ΦΘΑΛΙΚOΙ ΕΣΤΕΡΕΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΓΙΑ ΑΠΟΒΟΛΕΣ – ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ

Embed from Getty Images

Μια πρόσφατη μελέτη ενοχοποιεί -για ακόμα μια φορά- ορισμένες περιβαλλοντικές τοξίνες, τις φθαλικές ενώσεις, ως υπεύθυνες για απώλεια κυήσεων. Συγκεκριμένα, σε γυναίκες που υποβάλλονταν σε τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (εξωσωματική γονιμοποίηση ή σπερματέγχυση) μετρήθηκαν τα επίπεδα φθαλικών ενώσεων, και απεδείχθη πως οι γυναίκες με τις μεγαλύτερες ποσότητες φθαλικών ενώσεων στα ούρα τους είχαν μέχρι και τρεις φορές αυξημένο κίνδυνο αποβολών. Η μελέτη παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Ετήσιο Συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής (ASRM).

Για αρκετά χρόνια τώρα ακούμε για τις τοξικές παρενέργειες των φθαλικών ενώσεων, αλλά τι είναι ακριβώς; Πού τις βρίσκουμε; Είναι πραγματικά επιβλαβείς; Διαβάστε αυτό το άρθρο για να μάθετε περισσότερα σχετικά με αυτές τις αινιγματικές τοξίνες…

Τι είναι οι φθαλικές ενώσεις; 

Οι φθαλικές ενώσεις (ή φθαλικοί εστέρες) είναι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για να μαλακώσουν τα πλαστικά και να τα καταστούν πιο εύκαμπτα (είναι επίσης γνωστές ως πλαστικοποιητές). Οι ουσίες αυτές δεν δεσμεύονται στα πλαστικά, ως εκ τούτου, απελευθερώνονται συνεχώς στον αέρα, στα τρόφιμα ή στα υγρά. Ορισμένες φθαλικές ενώσεις χρησιμοποιούνται και ως διαλυτές άλλων υλικών.

Πού τις βρίσκουμε;

Οι φθαλικές ενώσεις χρησιμοποιούνται σε μια εκπληκτική γκάμα προϊόντων. Συνήθως τις συναντάμε σε:

  • Πλαστικά μπουκάλια.Phthalates plastic bottles
  • Πλαστικά δοχεία και πλαστικό περιτύλιγμα.
  • Καλλυντικά: σε κρέμες και λοσιόν (για καλύτερη απορρόφηση και για να απαλύνουν το δέρμα), σε αρώματα (για να διαρκέσουν περισσότερο), σε λακ (για μείωση της δυσκαμψίας), σε βερνίκια νυχιών (για να μην ξεφλουδίσουν), σε αποσμητικά, σαπούνια, σαμπουάν και σχεδόν σε κάθε καλλυντικό με άρωμα, ακόμα και σε αυτά για μωρά.
  • Οικιακά προϊόντα: αποσμητικά χώρου, βαφές, πλαστικά δάπεδα.
  • Πλαστικά παιχνίδια και βρεφικά προϊόντα (πχ κρίκοι οδοντοφυΐας).
  • Ορισμένες ιατρικές συσκευές, όπως σακούλες συλλογής αίματος, σωλήνες διασωλήνωσης, ενδοφλέβιοι καθετήρες.
  • Αντικείμενα από βινύλιο ή PVC.
  • Οι φθαλικοί εστέρες υπάρχουν ακόμη και σε φαινομενικά απρόσμενες πηγές. Ένα παράδειγμα είναι το γάλα: ακόμη και σε γυάλινα μπουκάλια, έχουν βρεθεί υψηλά επίπεδα φθαλικών ενώσεων, πιθανώς προερχόμενες από την πλαστική σωλήνωση που χρησιμοποιείται στις μηχανές αρμέγματος.

Εκθετόμαστε σε φθαλικούς εστέρες διαμέσου:

  • Κατάποσης: όταν τρώμε φαγητά από πλαστικές συσκευασίες, με την κατανάλωση υγρών από πλαστικά μπουκάλια, με πιπίλισμα πλαστικών αντικειμένων (π.χ., βρεφικά παιχνίδια, κρίκοι οδοντοφυΐας).
  • Απορροφήσεως: με την χρήση καλλυντικών προϊόντων. Σύμφωνα με το CDC, γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας έχουν τα υψηλότερα επίπεδα φθαλικών ενώσεων, πιθανώς λόγω της χρήσης καλλυντικών.
  • Εισπνοής: όταν αναπνέουμε σκόνη ή αναθυμιάσεις από προϊόντα που περιέχουν βινύλιο (πλαστικά πατώματα, το εσωτερικό των αυτοκινήτων, κουρτίνες μπάνιου, κλπ).

Ποιες είναι οι φθαλικές ενώσεις που χρησιμοποιούνται πιο συχνά;

Phthalates perfume

Αυτές οι χημικές ουσίες έχουν πολύ δύσκολα ονόματα, αλλά υπάρχουν μερικές που καλό θα ήταν να έχετε κατά νου (δείτε τις παρακάτω μελέτες):

Σε καλλυντικά: κυρίως διβουτυλφθαλικό (DBP) που χρησιμοποιείται σε βερνίκια νυχιών, διμεθυλοφθαλικό (DMP) σε λακ για τα μαλλιά, και φθαλικό διαιθύλιο (DEP) στα αρώματα. Σύμφωνα με τον έλεγχο της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) στα καλλυντικά, το DBP και το DMP ανιχνεύθηκαν  σε ελάχιστες περιπτώσεις, ενώ το DEP ακόμα χρησιμοποιείται τακτικά. Η χρήση των DBP και DEHP έχει απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρόλα αυτά ακόμα εξακολουθούν να βρίσκονται σε καλλυντικά προϊόντα.

-Σε συσκευασίες τροφίμων: κυρίως δι- (2-εθυλεξυλ) φθαλικό εστέρα (DEHP). Το Bisphenol-Α (ΒΡΑ) δεν είναι φθαλική ένωση, αλλά χρησιμοποιείται επίσης ως πλαστικοποιητής σε συσκευασίες τροφίμων και πλαστικά μπουκάλια.

-Σε χρώματα, αντικείμενα πλαστικά ή από PVC, διαλύτες και κόλλες: DEHP, διισοβουτύλιο φθαλικό εστέρα (DIBP) και DBP (ονομάζεται επίσης DnBP).

-Σε παιδικά παιχνίδια και προϊόντα παιδικής φροντίδας: Στις ΗΠΑ, οι φθαλικές ενώσεις που χρησιμοποιούνται σε αυτά τα προϊόντα έχουν χωριστεί σε τρεις κατηγορίες:
Phthalates toy ducks

  1. μόνιμη απαγόρευση (απαγορεύει την πώληση παιχνιδιών ή προϊόντων παιδικής  φροντίδας που περιέχουν συγκεντρώσεις άνω του 0,1% των: DBP, BBP και DEHP,
  2. προσωρινή απαγόρευση (απαγορεύει σε προσωρινή βάση την πώληση οποιουδήποτε παιδικού παιχνιδιού που μπορεί να μπει στο στόμα του παιδιού, ή οποιουδήποτε αντικειμένου παιδικής φροντίδας που περιέχει συγκεντρώσεις άνω του 0,1% των DNOP, DINP, DIDP, και
  3. ελεύθερης χρήσης, σύμφωνα με το άρθρο 108 του νόμου περί τη Βελτίωση της ασφάλειας των καταναλωτικών προϊόντων του 2008: DMP, DEP, DIBP, DCHP, DIHEPP, DIOP, DPHP.

Παρόμοιες συστάσεις ισχύουν στην Ευρώπη, όπου απαγορεύονται και οι ίδιες 6 ουσίες.

Ποια είναι τα στοιχεία που συνδέουν τις φθαλικές ενώσεις με αποβολές;

Εκτός από την πρόσφατη αμερικανική μελέτη (όπου μετρήθηκαν οι μεταβολίτες του DEHP), δύο προηγούμενες μελέτες είχαν βρει μια σχέση μεταξύ φθαλικών ενώσεων και αποβολών:

Το 2012, μια μελέτη από την Δανία διαπίστωσε αυξημένο κίνδυνο πρόωρης απώλειας κύησης σε γυναίκες με υψηλά επίπεδα προϊόντων διάσπασης του DEHP στα ούρα τους. Πιο πρόσφατα, σε μια κινέζικη μελέτη, συγκρίνοντας τα δείγματα ούρων γυναικών που είχαν αποβολές με αυτά υγιειών γυναικών, διαπιστώθηκε ότι οι αποβολές προκύψανε σε γυναίκες με υψηλότερα επίπεδα τριών φθαλικών ενώσεων: DEP, DBP και δι-ισοβουτυλ φθαλικό εστέρα (DIBP).

Επιπλέον, αυξημένο κίνδυνο αποβολών σε γυναίκες με υψηλά επίπεδα BPA βρήκε μια αμερικάνικη μελέτη.

