θα βλάπτει!

pregnant woman and man resized 2

Θα είναι διαφορετικό το σεξ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης; Το σεξ μπορεί να είναι διαφορετικό από ό, τι πριν. Για μερικές γυναίκες είναι πιο ευχάριστο, λόγω των υψηλών επίπεδων ορμονών, της διόγκωσης των γεννητικών οργάνων και της αύξησης των κολπικών εκκρίσεων. Για άλλες όμως, η σεξουαλική επιθυμία μειώνεται για πολλούς λόγους: ναυτία και ζάλη στον πρώτο τρίμηνο, οίδημα των γεννητικών οργάνων που μπορεί να προκαλέσει δυσφορία, ή μπορεί απλά να αισθάνεσαι άβολα με της αλλαγές του σώματος σου…

Επιπλέον, το στήθος διογκώνεται και γίνεται πολύ ευαίσθητο, το οποίο μπορεί να είναι ευχάριστο για μερικές γυναίκες, αλλά ενοχλητικό για άλλες …

 Η σεξουαλική επαφή στην πράξη… Περιττό να το λέμε, ορισμένες στάσεις θα είναι δυσάρεστες, ή αδύνατες καθώς η μήτρα μεγαλώνει… Μπορεί να χρειαστεί να πειραματιστείτε λίγο για να βρείτε ποιες στάσεις είναι οι πιο βολικές… Ειδικά κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου, θα πρέπει να αποφεύγεις να είσαι ανάσκελα για πολύ ώρα, επειδή η πίεση της μήτρας στα μεγάλα αγγεία μπορεί να προκαλέσει υπόταση και ζάλη. Ο στοματικός έρωτας επιτρέπεται, αλλά ο σύντροφος σου δεν θα πρέπει να φυσήξει αέρα μέσα στον κόλπο, διότι θα μπορούσε να προκαλέσει εμβολή αέρος (μια φυσαλίδα του αέρα που εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος), η οποία μπορεί να έχει μοιραίες συνέπειες.

Πότε πρέπει να αποφεύγετε η σεξουαλική επαφή: υπάρχουν ορισμένες καταστάσεις στις οποίες το σεξ πρέπει να αποφεύγετε: αν έχεις κολπική αιμορραγία, ιστορικό επαναλαμβανόμενων αποβολών, πρόωρες συσπάσεις της μήτρας, ή αδύναμο τράχηλο. Επιπλέον, θα απέχεις από το σεξ αν έχεις προδρομικό πλακούντα (όταν ο πλακούντας είναι χαμηλά στην μήτρα ή καλύπτει τον τράχηλο). Πάντα να επιβεβαιώνεις με το γιατρό σου ότι είναι εντάξει για σένα να έχεις σεξουαλική επαφή.

Πότε να καλέσεις το γιατρό σου: θα πρέπει οπωσδήποτε να μιλάς με το γιατρό σου εάν, μετά το σεξ, έχεις έντονο κοιλιακό άλγος, έντονες συσπάσεις της μήτρας, δυσοσμία στις κολπικές εκκρίσεις ή αιμορραγία που προέρχεται από τον κόλπο.



Embed from Getty Images Αν είσαι μια υγιής γυναίκα και έχεις μια φυσιολογική εγκυμοσύνη, πιθανότατα θα είναι ασφαλές να συνεχίσεις να εργάζεσαι όσο είσαι έγκυος. Μην ξεχάσεις να μιλήσεις με το γιατρό σου σχετικά με το περιβάλλον εργασίας. Υπάρχουν ορισμένα επαγγέλματα που μπορεί να είναι επικίνδυνα, και άλλα που απαιτούν κάποιες τροποποιήσεις:

Lab tech 4-medical-and-laboratory-shots-stephen-smith

Έκθεση σε ακτινοβολία και ραδιενέργεια: υπάρχουν ενδείξεις για τη σχέση μεταξύ της έκθεσης σε ακτινοβολία ή ραδιενέργεια και αποβολές, ανωμαλίες του εμβρύου και άλλες επιπλοκές της κύησης. Θα πρέπει να ενημερώσεις αμέσως το γιατρό σου και τον εργοδότη σου εάν είσαι εκτεθειμένη σε ακτινοβολία ή ραδιενέργεια στον χώρο εργασίας.