 

Η πλήρης εξάλειψη φθαλικών ενώσεων και BPA από τη ζωή μας είναι σχεδόν αδύνατη, αλλά μπορείτε να πάρετε κάποια απλά μέτρα να μειώσετε την έκθεση σε αυτές τις ουσίες, ειδικά αν προσπαθείτε να συλλάβετε, είστε έγκυος ή έχετε μικρά παιδιά

Υπάρχουν και άλλοι κίνδυνοι για την υγεία;

Οι φθαλικοί εστέρες είναι ευρέως γνωστοί ως ενδοκρινείς διαταράκτες: μιμούνται τις ορμόνες, παρεμβαίνοντας με τη λειτουργία τους. Ορισμένες πιθανές συνέπειες αυτού είναι:

Επίδραση στη γονιμότητα των ανδρών: η έκθεσης των ανδρών στις φθαλικές ενώσεις σχετίζεται με μειωμένη γονιμότητα.

Γενετικές ανωμαλίες στα αρσενικά μωρά: αρκετές μελέτες έχουν διαπιστώσει ανωμαλίες στα γεννητικά όργανα των αγοριών, όταν οι έγκυες γυναίκες εκτέθηκαν σε υψηλά επίπεδα ορισμένων φθαλικών ενώσεων. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε αυξημένο κίνδυνο υποσπαδία (το άνοιγμα της ουρήθρας βρίσκεται στην κάτω πλευρά του πέους) σε επαγγελματική έκθεση των εγκύων γυναικών.

Νευρολογικά προβλήματα σε νεογνά, βρέφη και παιδιά: όπως διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΗ), μείωση του δείκτη νοημοσύνης, προβλήματα συμπεριφοράς.

Παχυσαρκία: τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες.

Άσθμα: στα παιδιά, όταν οι έγκυες γυναίκες εκτέθηκαν σε υψηλά επίπεδα φθαλικών ενώσεων.

Παρέμβαση με την εφηβεία στα κορίτσια: τα στοιχεία δεν είναι ξεκάθαρα σε αυτό το θέμα, ενώ ορισμένες μελέτες διαπίστωσαν ότι οι φθαλικές ενώσεις σχετίζονται με πρώιμη εφηβεία, άλλες ανέφεραν καθυστερημένη εφηβεία.

Καρκίνος του μαστού: μια μικρή μελέτη έδειξε αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, αλλά τα στοιχεία δεν είναι πειστικά. Υπάρχει μια μεγάλη μελέτη που διεξάγεται στις ΗΠΑ, η οποία θα παρέχει πιο σαφείς απαντήσεις σε αυτό το θέμα.

Τι μπορώ να κάνω για να μειώσω την έκθεση σε φθαλικές ενώσεις;

Phthalates glass food containers

Η εξάλειψη των φθαλικών ενώσεων και BPA από τη ζωή μας είναι σχεδόν αδύνατη -αυτές οι ουσίες είναι εξαιρετικά διαδεδομένες-, αλλά μπορείτε να πάρετε κάποια απλά μέτρα να μειώσετε την έκθεση σε αυτές τις τοξίνες, ειδικά αν προσπαθείτε να συλλάβετε, είστε έγκυος ή έχετε μικρά παιδιά:

  1. Διαβάστε τις ετικέτες στα προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Δυστυχώς, οι εταιρίες δεν είναι υποχρεωμένες να αναφέρουν τις φθαλικές ενώσεις στα καλλυντικά τους, και μπορούν να τα προσθέτουν σαν «άρωμα». Πολλές εταιρείες έχουν απομακρύνει οικειοθελώς τις φθαλικές ενώσεις από τα προϊόντα τους, έτσι μπορείτε να ψάξετε για προϊόντα που φέρουν την ένδειξη “phthalate- free” (χωρίς φθαλικές ενώσεις).
  2. Περιορίστε τη χρήση καλλυντικών σε μωρά και μικρά παιδιά.
  3. Μην χρησιμοποιήστε πλαστικά δοχεία για να ζεσταίνεται τρόφιμα ή υγρά στο φούρνο μικροκυμάτων, ή να χρησιμοποιήσετε μόνο δοχεία “phthalate- free”. Οι φθαλικές ενώσεις μπορούν να περάσουν από τα δοχεία (ή το πλαστικό περιτύλιγμα) στα τρόφιμα όταν θερμαίνονται, ιδιαίτερα στα λιπαρά φαγητά. Μην τοποθετείτε πλαστικά δοχεία στο πλυντήριο πιάτων (η θερμότητα αυξάνει την απελευθέρωση φθαλικών ενώσεων).
  4. Αντικαταστήστε πλαστικά μπουκάλια, ποτήρια, πιάτα και δοχεία τροφίμων με εκείνα από γυαλί, πορσελάνη ή ανοξείδωτο ατσάλι, ειδικά για ζεστά τρόφιμα και ποτά.
  5. Ελέγξτε τις ετικέτες σε πλαστικά μπουκάλια και δοχεία: να επιλέξετε μόνο εκείνα με κωδικούς ανακύκλωσης 1, 2, 4, ή 5. Πλαστικά από τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο (ΡΕΤ) ή πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας (HDPE) είναι ασφαλέστερα από αυτά είναι κατασκευασμένα από PVC (γράφει “PET” ή “HDPE” στην ετικέτα ή το κάτω μέρος του μπουκαλιού).
  6. Χρησιμοποιήστε μόνο παιχνίδια και οδοντόβουρτσες με την ένδειξη “phthalate-free”. Υπάρχουν αυστηροί κανονισμοί που απαγορεύουν τις πιο επικίνδυνες φθαλικές ενώσεις στα παιχνίδια και στα προϊόντα μωρών, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη.
  7. Μειώστε τη κατανάλωση τροφίμων σε κονσέρβες, επειδή συχνά η επένδυση των κονσερβών περιέχει BPA. Προτιμήστε τα φρέσκα προϊόντα ή εκείνα σε γυάλινα δοχεία. Αποφύγετε και τα γάλατα σε μεταλλικό κουτί (συμπεριλαμβανομένων τα γάλατα για παιδιά).
  8. Phthalates baby bottlesΕπιλέξτε μόνο μπιμπερό και παιδικά ποτήρια χωρίς BPA. Μάλιστα, το BPA απαγορεύτηκε σε όλα τα προϊόντα για μωρά το 2011 στην Ευρώπη, και το 2012 στις ΗΠΑ.
  9. Όταν χρησιμοποιείτε βαφές ή διαλύτες, αερίστε καλά τον χώρο. Προτιμήστε φυσικά χρώματα, χωρίς φθαλικές ενώσεις (συνήθως περιέχουν DBP).
  10. Αποφύγετε προϊόντα από βινύλιο, όπως κουρτίνες για το μπάνιο, αδιάβροχα ή έπιπλα, επειδή οι αναθυμιάσεις από τα προϊόντα αυτά περιέχον φθαλικές ενώσεις.
  11. Κρατήστε το σπίτι σας καθαρό, διότι οι φθαλικές ενώσεις παραμένουν στη σκόνη.
  12. Αποφύγετε τα αποσμητικά χώρου, προτιμήστε τα αιθέρια έλαια.

Έχει γίνει κάτι πάνω σε αυτό το θέμα;

Phthalates safe cosmetics

Καθώς ο κόσμος γίνεται όλο και πιο ενημερωμένος για τις βλαβερές συνέπειες των φθαλικών ενώσεων, περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στους καταναλωτές. Ιστοσελίδες όπως η Campaign for Safe Cosmetics (Εκστρατεία για Ασφαλή Καλλυντικά) έχουν υποστηρίξει ενεργά την εξάλειψη των επικίνδυνων χημικών ουσιών από τα καλλυντικά και τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Ως αποτέλεσμα, ορισμένες εταιρείες και καταστήματα στο εξωτερικό έχουν λάβει μέτρα για τη μείωση τοξικών ουσιών στα προϊόντα τους.

Αλλά και σε κυβερνητικό επίπεδο λαμβάνονται πρωτοβουλίες. Οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν περιορίσει τη χρήση φθαλικών ενώσεων σε ορισμένα προϊόντα για μωρά, καλλυντικά και πλαστικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, και περισσότερες φθαλικές ενώσεις θα απαγορευθούν σύντομα σε ιατρικές, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές. Πρόσφατα, μια πολύ εκτεταμένη έκθεση για τον καταναλωτή από την Επιτροπή για την Ασφάλεια των Προϊόντων των ΗΠΑ ανέλυσε τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με κάθε φθαλικό εστέρα και εναλλακτικές ουσίες και διατύπωσε συστάσεις, οι οποίες ελπίζουμε ότι θα οδηγήσουν σε απαγόρευση ορισμένων φθαλικών ενώσεων που αποδείχθηκε ότι είναι τοξικές.

Photo credits

Getty Images; Reciclado creativo, Flickr.com; Etienne, Flickr.com; Pixabay.com; Target.com; Alicia Voorhies, Flickr.comjillsamter.com

ΦΥΣΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΣΤΟ ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ

Natural Birth KM 2 resized

Μοναδική. Συνκλωνιστική. Μαγική. Είναι δύσκολο να βρεις μια λέξη που να περιγράψει την εμπειρία ενός φυσιολογικού τοκετού. Ως μητέρα -που είχα την τύχη να βιώσει αυτή την εμπειρία -και ως μαιευτήρας, έχοντας ξεγεννήσει χιλιάδες μωρά, δεν μπορώ παρά να θαυμάσω κάθε φορά την ομορφιά ενός φυσιολογικού τοκετού, σαν να ήταν μια τέλεια σχεδιασμένη χορογραφία…

Αλλά το γεγονός ότι κάτι είναι φυσικό δεν σημαίνει ότι στερείται κινδύνων ή επιπλοκών. Έτσι, ένας φυσικός τοκετός στο μαιευτήριο επιτρέπει σε μια γυναίκα να γεννήσει με ελάχιστες παρεμβάσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα την κατάλληλη φροντίδα σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά. Και πιστέψτε με, μερικές φορές στραβώνουν τα πράγματα, και τότε μπορεί να έχουμε μόνο λίγα λεπτά για να σώσουμε τη μητέρα ή το μωρό …

Είναι αλήθεια πως τα νοσοκομεία μπορεί να επηρεάσουν τη διαδικασία της φυσικής γέννας, με μέτρα όπως η παρακολούθηση του εμβρύου με καρδιοτοκογράφημα ή ο ορρός που βάζουμε στη μαμά -συνήθως μη διαπραγματεύσιμες παρεμβάσεις κατά την διάρκεια ενός τοκετού εντός μαιευτηρίου… Να ξέρετε όμως πως αυτά τα μέτρα είναι πολύτιμα, και μπορεί να είναι σωτήρια σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Φυσικός τοκετός χωρίς φάρμακα στο μαιευτήριο; Βεβαίως που γίνεται! Αρκεί να συνυπάρχουν μια μαμά με πολύ ισχυρή θέληση και μια υποστηρικτική ομάδα (εννοείται ότι πρέπει να υπάρχουν και καλές προϋποθέσεις για φυσικό τοκετό)…

Σε αυτό το άρθρο, η KM μοιράζεται μαζί μας την εμπειρία της ενός φυσικού τοκετού σε μαιευτήριο, και παρέχει μερικές συμβουλές για να ξεπεραστούν τα εμπόδια που ενδέχεται να παρουσιαστούν κατά τη διαδικασία της γέννας…

Ο δικός μου φυσικός τοκετός στο μαειτήριο: Πως να ξεπεράσετε ορισμένα εμπόδια για να έχετε μια γέννα σαν την δικιά μου

“Γέννησα φυσιολογικά, χωρίς επισκληρίδιο, και θεωρώ τις δεκαπέντε ώρες που διήρκησε ο τοκετός μου ως μερικές από τις καλύτερες της ζωής μου. Ο σύζυγός μου απεδείχθη σπουδαίος συνοδός τοκετού – μια ευχάριστη έκπληξη, ιδιαίτερα επειδή αποφασίσαμε να μην προσλάβουμε μαία ή doula.

Με την έναρξη του τοκετού αφεθήκαμε στις μελωδίες του Don Carlos «Rivers of Babylon» και του Simon and Garfunkel «I am a Rock», μεταξύ άλλων χαλαρωτικών ήχων της δικιάς μας «Chill Mix για τοκετό», μουγρίσαμε σαν αγελάδες, και ο άνδρας μου ανέλαβε τα μασάζ στην πλάτη με μπάλες του τένις. Τις πρώτες δέκα ώρες στο σπίτι και καθ’ οδόν προς το μαιευτήριο ένιωθα σαν να πήγαινα σε μία πολύ αναμενόμενη συνάντηση: γέλιο, ομαδική εργασία, και πολύ χυμό καρπουζιού (ήταν Αύγουστος, στην Ελλάδα!)… συν κάποιο υποφερτό πόνο που παλέψαμε μαζί.

Natural Birth KM 1 resized

Αυτό που βρήκα λιγότερο ευχάριστο στην εμπειρία του τοκετού μου δεν ήταν ο πόνος. Ήταν η διαδικασία της παραλαβής στο μαειυτήριο, στην οποία ο σύζυγός μου και εγώ έπρεπε να χωριστούμε. Κατανοώ ότι τα μαειυτήρια δίνουν προτεραιότητα στις ιατρικές πρακτικές -και στην νομική αυτοπροστασία- πάνω από την συναισθηματική ευεξία. Οι διαδικασίες ρουτίνας, όπως ο ορός εφαρμόζονται για να επιτρέψουν γρήγορη και εύκολη πρόσβαση σε ιατρική επέμβαση, όχι για να χαλαρώνουν την έγκυο γυναίκα για να γεννήσει το μωρό. Δεν περιμέναμε ότι το νοσοκομειακό περιβάλλον θα ενθαρρύνει τον φυσικό τοκετό, οπότε δουλέψαμε με την γυναικολόγο μου αρκετό καιρό πριν για να αντιμετωπίσουμε τα εμπόδια που θα μπορούσαμε να προβλέψουμε.

Είχα διαβάσει το Birthing from Within και το Ina May’s Guide to Childbirth (ένα από αυτά προτείνει να μουγκρίσουμε σαν αγελάδα για να χαλαρώσουμε και να ανοίξει ο τράχηλος της μήτρας), και είχαμε παρακολουθήσει μαθήματα τοκετού στην Ευτοκία και στο Babycenter’s online birthing course. Ήμασταν πεπεισμένοι ότι όσο λιγότερη άσκοπη ιατρική παρέμβαση γινόταν, τόσο το καλύτερο και για τους δύο μας, μαμά και μωρό. Το να αποφεύγουμε άσκοπη παρέμβαση μου φαίνεται κοινή λογική, αλλά η γυναικολόγος μου μας θύμισε ότι η κοινή λογική δεν είναι και τόσο κοινή. Και τονίζω ότι επρόκειτο να γεννήσω στην χώρα με το υψηλότερο ποσοστό  γεννήσεων με καισαρική στον κόσμο (70%), σύμφωνα με την Human Rights in Childbirth case study.

Παρακάτω αναφέρω τις ανησυχίες που είχαμε σχετικά με το μαιευτήριο, και πως καταφέραμε να τις αντιμετωπίσουμε:

A. Τα δικαιώματά μου πάνω στο σώμα μου. Η γυναικολόγος μου με κράτησε ενηήμερη για όλες τις επιλογές μου. Η εμπειρία της με τον φυσιολογικό τοκετό, η προθυμία της να εξηγήσει την κάθε μας επιλογή, η υποστηριχτική της στάση απέναντι στις προσπάθειες μας να είμαστε πλήρως ενημερωμένοι, δημιούργησαν έναν αμοιβαίο σεβασμό. Όταν μας πρότεινε παρεμβάσεις, αυτές γίνανε αφού είχαμε συναινέσει. Είχα μια κολπική εξέταση με αποκόλληση των μεμβρανών μια ημέρα πριν την πιθανή μου ημερομηνία τοκετού, και η ιατρός μου έσπασε τα νερά όταν είχα περίπου 8 εκατοστά διαστολής.

Β. Η ευθύνη μου απέναντι στο μωρό μου. Το να προστατέψω την εμπειρία του τοκετού το αισθάνθηκα σαν την πρώτη μου επιτυχία στην ανατροφή του παιδιού μου. Η ανάμνηση αυτή εξακολουθεί να μου παρέχει ένα βαθύ αίσθημα ικανοποίησης και εμπιστοσύνης στον εαυτό μου, πολύτιμα όπλα για αυτό το «άθλημα αντοχής» που αποτελεί η μητρότητα.

Γ. Ο χρόνος ανάρρωσης. Χάρη στο φυσικό τοκετό ήμουν σε θέση να περπατήσω μέχρι την τουαλέτα χωρίς βοήθεια αμέσως μετά τον τοκετό, και να πηγαίνω μέχρι το γραφείο της νοσοκόμας να ζητήσω να μου φέρουν πίσω το μωρό μου.

Δ. Επιτυχημένος θηλασμός. Επέλεξα το rooming-in –δηλαδή να είμαι μαζί με το μωρό συνέχεια στο δωμάτιο-, και για να τηρηθεί αυτή η επιλογή, ζητούσα το μωρό μου πίσω όταν μου το παίρνανε, επειδή ακόμα και με το rooming-in, το μωρό μας περνούσε αρκετό χρόνο μακριά από μας. Η γυναικολόγος μου ενημέρωσε το προσωπικό του νοσοκομείου ότι θέλαμε αποκλειστικό θηλασμό και ζήτησε να μην του χορηγούν ξένο γάλα ή νερό. Η αναχώρηση μας από το μαιευτήριο στις 24 ώρες διασφάλισε ότι οποιοδήποτε τυχόν τάισμα κατά λάθος στην απουσία του μωρού από το δωμάτιο μας δεν θα ήταν εμπόδιο στο στόχο μου για αποκλειστικό θηλασμό.