Έκθεση σε χημικές ουσίες: Οι επιστημονικές  ενδείξεις είναι λιγότερο πειστικές για την επαγγελματική έκθεση σε χημικές ουσίες σε σχέση με την ακτινοβολία και την ραδιενέργεια, αλλά φαίνεται να υπάρχει αυξημένο κίνδυνο αποβολών και δυσμορφίες στο έμβρυο με την έκθεση σε ορισμένες χημικές ουσίες. Μερικά παραδείγματα τέτοιου είδους εργασίας είναι στεγνοκαθαριστήρια, βιομηχανίες βαφών, χειρουργεία, εργασίες που αφορούν έκθεση σε φυτοφάρμακα ή σε βαρέα μέταλλα (μόλυβδο, υδράργυρο). Υπάρχουν αμφιβολίες επίσης για τις γυναίκες που εργάζονται σε ινστιτούτα αισθητικής (για περισσότερες πληροφορίες δες εδώ).

Σωματικά απαιτητική εργασία: οι εργασίας που απαιτούν παρατεταμένη ορθοστασία (όπως μάγειρες, αστυνομικοί, νοσηλεύτριες) ή την άρση βαρέων αντικειμένων μπορεί να σχετίζονται με επιπλοκές της κύησης, δηλαδή, περισσότερες πιθανότητες για πρόωρο τοκετό, χαμηλό βάρους γέννησης του μωρού ή υπέρταση της κύησης.

Woman Cook o-CHEF-COOKING-facebookΕργασίες με πολύ στρες και πολλές ώρες εργασίας: Κάποιες έρευνες έχουν δείξει ότι οι έγκυες γυναίκες που ανέφεραν πολύ άγχος στην δουλειά τους σε συνδυασμό με πολλές ώρες εργασίας την εβδομάδα (περισσότερες από 32 ώρες) έχουν δύο φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να γεννήσουν ένα μικρό μωρό.

Τα στοιχεία για παρατεταμένη εργασία και εργασία σε βάρδιες δεν είναι καταληκτικά.

Εργασίες σε γραφείο: Αν και μερικές μελέτες στη δεκαετία του ’80 είχαν υπονοήσει ότι οι υπολογιστές μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο για επιπλοκές της κύησης, πολλές μελέτες έχουν γίνει από τότε, και τα ευρήματα αυτά δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Στην πραγματικότητα, η δόση ακτινοβολίας που εκπέμπεται από έναν υπολογιστή είναι εξαιρετικά χαμηλή. Το πρόβλημα μιας δουλειάς γραφείου έγκειται κυρίως στις πολλές ώρες που πρέπει να κάθεσαι, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε καταπόνηση του αυχένα, των ματιών, του καρπού και της πλάτης. Εάν έχεις μια δουλειά γραφείου, προσπάθησε να σηκώνεσαι συχνά και να κάνεις ένα διάλειμμα κάθε λίγο και λιγάκι…

Άλλοι πιθανοί επαγγελματικοί κίνδυνοι συμπεριλαμβάνουν την έκθεση σε λοιμώξεις ή σε πολύ δυνατό θόρυβο.



Embed from Getty Images

Είναι ασφαλή; Για μια φυσιολογική κύηση, είναι ασφαλές να ταξιδεύεις στο μεγαλύτερο μέρος της εγκυμοσύνης, συνήθως μέχρι τον τελευταίο μήνα (36 εβδομάδες). Ενημέρωσε το γιατρό σου αν πρόκειται να ταξιδέψεις, που και πότε σκοπεύεις να πας. Υπάρχουν ορισμένες γυναίκες που δεν πρέπει να ταξιδεύουν, όπως εκείνες με κολπική αιμορραγία, υψηλό κίνδυνο πρόωρου τοκετού ή αυξημένες πιθανότητες σχηματισμού θρόμβων στο αίμα.