Ε. Η ευκαιρία να συνδεθώ με το μωρό μου. Η γυναικολόγος μου έκανε ότι περνούσε από το χέρι της για να μειώσει το χρόνο που θα ήμασταν χώρια: κανόνισε να περνάμε αρκετό χρόνο μαζί οι τρεις μας αμέσως μετά τον τοκετό. Επίσης, υπέγραψε τον “πρόωρο” εξιτήριο στις 24 ώρες.

Natural Birth KM 5 resized

Οκτώ συμβουλές για να έχετε έναν φυσικό τοκετό στο μαιευτήριο:

  1. Να ξέρετε τι να περιμένετε. Είχαμε διαβάσει για αυτή τη στιγμή, κάπου στα τελευταία εκατοστά διαστολής, που σκέφτεσαι «δεν νομίζω ότι μπορώ να το κάνω αυτό». Επειδή το γνωρίζαμε εκ τον προτέρων παραμείναμε ψύχραιμοι και αργότερα γελάσαμε με το προβλέψιμο της στιγμής. Το ότι ο τοκετός (και ο θηλασμός) είναι κάτι φυσικό, δεν σημαίνει ότι έρχεται εύκολα ή χωρίς την ανάγκη για γνώση.
  2. Να είστε συνειδητοποιημένοι σχετικά με το τι θέλετε, και να έχετε μια ομάδα στο ίδιο «μήκος κύματος» με σας. Ο σύζυγός μου και εγώ γράψαμε το πλάνο τοκετού (βλέπε παρακάτω) και το συζητήσαμε μεταξύ μας, με την γυναικολόγο μου και με το προσωπικό του μαιευτηρίου μέχρι να φτάσουμε σε πιο ρεαλιστική εκδοχή. Η διαδικασία του γραφήματος αυτού του πλάνου ήταν ανεκτίμητη, μας βοήθησε να είμαστε πιο ενημερωμένοι και να προετοιμαστούμε κατάλληλα για την επιτυχία.
  3. Να μην πηγαίνετε στο μαιευτήριο από πολύ νωρίς. Ακολουθώντας την συμβουλή της γυναικολόγου μου, φύγαμε από το σπίτι μας όταν οι συσπάσεις ήταν κάθε τρία λεπτά, περίπου δέκα ώρες μετά την έναρξη του τοκετού. Είμαστε ευγνώμονες για αυτή τη συμβουλή, αλλά φαντάζομαι ότι αυτό μπορεί να μην ισχύει για κάθε περίπτωση.
  4. Να φροντίζετε να νιώθετε στο μαιευτήριο σαν στο σπίτι σας. Στο μαιευτήριο χαμηλώσαμε τα φώτα, βάλαμε τη μουσική μας και -ομολογουμένως- φέραμε μια μικρή βαλίτσα γεμάτη με διάφορες προσωπικές πινελιές, οι οποίες τελικά δεν χρειάστηκαν. Στα τελευταία στάδια του τοκετού στο μαιευτήριο ήμουν τελείως επικεντρωμένη στην διαδικασία του τοκετού, και ο σύζυγός μου και η μουσική ήταν το μόνο που χρειαζόμουνα για να είμαι χαλαρή. Εξακολουθώ να πιστεύω όμως πως το να έχω μία μικρή τσάντα με διάφορα αντικείμενα ήταν παρήγορο.
  5. Να έχετε τουλάχιστον έναν «αρχηγό» που θα εκφωνήσει αυτά που θέλετε. Προς το τέλος του τοκετού ήρθε η στιγμή που ήμουν «αλλού» και μου ήταν δύσκολο ακόμα και να μιλήσω. Ήμουν τυχερή να έχω τον σύζυγό μου και την γυναικολόγο μου να απομακρύνουν -καλοπροαίρετες-  νοσοκόμες που μου προσφέρανε επισκληρίδιο προς το τέλος του τοκετού, πρόταση δελεαστική, αλλά που θα ήταν για μένα μη επιθυμητή. Μετά τη γέννα μοιράστηκα το δωμάτιο με μια μαμά στην οποία χορηγήθηκε όψιμα επισκληρίδιος, ενώ είχε ήδη κάνει σχεδόν όλη την δύσκολη δουλειά.
  6. Να επιλέξετε rooming-in, και να ζητήσετε να σας φέρουν το μωρό σας πίσω! Στην εμπειρία μου τα μωρά που κάνουν rooming-in περνάνε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα σε ένα θάλαμο στον οποίο οι γονείς δεν επιτρέπεται να παραβρεθούν, και μετά τον καθιερωμένο καθημερινό έλεγχο πολλές φορές δεν επιστρέφουν άμεσα, παρά μόνο αν τα ζητήσετε.
  7. Natural Birth KM 4 resizedΖητήστε όσες συμβουλές χρειάζεστε για τη φροντίδα του μωρού σας και του εαυτού σας – πώς να αλλάξει μια πάνα, πώς να κρατήσει το μωρό για να το καθαρίσετε, το σωστό τρόπο να πιάσει το μωρό τη θηλή, πώς να θηλάσετε ξαπλωμένη. Πολλές από αυτές τις διαδικασίες είναι πιο εύκολο να τις μάθουμε στην πράξη παρά μέσα από τα βιβλία. Παρατήρησα ότι το προσωπικό του νοσοκομείου είναι συνηθισμένο στους γονείς που τους δίνουν τα μωρά τους να τους τα φροντίζουν, αλλά που χάνουν την ευκαιρία για μάθηση ενώ είναι στο μαιευτήριο.
  8. Να φύγετε από το μαιευτήριο το συντομότερο δυνατόν, εκτός και αν θεωρήσετε ότι το μαιευτήριο είναι πιο ξεκούραστο από το σπίτι σας (η γυναικολόγος μου υπενθύμισε ότι το νοσοκομείο μπορεί να είναι ένα ωραίο διάλειμμα όταν υπάρχουν και άλλα παιδιά που περιμένουν στο σπίτι). Εγώ γέννησα στο μοναδικό μαιευτήριο που επέτρεπε τότε την έξοδο στις 24 ώρες, με την προϋπόθεση ότι όλα είναι καλά. Αισθάνθηκα πως θα ήταν πολύ πιο χαλαρά στο σπίτι μου και δεν θα χρειαζόταν να ζητήσω το μωρό μου πίσω.

Ο σύζυγος προσθέτει:

Natural Birth KM 3 resized

Η προετοιμασία είναι το κλειδί για να έχετε μια μοναδική εμπειρία τοκετού. Για να στηρίξω τη σύζυγό μου θεώρησα σημαντικό να συμμετέχω, όχι μόνο με την παρουσία μου στον τοκετό, αλλά και πριν από τον τοκετό. Διάβασα τα βιβλία που η Κατερίνα αναφέρει, το Birthing from Within και το Ina May’s Guide to Childbirth, τα οποία ήταν κρίσιμα για να κατανοώ ακριβώς τι συμβαίνει – και τι να περιμένω – σε όλα τα στάδια του τοκετού, και πώς ο πανικός μπορεί να χαλάει όλη την διαδικασία. Να προετοιμαστώ πολύ καιρό πριν μου επέτρεψε να παραμείνω ήρεμος και συγκεντρωμένος. Επιπλέον, το να συμμετέχω ενεργά δημιούργησε μια αίσθηση κοινής προσπάθειας, και έναν ισχυρό δεσμό με την Κατερίνα, τα οποία μας προκαλέσανε αισθήματα εμπιστοσύνης και ασφάλειας μεταξύ μας κατά τη διάρκεια του τοκετού.

Και κάτι ακόμα: αν είστε συνεργάτης τοκετού και φοβόσαστε πως δεν θα συμπεριφερθείτε «σοβαρά» κατά τη διάρκεια του τοκετού, να το ξεπεράσετε! Τα βιβλία είχαν πολλές χρήσιμες συμβουλές για το τι έπρεπε να κάνω σε συγκεκριμένες περιπτώσεις να βοηθήσω την Κατερίνα να ξεπεράσει τους φόβους της και να διώξω τις εντάσεις που συχνά προκύπτουν. Εάν επρόκειτο να ανοίξει ολόκληρο το σώμα της για να αφήσει έναν άνθρωπο να βγει, το να μου ζητήσει να μουγκρίζω σαν αγελάδα ήταν το λιγότερο που θα μπορούσα να κάνω!

ΠΛΑΝΟ ΤΟΚΕΤΟΥ (BIRTH WISHES)

Πιθανή ημερομηνία τοκετού: Κυριακή 11 Αυγούστου 2013

Το μωρό: το πρώτο μας, κορίτσι, το οποίο σκοπεύουμε να ονωμάσουμε CLLB

Μαιευτήρας Γυναικολόγος: Dr. Liliana Colombero

Είμαστε σύμφωνοι με κάθε παρέμβαση που η ιατρός κα. Colombero θεωρεί αναγκαία για την ασφάλεια της μητέρας και του μωρού. Ζητάμε, εκτός από περίπτωση έκτακτης ανάγκης, να ενημερωθούμε πριν από κάθε διαδικασία και να έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε ερωτήσεις σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της κάθε επιλογής. Γνωρίζουμε ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν ξαφνικά. Παρακάτω είναι το καλύτερο σενάριο, όπως εμείς το φανταζόμαστε σήμερα, 9 Αυγούστου 2013. Σας ευχαριστούμε για το χρόνο που αφιερώσατε να διαβάσετε τις επιθυμίες μας για τον τοκετό.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Στην παραλαβή, θα ήθελα:

Προετοιμασία
• Να μην γίνεται ξύρισμα, εφόσον το έχω ήδη κάνει.
• Να μην γίνεται κλύσμα εάν το έντερό μου θα έχει ήδη αδειάσει από μόνο του.
• Να έχω έναν ηπαρινησμένο φλεβοκαθετήρα, αντί του συνήθους ορρού, με την προϋπόθεση ότι δεν πρόκειται να γίνει επισκληρίδιος ή καισαρική τομή.

Περιβάλλον
• Να ακούσω μουσική και να περιορίσουμε τους εξωτερικούς θορύβους.
• Να χαμηλώσουμε τα φώτα όταν η ορατότητα δεν είναι σημαντική.
• Να μπορέσω να πίνω νερό ή άλλα υγρά.

ΤΟΚΕΤΟΣ

Εφόσον το μωρό και εγώ είμαστε καλά, θα ήθελα να:
• Αποφύγετε η καισαρική τομή.
• Αποφύγετε η χρήση οκυτοκύνης.
• Δοκιμαστεί την αποκόλληση των μεμβρανών πριν από την χρήση οκυτοκύνης.
• Προχωρήσει ο τοκετός χωρίς χρονικά όρια.
• Μην μου προσφερθεί επισκληρίδιος, εκτός και αν τη ζητήσω.

Όταν έρθει η ώρα να εξωθώ, θα ήθελα να:
• Δοκιμάσω διαφορετικές στάσεις.
• Επιχειρήσουμε μασάζ ή πίεση στο περίνεο.
• Σπρώξω ενστικτωδώς όταν έχω την αίσθηση.
• Λάβω οδηγίες για το πώς να σπρώξω όταν βγαίνει το κεφάλι του μωρού, για να μειώσουμε τις πιθανότητες ρήξης του περινέου.
• Αποφύγετε η περινεοτομή, εκτός εάν η Dr. Colombero θεωρεί ότι το σχίσιμο θα είναι πολύ εκτεταμένο αν δεν γίνεται.
Μετά τη γέννηση, θα ήθελα να:
• Τοποθετείται το μωρό πάνω μου αμέσως για επαφή δέρμα με δέρμα.
• Μην κοπεί ο ομφάλιος λώρος μέχρι να σταματήσει να σφύξει.
• Προσπαθώ να θηλάσω αμέσως.
• Περιμένετε τον πλακούντα να βγει από μόνο του, όσο το δυνατόν περισσότερο.
• Αναβάλουμε τις διαδικασίες (αποτυπώματα, θεραπείες, εξετάσεις) για λίγη ώρα για να μπορώ να θηλάζω και να συνδεθώ με το μωρό μου.
• Μένουμε μαζί με το σύζυγο και το μωρό μου όσο το δυνατόν περισσότερο κατά τη διάρκεια της ανάνηψης.

ΕΑΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ

• Θα ήθελα να είναι ξύπνια και να έχω επαφή δέρμα με δέρμα με το μωρό όσο το δυνατόν συντομότερα.

• Παρακαλούμε να ράβετε τη μήτρα σε δύο στρώματα για να αυξήσουμε τις πιθανότητές μου για VBAC (φυσιολογικό τοκετό μετά από καισαρική τομή) στο μέλλον.

• Θα ήθελα να μείνω μαζί με το μωρό μου κατά τη διάρκεια της ανάνηψης, και να θηλάζω όσο το δυνατόν συντομότερα.

ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ

Ενώ αναρρώνω, θα ήθελα να:
• Έχω 24-ωρο rooming-in με το μωρό μας.
• Εκτελεστούν οι περισσότερες διαδικασίες στο μωρό στην παρουσία μας, εφόσον είναι δυνατόν.
• Θηλάσω αποκλειστικά.
• Μιλήσω με έναν σύμβουλο θηλασμού, το συντομότερο δυνατό.
• Αποφύγετε το τάισμα του μωρού με ξένο γάλα ή νερό με ζάχαρη. Να μην δοθεί πιπίλα στο μωρό μου χωρίς τη συγκατάθεσή μου.
• Πηγαίνουμε στο σπίτι το συντομότερο δυνατό, αν όλα είναι καλά.»

Ένα τελευταίο υποσημείωνα της γυναικολόγου: Ο τοκετός που η ΚΜ περιγράφει έλαβε μέρος το 2013. Θεωρώ πως από τότε έχουν γίνει πολύ γενναίες προσπάθειες από τα μαιευτήρια να υποστηρίξουν τον φυσικό τοκετό και το θηλασμό. Μάλιστα, τα περισσότερα μαιευτήρια έχουν πάρει την πιστοποίηση “Baby friendly” (δηλαδή φιλικά προς το θηλασμό) από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας… Είναι γεγονός ότι ακόμα πρέπει να γίνει αρκετή δουλειά, αλλά πιστεύω πως είμαστε σε καλό δρόμο…

Έχετε κάποια εμπειρία για να μοιραστείτε μαζί μας; Μπορείτε να βοηθήσετε και άλλες γυναίκες! Στείλτε μας την ιστορία σας στο woman2womenblog@gmail.com

ΚΑΤΑΨΥΞΗ ΩΑΡΙΩΝ: ΝΑ ΤΗΝ ΚΑΝΩ Η ΟΧΙ;

Η Άννα είναι 36 ετών, είναι ελεύθερη και ακόμα δεν έχει βρει τον κατάλληλο σύντροφο. Αισθάνεται ότι το βιολογικό της ρολόι “χτυπάει”, και φοβάται να μην προλάβει να κάνει παιδιά.

Η Μαρία, 35 ετών, είναι διοικητικός στέλεχος σε μια μεγάλη πολυεθνική εταιρεία. Παρά το γεγονός ότι θα ήθελε να έχει μια οικογένεια, πιστεύει πως η μητρότητα αυτή τη στιγμή θα επηρεάσει την καριέρα της.

Και οι δύο γυναίκες αναρωτιούνται το ίδιο: Μήπως να παγώσω τα ωάριά μου;

Η κατάψυξη ωαρίων, ή κρυοσυντήρηση ωαρίων, έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετά χρόνια. Αλλά τον τελευταίο καιρό έχει συζητηθεί εκτενώς από τα μέσα ενημέρωσης, ειδικά από τότε που οι εταιρίες Facebook και Apple ανακοίνωσαν πως θα πληρώνουν την κατάψυξη ωαρίων για τις γυναίκες υπαλλήλους τους (διάβασε περισσότερα εδώ).

Πιθανόν να έχεις ακούσει για την κατάψυξη ωαρίων, αλλά πώς είναι η διαδικασία; Είναι ασφαλής; Πότε την κάνουμε; Είναι εγγυημένο το αποτέλεσμα;

Σε αυτό το άρθρο θα περιγράψουμε τη διαδικασία της κατάψυξης ωαρίων και θα συζητήσουμε κάποιες “πραγματικότητες” που πρέπει να γνωρίζεις σε περίπτωση που αποφασίσεις να προχωρήσεις σε αυτό το εγχείρημα…

 

Τι είναι η κατάψυξη ωαρίων; Πώς γίνεται;

egg freezing human-eggΚατάψυξη ωαρίων σημαίνει ότι τα ωάρια μιας γυναίκας εξάγονται από τις ωοθήκες, καταψύχονται και αποθηκεύονται για μελλοντική χρήση.

Είναι γνωστό πως η γυναικεία γονιμότητα μειώνεται με την ηλικία, και αυτό οφείλεται στη γήρανση των ωοθηκών και των ωαρίων. Σε αντίθεση με τους άνδρες, οι οποίοι παράγουν σπερματοζωάρια κατά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους, οι γυναίκες γεννιόμαστε ήδη με όλα μας τα ωάρια: έχουμε περίπου 2.000.000 ανώριμα ωάρια στη γέννηση, όταν φτάσουμε στην εφηβεία μένουν περίπου 300.000 και κάθε μήνα χάνουμε αρκετές χιλιάδες. Στα 30 μας έτη το 90% των ωαρίων έχει ήδη φύγει, και μόνο το 3% παραμένει στα 40.

Αλλά δεν είναι μόνο η ποσότητα που έχει σημασία, είναι και η ποιότητα. Καθώς το σώμα γερνάει, γερνάνε και τα ωάρια, το τι σημαίνει ότι το γενετικό τους υλικό μπορεί να αλλοιωθεί. Αυτός είναι ο λόγος που οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας έχουν μειωμένη γονιμότητα, αλλά και αυξημένο κίνδυνο αποβολών και να αποκτήσουν ένα μωρό με ορισμένα προβλήματα όπως το σύνδρομο Down.