Οδικό ταξίδι: Επιτρέπεται να ταξιδεύεις με αυτοκίνητο, τρένο ή λεωφορείο. Είναι πολύ σημαντικό όμως να φοράς την ζώνη ασφαλείας τριών-σημείων (ώμος και μηροί), πάνω και κάτω από τη μήτρα, για να μην πιεστεί. Προσπάθησε να αποφεύγεις τα πολύ μακρινά ταξίδια, κάνε συχνές στάσεις για να τεντώσεις τα πόδια ή περπάτησε συχνά, προκειμένου να κυκλοφορήσει καλά το αίμα σου.

Ταξίδια σε πλοίο: Τα ταξίδια σε πλοίο είναι ασφαλή στην εγκυμοσύνη, αλλά να έχεις κατά νου ότι η κίνηση του σκάφους ενδέχεται να επιτείνει, ή να προκαλέσει, ναυτία και έμετο. Έτσι, να είσαι προετοιμασμένη για αυτό το ενδεχόμενο! Επιπλέον, να αποφύγεις τους προορισμούς που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη. Εάν πρόκειται να κάνεις μια κρουαζιέρα σιγουρέψου ότι έχουν την δυνατότητα να προσφέρουν ιατρική φροντίδα μέσα στο σκάφος.

Woman airport luggage Header_Samsonite2013Αεροπορικά ταξίδια:

  • Οι περισσότερες έγκυες γυναίκες μπορούν να ταξιδεύουν με αεροπλάνο. Σχεδόν όλες οι εταιρείες επιτρέπουν τα ταξίδια μέχρι τις 32 εβδομάδες της εγκυμοσύνης, και πολλές άλλες μέχρι τις 36 εβδομάδες (θα χρειαστεί να έχεις μια βεβαίωση από τον γιατρό σου ότι μπορείς να ταξιδεύεις). Είναι σημαντικό να επικοινωνήσεις με την αεροπορική εταιρεία πριν κάνεις την κράτησή σου…
  • Δεν πρέπει να ανησυχείς για τους ανιχνευτές μετάλλων που υπάρχουν στον έλεγχο ασφαλείας των αεροδρομίων, η δόση ακτινοβολίας που εκπέμπουν είναι εξαιρετικά χαμηλή.
  • Προκειμένου να αποφεύγεις να σηκώσεις βαριές αποσκευές, να προτιμάς τις βαλίτσες με ρόδες για να κάνουν το ταξίδι όσο το δυνατόν ευκολότερο.
  • Τα αεροπορικά ταξίδια μεγάλων αποστάσεων σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης (σχηματισμός θρόμβων στο αίμα), μια δυνητικά σοβαρή επιπλοκή της εγκυμοσύνης. Ο κίνδυνος αποδίδεται κυρίως στην ακινησία κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ειδικά στην οικονομική θέση, όπου ο χώρος ανάμεσα στα καθίσματα είναι πολύ στενό. Προληπτικά μέτρα περιλαμβάνουν:
    • να φοράς φαρδιά ρούχα και άνετα παπούτσια,
    • να τεντώνεις τα πόδια σου σε τακτικά διαστήματα,
    • να περπατάς συχνά στην καμπίνα του αεροσκάφους,
    • να αποφύγεις την αφυδάτωση: πιες άφθονο νερό, ελαχιστοποίησε την κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης,
    • να συζητάς με το γιατρό σου το ενδεχόμενο να φοράς ειδικές ελαστικές κάλτσες, προκειμένου να βελτιώνεται η κυκλοφορία του αίματος.

pregnant woman sunbathing at a Caribbean beach

Μακρινά ταξίδια: τα ταξίδια σε μακρινούς προορισμούς μπορεί να ενέχουν ορισμένα ζητήματα. Να λάβεις υπόψη τα εξής:

  • Συζήτησε με το γιατρό σου τους πιθανούς κινδύνους για σένα και το μωρό σου.
  • Ορισμένοι προορισμοί είναι καλύτερο να αποφεύγονται: σημεία με δύσκολη πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη, ή με υψηλό κίνδυνο να κολλήσεις λοιμώξεις ή άλλες ασθένειες.
  • Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή εάν ταξιδεύεις σε χώρες όπου ενδέχεται να χρειαστείς εμβολιασμό για κίτρινο πυρετό ή φάρμακα για πρόληψη της ελονοσίας. Βεβαιώσου ότι τα εμβόλια ή φάρμακα που απαιτούνται δεν αντενδείκνυνται στην εγκυμοσύνη. Μπορείς να ελέγξεις την έγκυρη ιστοσελίδα του Αμερικανικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) για χρήσιμες πληροφορίες (βλέπε εδώ), αλλά σε περίπτωση που θα ταξιδεύεις θα πρέπει οπωσδήποτε να το συζητήσεις με το γιατρό σου.
  • Καλό θα ήταν να πάρεις μαζί σου ένα αντίγραφο του ιατρικού φακέλου σου, σε περίπτωση που θα χρειαστείς κάτι στον ξένο προορισμό.



NICE: Antenatal Care- Routine Care for the Healthy Pregnant Woman. March 2008, UK

HAS: Comment mieux informer les femmes enceintes? Avril 2005, France





Planning Your Pregnancy and Birth Third Ed. The American College of Obstetricians and Gynecologists, Ch. 5.



Photo credits

Exercise: Getty images; media3.onsugar.com;  sohanews2.vcmedia.vn; Jose Gabriel Lugo, Flickr.com;

Sex: Trevor, Flickr.com; Melissa Segal, Flickr.com;

Work: Getty images; fineartamerica.com; huffpost.com;

Travel: Getty images; globalblue.comtravelingtoworld.com



The first post on Pregnancy do’s and dont’s analysed what is allowed and what discouraged during pregnancy concerning food, beverages, alcohol and cigarette (see here). The second part dealt with beauty treatments and medications (see here). Check out this third article on do’s and dont’s regarding exercise, sex, working and travel while pregnant…


Embed from Getty Images

Why to exercise: Beginning or continuing a moderate course of exercise during pregnancy is not associated with adverse outcomes. In fact, exercise may have many health benefits: it lessens some of the discomforts of pregnancy, it helps strengthen the muscles used in labor and delivery, it may give you more energy and make you feel better. There is also some evidence that exercise may prevent pregnancy-related diabetes and high blood pressure. The American College of Obstetrics and Gynecology recommends for pregnant women 30 minutes of moderate exercise per day on most days of the week.

Pregnant woman by pool resizedCheck with your doctor first! There are certain circumstances in which women should not exercise, such as those with asthma or heart problems, or pregnancies complicated with bleeding, low placenta, weak cervix or premature contractions.

Exercises that are safe: The type of exercise you can do during pregnancy depends on your health and how active you were before getting pregnant. This is not a good time to start a very demanding sport. But if you were active before, you can continue to be, within reason. The following activities, in moderation, are especially good during pregnancy:

  • Swimming (it should be OK even in chlorinated pools)
  • Brisk walking
  • Prenatal exercise classes
  • Prenatal yoga

Prenatal aqua yoga 2-swimming-1387531814252Exercises to avoid: Pregnant women should avoid the following:

  • High-impact or vigorous sports that may involve the risk of abdominal trauma, falls or excessive joint stress.
  • Holding your breath during activity
  • Exercises that require lying flat on your back for more than three minutes (especially after the third month of pregnancy)
  • Heavy exercise spurts followed by periods of no activity
  • Exercise in hot and humid weather
  • Activities in hot water (see more here)
  • Vigorous racquet sports
  • Activities where falling is likely (e.g. skiing, horseback riding, mountain biking)
  • Contact sports: football, basketball, volleyball, softball
  • Scuba diving, which may result in birth defects and fetal decompression disease.

Tips for safe exercise:  Even though exercise can be beneficial, you should be careful. During pregnancy, your centre of gravity shifts and your balance changes. Your joints and ligaments get more relaxed. This may put you at a greater risk for falls. You tire more easily. Caution should be the rule!

Pregnant yoga on the beach 4495406433_45030db1e5_bThese are some tips for exercising while pregnant:

  • Avoid getting overheated.
  • Limit outdoor exercise in hot weather.
  • Avoid exercise that makes you very tired, or with high risk of falling or getting an abdominal trauma
  • Get up slowly after doing floor exercises, to avoid getting dizzy
  • Drink lots of water
  • Consume extra calories if you exercise regularly
  • Wear good support shoes and bra
  • Don’t push yourself too much! Listen to your body and slow down when you feel tired.

Signs to stop exercising: You should stop exercising and call you doctor if you feel one of the following:

  • Dizziness, fainting or nauseated
  • Rapid or irregular heatbeat
  • Short of breath
  • Pain in your chest
  • Recurring abdominal pain or uterine contractions
  • Swelling in your calf
  • Intense headache
  • Blurred vision
  • Vaginal bleeding
  • Fluid leaking from your vagina
  • A decreased or absence of baby’s movements


Sex and pregnancy resizedIs it safe? Sexual intercourse in pregnancy is not known to be associated with any adverse outcomes; therefore, it can be safely continued throughout pregnancy.

The baby is well protected inside the uterus! The uterine wall, the amniotic sac and the mucus plug (thick mucus that seals the cervical canal to prevent infections) will all keep the baby safe.

Keep in mind that intercourse can cause uterine contractions: the orgasm itself, nipple stimulation and prostaglandins (a substance contained in sperm) will all may make the uterus contract. In general, these contractions are mild and harmless.

Love making has been long proposed as a measure to induce labor at term. Although there is no scientific evidence that sex triggers labor, it may help, and it won’t harm!

pregnant woman and man resized 2Does sex feel the same while pregnant? Sex during pregnancy can be different than before. For some women, it may be more pleasurable, due to the high hormonal levels, genital engorgement and increase in vaginal secretions. For others though, sexual desire may be reduced for many reasons: nausea and dizziness during the first trimester, genital swelling which may sometimes cause discomfort, or you may just feel uneasy with your body changes…

Furthermore, your breasts get very engorged and tender, which may be pleasant for some women, but annoying for others…

Love making in practice… needless to say, certain positions will be uncomfortable, or impossible as your womb gets bigger…You may need to experiment a little bit to find which positions are fine for you… Especially during the third trimester, you should avoid lying flat on your back, because the pressure of the womb on the major blood vessels may cause a drop in blood pressure and dizziness. Although oral sex is fine, blowing into the vagina is to be avoided, as it may cause air embolism (a bubble of air entering the blood circulation), which may have fatal consequences.

When to avoid intercourse: there are certain situations, in which sexual intercourse is discouraged: if you have vaginal bleeding, a history of repeated miscarriages, preterm uterine contractions, or a weak cervix. In addition, you will be told to abstain from sex if you have a diagnosis of placenta previa (when the placenta lyes low in the uterus or covers the cervix). Always check with your doctor to make sure it’s OK for you to have sex.

When to call your doctor: you should call your healthcare provider if, after sex, you have intense abdominal pain, cramping, foul smelling discharge or bleeding coming from the vagina.


Embed from Getty ImagesIf you are a healthy woman and you have a normal pregnancy, most likely it will be safe to continue working during pregnancy. Don’t forget to talk to your doctor about your work environment. There are certain occupations that may be dangerous, and others that may require certain modifications:

Lab tech 4-medical-and-laboratory-shots-stephen-smithExposure to radiation and radioactivity: there is evidence to support an association between x-rays or radioactivity exposure and miscarriages, birth defects and other pregnancy complications. You should inform right away your doctor and your employer if you receive occupational x-rays or radioactivity exposure.

Exposure to chemicals: Studies results are less conclusive for occupational exposure to chemicals, but there seems to be some increased risk of miscarriages and eventually malformations. Some examples of jobs with chemical exposure are dry-cleaning, painting industries, operating rooms, jobs involving pesticide or heavy metals exposure (lead, mercury). Inconclusive evidence also exists for women working in beauty salons (for more info check here).

Physically demanding work: jobs with prolonged standing (such as cooks, police officers, nurses) and heavy weight lifting may be associated with poor pregnancy outcome, that is, more likely to deliver prematurely, have low-birth-weight-babies and develop high blood pressure.