Σε αντίθεση με τα ωάρια, η μήτρα δεν επηρεάζεται από τη γήρανση και μπορεί υποστηρίξει μια εγκυμοσύνη, ακόμα και στα 50 έτη. Αυτό ισχύει και για γυναίκες σε εμμηνόπαυση.

Συνεπώς, αν παίρνουμε τα ωάρια μιας γυναίκας και τα παγώνουμε, η ποιότητα των ωαρίων θα παραμείνει αμετάβλητη με το χρόνο: ας πούμε ότι παγώνεις τα ωάριά σου όταν είσαι 30 ετών, και τα χρησιμοποιείς στα 40 σου, τα ωάρια θα εξακολουθήσουν να είναι 30 χρονών!

 

Σε ποιες γυναίκες απευθύνεται η κατάψυξη ωαρίων;

Egg freezing beautiful-business-woman-looking-what-time-is-it

Γυναίκες που θέλουν να καθυστερήσουν τη μητρότητα για κοινωνικούς λόγους:

συνήθως λόγω εκπαιδευτικών ή επαγγελματικών υποχρεώσεων, ή επειδή δεν είναι σε μια σταθερή σχέση. Αυτός είναι ο πιο συχνός λόγος που οι γυναίκες ζητάνε και πραγματοποιούν την κατάψυξη ωαρίων, αν και οι απόψεις των επιστημονικών εταιρειών διίστανται πάνω σε αυτό το θέμα. Ενώ η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (ESHRE) την υποστηρίζει, δηλώνοντας: «η κρυοσυντήρηση ωαρίων θα πρέπει […] να είναι διαθέσιμη και για τις γυναίκες […] που θέλουν να προστατεύσουν τον αναπαραγωγικό τους δυναμικό κατά της απειλής του χρόνου», η Αμερικανική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής (ASRM) είναι πιο επιφυλακτική, και συμπεράνει: «Δεν υπάρχουν ακόμα επαρκή στοιχεία που να συνιστούν την κρυοσυντήρηση ωαρίων με μοναδικό σκοπό την παράκαμψη της αναπαραγωγικής γήρανσης».

Αν και η κατάψυξη ωαρίων για κοινωνικούς λόγους (“social egg freezing”) θα είναι το επίκεντρο αυτού του άρθρου, υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις στις οποίες η κατάψυξη ωαρίων είναι, πέρα ​​από κάθε αμφιβολία, ανεκτίμητης αξίας:

Γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με ορισμένους καρκίνους.

Μερικές θεραπείες για τον καρκίνο, όπως χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή κάποιες χειρουργικές επεμβάσεις μπορεί να βλάψουν τις ωοθήκες και να οδηγούν σε στειρότητα. Ως εκ τούτου, το πάγωμα των ωαρίων πριν από τη θεραπεία μπορεί να διατηρήσει τη γονιμότητα σε αυτές τις γυναίκες.

Γυναίκες με υψηλό κίνδυνο πρόωρης εμμηνόπαυσης:

  • γυναίκες που έχουν ένα ελαττωματικό γονίδιο ή χρωμόσωμα που είναι γνωστό ότι προκαλούν πρόωρη εμμηνόπαυση,
  • άτομα με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό πρόωρης εμμηνόπαυσης.
  • γυναίκες με ένα ελαττωματικό γονίδιο (όπως BRCA1 και 2) που σχετίζονται με υψηλό κίνδυνο καρκίνου των ωοθηκών, όταν κρίνεται αναγκαία η αφαίρεση των ωοθηκών. Σε αυτές τις γυναίκες, αν η τεκνοποίηση δεν έχει ολοκληρωθεί, η κατάψυξη ωαρίων μπορεί να είναι μια επιλογή πριν από την επέμβαση.

Ορισμένα ζευγάρια που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF):

  • Όταν για θρησκευτικούς ή νομικούς λόγους, δεν δύναται να καταψυχθούν τα έμβρυα. Αυτό ισχύει και για χώρες όπως η Ιταλία, όπου η κατάψυξη εμβρύων απαγορεύεται από το νόμο.
  • Αν ο άνδρας αδυνατεί να συλλέγει σπέρμα, ή όταν άνδρες με σοβαρή υπογονιμότητα δεν έχουν επαρκή αριθμό σπερματοζωαρίων να γονιμοποιήσουν όλες τα διαθέσιμα ωάρια. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα ωάρια μπορούν να καταψυχθούν για χρήση σε μεταγενέστερη ημερομηνία.

 

Πώς είναι η διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθήσω για να παγώσω τα ωάριά μου;

egg freezing woman-giving-herself-ovarian-stimulation-injection

Για να γίνει η κατάψυξη ωαρίων, η γυναίκα θα πρέπει να υποβάλλεται σε μια ορμονική θεραπεία, με στόχο να διεγείρει τις ωοθήκες να παράγουν πολλαπλά ωάρια. Υπάρχουν διάφορα πρωτόκολλα για αυτό -τα λεγόμενα βραχύ και μακρύ πρωτόκολλα- ανάλογα με την ωοθηκική λειτουργία και το πόσο επείγουσα είναι η διαδικασία (π.χ. όταν η κατάψυξη ωαρίων γίνεται πριν από τη θεραπεία του καρκίνου).

Αρχικά, χορηγείται ένα φάρμακο για την αναστολή των φυσικών ορμονών της γυναίκας, μερικές φορές σε συνδυασμό με αντισυλληπτικά χάπια. Στη συνέχεια, ακολουθείται μια ορμονική θεραπεία σε ενέσιμη μορφή -οι ενέσεις συνήθως τις κάνει η ίδια η γυναίκα- για 10 έως 14 ημέρες μέχρι να ωριμάσουν τα ωάρια.

Όταν τα ωάρια είναι ώριμα, αναρροφούνται με μια βελόνα διαμέσου του κόλπου, με υπερηχογραφική καθοδήγηση. Η διαδικασία γίνεται συνήθως κάτω από ήπια αναισθησία (“μέθη”). Τα αυγά καταψύχονται αμέσως, στα περισσότερα κέντρα με τη μέθοδο της υαλοποίησης.

Μόλις η γυναίκα αποφασίσει να προσπαθήσει να μείνει έγκυος -αυτό μπορεί να είναι μήνες ή χρόνια αργότερα- τα ωάρια αποψύχονται, εγχέονται με ένα σπερματοζωάριο και αφήνονται σε έναν επωαστήρα να γονιμοποιηθούν. Μετά από δύο έως πέντε ημέρες, τα προκύπτοντα έμβρυα μεταφέρονται στη μήτρα με ένα λεπτό καθετήρα.

Θα πρέπει να αναφερθεί ότι κάποιες γυναίκες που έχουν λίγα ωάρια μπορεί να χρειαστεί να υποβληθούν σε πολλούς κύκλους διέγερσης, προκειμένου να έχουν έναν καλό αριθμό κατεψυγμένων ωαρίων (ο ιδανικός αριθμός είναι περίπου 20 – 30).

 

Ηλικιακά ζητήματα …

Ποια είναι η ιδανική ηλικία για να παγώσω τα ωάριά μου;

Egg freezing woman on clock resized 2Από βιολογική απόψη, η απάντηση είναι απλή: όσο νεότερη, τόσο καλύτερα. Και αυτό για τον εξής λόγο: μια γυναίκα στα 20 της αναμένεται να έχει 15 με 25 ωάρια για κατάψυξη. Δεδομένου ότι τα ωάρια είναι καλής ποιότητας, θα χρειαστούν περίπου 4-5 ωάρια για να αποκτήσει ένα μωρό (μερικά δεν θα επιβιώσουν τη διαδικασία της απόψυξης, άλλα δεν θα γονιμοποιηθούν και άλλα θα παράγουν ανώμαλα έμβρυα). Μια γυναίκα 40 ετών, όμως, θα έχει στην καλύτερη των περιπτώσεων 8-10 ωάρια, ενώ μπορεί να χρειαστούν 25 ωάρια για να προκύπτει μια εγκυμοσύνη, επειδή τα ωάρια είναι κατώτερης ποιότητας…

Αλλά σε ποια ηλικία θα πρέπει μια γυναίκα να πάρει την απόφαση να παγώσει τα ωάριά της; Αυτό το ερώτημα είναι πολύ πιο δύσκολο να απαντηθεί. Η λειτουργία των ωοθηκών δεν είναι ίδια για κάθε γυναίκα. Ενώ ορισμένες γυναίκες 30 χρονών έχουν ήδη μειωμένη ωοθηκική λειτουργία, άλλες στα 40 τους έχουν εξαιρετικά ορμονικά επίπεδα … Ένα ιδανικό χρονικό πλαίσιο θα ήταν μεταξύ 30 και 35 χρονών, αλλά και πάλι, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί καθώς αυτό μπορεί να μην ισχύει για όλες τις γυναίκες.