Woman Cook o-CHEF-COOKING-facebookStressful jobs and long working hours: Some research has shown that pregnant women who reported high work stress in combination with a long workweek (more than 32 hours a week) have two times higher risk of giving birth to a small baby.

The evidence on prolonged hours and shift working is inconclusive.

Desk jobs: Although some studies in the 80s had suggested that computers may increase the risk of pregnancy complications, many studies have been done since then, and these findings have not been confirmed. In fact the dose of radiation emitted by a computer is extremely low. The problem of a desk job lies mostly in sitting for a long period of time, which may lead to neck, eyes, wrist and back strain. If you have an office job, try to get up frequently and take a break from time to time.

Other possible occupational risks may include exposure to infections or heavy noise.


Embed from Getty Images

Is it safe? For uncomplicated pregnancies, it is safe to travel throughout most of the pregnancy, usually until the last month (36 weeks). Inform your doctor whether you plan to travel, and precise where and when you plan to go. There are certain women that should not be traveling, such us those with vaginal bleeding, high risk of preterm labor or increased chances of forming blood clots.

Land travel: It is fine to travel by car, train or bus. It is very important that you wear your three-point seatbelt (shoulder and lap), above and below the womb, not over it. Try to avoid very long trips, stop or walk from time to time to stretch your legs in order to keep the blood circulating.

Sea travel: Traveling by boat is safe in pregnancy, but keep in mind that the boat’s motion may accentuate, or provoke, nausea and vomiting. So be prepared for that! In addition, avoid destinations which may not have easy medical access; if you are on a cruise make sure they have a healthcare provider on board.

Woman airport luggage Header_Samsonite2013Air travel:

  • For most of pregnant women, traveling by plane is permitted. Most of the companies will allow traveling up to 32 weeks of pregnancy, many others up to 36 weeks (you will need to provide a doctor’s permission). Check always with the airline company before making your reservation…
  • You should’n worry about walking through metal detectors at the airport security check, the radiation dose they emit is extremely low.
  • In order to avoid heavy luggage lifting, you may prefer to use suitcases with wheels to make travel as easy as possible.
  • Long-haul air travel is associated with an increased risk of venous thrombosis (blood clots formation), a potentially serious pregnancy complication. This risk is attributed predominantly to immobility during air travel, especially when traveling in economy class, where the space between the seats is very narrow. Precautionary measures include:
    • wear loose-fitting clothes and comfortable shoes,
    • do isometric calf exercises (stretch your legs from time to time),
    • walk regularly around the aircraft cabin,
    • avoid dehydration: drink plenty of water, minimise alcohol and caffeine intake,
    • check with your healthcare provider the possibility of wearing special elastic stockings in order to improve blood circulation.

pregnant woman sunbathing at a Caribbean beachTravelling abroad: Travelling overseas may present certain challenges. Keep in mind the following:

  • Discuss with your doctor possible safety risks for you and your baby.
  • Certain destinations are best avoided: places with difficult access to health care, or high risk of contracting infections or other diseases.
  • Special consideration should be taken when travelling to countries where yellow fever vaccination or malaria prevention medication may be needed. Make sure that any vaccines or medications required are not contraindicated in pregnancy. You may check the authoritative site of the US Centers for Disease Control and Prevention (CDC) for useful information (see here), but you must talk about it with your doctor.
  • You may take with you a copy of your medical records, in case anything is needed in your foreign destination.


NICE: Antenatal Care- Routine Care for the Healthy Pregnant Woman. March 2008, UK

HAS: Comment mieux informer les femmes enceintes? Avril 2005, France





Planning Your Pregnancy and Birth Third Ed. The American College of Obstetricians and Gynecologists, Ch. 5.


Photo credits

Exercise: Getty images; media3.onsugar.com;  sohanews2.vcmedia.vn; Jose Gabriel Lugo, Flickr.com;

Sex: Trevor, Flickr.com; Melissa Segal, Flickr.com;

Work: Getty images; fineartamerica.com; huffpost.com;

Travel: Getty images; globalblue.comtravelingtoworld.com