Ως οδηγός για το πότε θα πρέπει μια γυναίκα να παγώσει τα ωάριά της, μερικοί ειδικοί προτείνουν να μετρηθεί τακτικά μια ορμόνη στο αίμα που ονομάζεται Anti Mullerian Hormone (ΑΜΗ), η οποία είναι πολύ αξιόπιστη για να δείξει πώς λειτουργούν οι ωοθήκες και πως είναι το “απόθεμα” τους.

Ποιο είναι το ανώτερο όριο ηλικίας για να παγώσω τα ωάριά μου;

Σύμφωνα με την ESHRE, η κρυοσυντήρηση για γυναίκες άνω των 38 ετών δεν θα πρέπει να συνιστάται, εκτός εάν η εκτίμηση του ωοθηκικού αποθέματος δικαιολογεί την διαδικασία. Σε πολλά κέντρα εξωσωματικής γονιμοποίησης, το ανώτατο όριο είναι τα 43 έτη, γιατί σε αυτή την ηλικία τα ποσοστά εγκυμοσύνης μειώνονται δραματικά. Και πάλι, μπορεί να υπάρχουν εξαιρέσεις ανάλογα με την ωοθηκική λειτουργία κάθε γυναίκας.

Ποιο είναι το ανώτερο όριο ηλικίας για να χρησιμοποιήσω των παγωμένα ωάρια;

Egg freezing New York magazine

Όπως αναφέρθηκε πριν, η μήτρα “δεν γερνάει”. Υπάρχουν αναφορές για γυναίκες που έχουν γεννήσει ένα παιδί -με δωρεά ωαρίων από νεότερη γυναίκα- στα 60 τους. Αλλά υπάρχει ένα όριο όπου η εγκυμοσύνη δεν θα ωφελήσει ούτε τη γυναίκα, ούτε το παιδί της. Η ASRM συμβουλεύει κατά την εμβρυομεταφορά σε γυναίκες άνω των 55 ετών, επειδή πάνω από αυτή την ηλικία υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος για τη γυναίκα και για το έμβρυο. Πολλά κέντρα στο εξωτερικό θέτουν ως όριο τα 50 έτη.  Στην Ελλάδα, βάση νόμου, το όριο ηλικίας για έμβρυο μεταφορά, είτε με φρέσκα ή με κατεψυγμένα ωάρια είναι 50 ετών.

 

Πόσο αποτελεσματική είναι η κατάψυξη ωαρίων;

Pregnant Heart

Από όλα τα κατεψυγμένα ωάρια, περίπου το 90-95% θα επιβιώσει την διαδικασία της απόψυξης. Όταν αυτά τα ωάρια γονιμοποιούνται, τα αποτελέσματα είναι συγκρίσιμα με εκείνα της εξωσωματικής γονιμοποίησης χρησιμοποιώντας φρέσκα ωάρια: 36-65% ποσοστό εγκυμοσύνης, ανάλογα με διάφορες μελέτες. Όπως και με την εξωσωματική γονιμοποίηση, τα ποσοστά επιτυχίας είναι καθαρά συνδεδεμένα με την ηλικία της μητέρας τη στιγμή της κατάψυξης: όσο νεότερη η γυναίκα, τόσο υψηλότερο το ποσοστό εγκυμοσύνης.

Τα αποτελέσματα αυτά, αν και εντυπωσιακά, δείχνουν ότι η κατάψυξη ωαρίων δεν είναι μια εγγύηση 100% επιτυχίας: από όλες τις γυναίκες που παγώνουν τα ωάριά τους, περίπου οι μισές από αυτές θα μείνουν έγκυες.

 

Πόσο καιρό μπορεί τα ωάρια να παραμένουν κατεψυγμένα;

Egg freezing liquid-nitrogen

Η κατάψυξη ωαρίων είναι μια σχετικά πρόσφατη διαδικασία, αλλά η πρακτική της κατάψυξης εμβρύων γίνεται εδώ και πολλά χρόνια, και έχουν επιτευχθεί εγκυμοσύνες με έμβρυα που ήταν κατεψυγμένα για περισσότερο από 20 χρόνια. Γι ‘αυτό αναμένουμε ότι, κατά πάσα πιθανότητα, το ίδιο θα ισχύει και για τα κατεψυγμένα ωάρια.

 

Είναι η κατάψυξη ωαρίων ασφαλής…

… Για τη γυναίκα;

Egg freezing petri dish

Η κατάψυξη ωαρίων είναι μια πολύ ασφαλής διαδικασία, αν και όχι εντελώς ακίνδυνη. Τα φάρμακα που λαμβάνονται για τη διέγερση των ωοθηκών, η αναρρόφηση των ωαρίων και η αναισθησία που απαιτείται είναι πιθανές πηγές επιπλοκών. Εν συντομία, οι παρενέργειες των φαρμάκων είναι συνήθως ήπιες, καθώς μία από τις πιο επίφοβες επιπλοκές στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, το σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών, είναι πολύ σπάνιο (επειδή η εμβρυομεταφορά γίνεται σε δεύτερο χρόνο). Οι υπόλοιποι κίνδυνοι εκτιμώνται ως εξής: κίνδυνοι από την αναισθησία: 1 / 10.000, κίνδυνος σοβαρής αιμορραγίας από τη ωοληψία: 1 / 2.500, κίνδυνο μόλυνσης: λιγότερο από 1/500. Για μια πιο λεπτομερής ανάλυση των επιπλοκών, διάβασε εδώ.

… Για το μωρό;

Egg freezing baby

Μέχρι σήμερα, περισσότερα από 5.000 παιδιά έχουν γεννηθεί από κατεψυγμένα ωάρια, και τα διαθέσιμα δεδομένα φαίνεται να είναι καθησυχαστικά. Στη μεγαλύτερη μελέτη μέχρι στιγμής σε αυτό το θέμα παρακολούθησαν 900 μωρά, και το ποσοστό γενετικών ανωμαλιών ήταν ίδιο σε σχέση με το γενικό πληθυσμό. Φυσικά, δεδομένου ότι η κατάψυξη ωαρίων είναι μια σχετικά πρόσφατη διαδικασία, θα χρειαστούν πολλά χρόνια παρακολούθησης για την επιβεβαίωση της ασφάλειάς της.

 

Αναπάντητα ερωτήματα …

Egg freezing Woman holding clock

Υπάρχουν ακόμα πολλά αμφιλεγόμενα ζητήματα γύρω από την κατάψυξη ωαρίων: κάποιες γυναίκες πιστεύουν πως είναι “επαναστατική και απελευθερωτική, όπως το αντισυλληπτικό χάπι”, άλλες θεωρούν ότι είναι απλώς μέρος μιας κερδοφόρας επιχείρησης, που προσπαθεί να πείσει τις γυναίκες ότι επιβάλλεται να παγώσουν τα ωάρια τους και ότι είναι “ανεύθυνο” να μην το κάνουν. Η απόφαση των εταιριών Apple και Facebook να πληρώσουν αυτή τη διαδικασία στις υπαλλήλους τους “φούντωσε” ακόμα περισσότερο τη διαμάχη…

Προς το παρόν, παραμένουν ορισμένα ερωτήματα να απαντηθούν:

• Θα γίνει η κατάψυξη ωαρίων μια διαδικασία ρουτίνας, ένα είδος “ασφάλειας” που θα έχει κάθε γυναίκα;

• Θα ωθήσει τις γυναίκες να γίνονται μητέρες σε μεγαλύτερη ηλικία, με αποτέλεσμα να δημιουργήσει μια γενιά ηλικιωμένων γονέων;

• Είναι η κατάψυξη ωαρίων το μέλλον της γονιμότητας; Θα συμβάλει στην “ιατρικοποίηση” της διαδικασίας σύλληψης;

• Μπορούμε  / Επιτρέπεται να ξεγελάσουμε το βιολογικό μας ρολόι;

• Μήπως η μεγάλες εταιρείες θα αναγκάζουν τις γυναίκες να αφιερώσουν τη ζωή τους στην δουλειά τους, για να τις «ξεφορτωθούν» στα 50 τους; Μήπως οι προσπάθειες των γυναικών θα πρέπει να επικεντρωθούν περισσότερο στην επίτευξη μεγαλύτερων προνομίων για τις εργαζόμενες μητέρες, παρά στο να τους πληρώσουν την κατάψυξη ωαρίων;

• Τι θα συμβεί με όλα τα κατεψυγμένα, αχρησιμοποίητα ωάρια;

• Ποιες είναι οι ψυχολογικές επιπτώσεις της κατάψυξης ωαρίων, ιδίως στις γυναίκες που πάγωσαν τα ωάριά τους, αλλά τελικά η διαδικασία απέτυχε και δεν μείνανε έγκυες;

 

Συμπεράσματα…

  • Η κατάψυξη ωαρίων δεν είναι εγγύηση για μια μελλοντική εγκυμοσύνη. Αν καθυστερείς την τεκνοποίηση υπάρχει ενδεχόμενο να χάσεις την ευκαιρία να κάνεις ένα παιδί.
  • Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί ως το «σχέδιο Β»: ένα μέτρο έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση που φοβάσαι ότι δεν θα είσαι σε θέση να κάνεις παιδιά πριν σου τελειώσουν τα ωάρια.
  • Προτού αποφασίσεις να παγώσεις τα ωάριά σου, θα πρέπει να συζητήσεις εκτενώς τη διαδικασία με έναν εξειδικευμένο επαγγελματία, προκειμένου να μάθεις τους κινδύνους και τις πιθανότητες επιτυχίας στη συγκεκριμένη περίπτωσή σου.
  • Και το βασικότερο από όλα, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζεις ότι στις γυναίκες, όσο μεγαλώνουμε, μειώνεται η γονιμότητα. Συνεπώς, εφόσον είναι δυνατόν, δεν θα πρέπει να καθυστερήσεις την τεκνοποίηση. Το βιολογικό μας ρολόι πράγματι χτυπά!

More info at gofertile.eu

Βιβλιογραφία

The American College of Obstetricians and Gynecologists: Oocyte Cryopreservation. Committee Opinion, Number 584 -January 2014

ESHRE Task Force on Ethics and Law: Oocyte cryopreservation for age-related fertility loss. Hum Reprod. 2012 May;27(5):1231-7.

Practice Committees of American Society for Reproductive Medicine; Society for Assisted Reproductive Technology. Mature oocyte cryopreservation: a guideline. Fertil Steril. 2013 Jan;99(1):37-43.

Cobo A1, Diaz C. Clinical application of oocyte vitrification: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Fertil Steril. 2011 Aug;96(2):277-85.

Egg Freezing for a Future Pregnancy: What to Know. WebMD

Φωτογραφίες

Intro: Getty images; oocyte: scitechdaily.com; career woman: youqueen.com; hormone injection: fssc.com.au; intra cytoplasmic sperm injection: Wellcome images, Flickr.com; ideal age: Tatyana A, Flickr.com; age limit to use frozen eggs ffemagazine.com; pregnant heart: Olivier Martins, Flickr.com; Egg freezing: midlandfertility.com; safety for the woman: theage.com.au; for the baby: Daniel James, Flickr.com; unanswered questions: Stefano Corso, Flickr.com; young pregnant woman: Tips Times Admin, Flickr.com.

 

ΤΟ ΧΑΠΙ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΜΕΡΑΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ

Ενημερώθηκε 5 Φεβρουαρίου 2018Morning after pill“Το χάπι της επόμενης μέρας είναι επικίνδυνο”. “Δεν μπορείς να το πάρεις περισσότερο από μία ή δύο φορές στη ζωή σου”. “Εάν το πάρεις δεν θα μπορέσεις να κάνεις παιδιά”…

Πιθανόν να έχεις ακούσει αυτές τις φήμες για το χάπι της επόμενης μέρας και, σε περίπτωση “ατυχήματος”, να βρεθείς σε δίλημμα: να το πάρω ή όχι; Είναι πράγματι επικίνδυνο; Η αλήθεια είναι πως το χάπι της επόμενης ημέρας χρησιμοποιείται εδώ και πάνω από 40 χρόνια, αλλά ακόμα και τώρα εξακολουθεί να υπάρχει αμφισβήτηση και παραπληροφόρηση σχετικά με την χρήση του.

Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να διαχωρίσουμε την αλήθεια από το μύθο γύρο από το χάπι της επόμενης μέρας, έτσι ώστε να καταλάβεις και εσύ πότε και αν μπορείς να το πάρεις…

Τι είναι το χάπι της επόμενης μέρας;

Emergency contraception by doctor emergency-contraception_171x200_M9201502

Το χάπι της επόμενης μέρας (ΧΕΜ) είναι μια μορφή επείγουσας αντισύλληψης που θα σε αποτρέψει από το να μείνεις έγκυος μετά από μια σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη, ή εάν ένα προφυλακτικό έσπασε κατά τη διάρκεια της συνουσίας.

Στις περισσότερες χώρες, υπάρχουν δύο τύποι επείγουσας αντισύλληψης από το στόμα:

-Ένα που περιέχει λεβονοργεστρέλη (LNG: Norlevo ή Postinor στην Ελλάδα και Γαλλία, Levonelle στη Αγγλία, Plan Β στις Ηνωμένες Πολιτείες)

-Άλλο ένα που περιέχει ulipristal acetate (EllaOne).

Σε πολλές χώρες, όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο, στη Γαλλία, στις ΗΠΑ, μπορείς να το προμηθευτείς χωρίς ιατρική συνταγή.

Πώς δουλεύει; Είναι αλήθεια πως προκαλεί έκτρωση;

Το χάπι της επόμενης μέρας αποτρέπει την εγκυμοσύνη με το να εμποδίσει προσωρινά το αυγό να απελευθερωθεί (δηλαδή, αναστέλλει την ωορρηξία). Επιπλέον, μπορεί να εμποδίσει τη γονιμοποίηση. Μερικοί άνθρωποι φοβούνται πως το ΧΕΜ μπορεί να αποτρέψει ένα γονιμοποιημένο ωάριο από το να εμφυτευτεί στη μήτρα, το οποίο θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια πρόωρη άμβλωση. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι αυτό το φάρμακο δεν είναι αποτελεσματικό όταν έχει ήδη συμβεί η ωορρηξία, έτσι δεν φαίνεται να εμποδίζει την εμφύτευση και συνεπώς δεν προκαλεί αποβολή. Επιπλέον, στην περίπτωση που η εμφύτευση έχει ήδη συμβεί πριν παρθεί, το χάπι της επόμενης μέρας δεν προκαλεί έκτρωση.

Πρέπει να το πάρω αμέσως;

Στην πραγματικότητα η ονομασία “χάπι της επόμενης μέρας” είναι λίγο παραπλανητική: μπορείς να το πάρεις μέχρι και πέντε ημέρες μετά την απροστάτευτη σεξουαλική επαφή. Μέχρι πρόσφατα, η σήσταση ήταν ότι τα χάπια που περιέχουν λεβονοργεστρέλη (Norlevo, Postinor) έπρεπε να ληφθούν εντός 72 ωρών (τριών ημερών) μετά το “ατύχημα”. Ωστόσο, πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι τα χάπια αυτά εξακολουθούν να είναι αρκετά αποτελεσματικά ακόμα και αν παρθούν μεταξύ 72 και 120 ωρών. Ως εκ τούτου, τα χάπια Norlevo και Postinor μπορεί να ληφθούν έως και πέντε ημέρες μετά την επαφή χωρίς προστασία. Το ίδιο ισχύει και για την EllaOne: μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια μέχρι και πέντε ημέρες μετά το μη προστατευμένο σεξ.

Αλλά όσο πιο γρήγορα το πάρεις, τόσο πιο αποτελεσματικό είναι (βλέπε παρακάτω).

Είναι αποτελεσματικό;

Emergency contraception uhoh_poster_collage

Το χάπι της επόμενης ημέρας δεν είναι 100% αποτελεσματικό, αλλά το ποσοστό αποτυχίας είναι αρκετά χαμηλό. Όπως είπαμε, όποιο χάπι και να χρησιμοποίησεις,  θα πρέπει να το πάρεις όσο το δυνατόν συντομότερα μετά την σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη. Αν παίρνεις το χάπι με LNG εντός του πρώτου 24ωρου μετά τη σεξουαλική επαφή, θα ελαττώνεται η πιθανότητα εγκυμοσύνης έως και 95%, η αποτελεσματικότητα μειώνεται τόσο περισσότερο θα καθυστερήσεις την λήψη του χαπιού, περίπου στο 85% την 2η μέρα, 60% την τρίτη ημέρα. Πρόσφατες μελέτες επιβεβαίωσαν ότι το EllaOne είναι πιο αποτελεσματικό από το χάπι LNG, όχι μόνο όταν λαμβάνεται 3-5 ημέρες μετά από μια μη προστατευμένη επαφή, αλλά ακόμα και αν το παίρνεις μέσα στις πρώτες τρεις ημέρες.

Θα έχω σοβαρές παρενέργειες;

Τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης είναι πολύ ασφαλή: η χρήση του δεν έχει ποτέ συνδεθεί με θανάτους ή σοβαρές επιπλοκές. Επιπλέον, δεν βλάπτουν τη μελλοντική γονιμότητα. Γενικά, οι παρενέργειες είναι σπάνιες και συνήθως ήπιες, οι πιο συχνές είναι ναυτία, εμετό και ανωμαλίες του κύκλου (η περίοδος μπορεί να έρθει νωρίτερα, αργότερα, με περισσότερο ή λιγότερο αίμα από το συνηθισμένο). Άλλες πιο σπάνιες παρενέργειες είναι κούραση, ευαισθησία στο στήθος, κεφαλαλγία και κοιλιακό άλγος.

Υπάρχει κάποια διαφωνία ως προς το αν το ΧΕΜ σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εξωμήτριας κύησης (μια εγκυμοσύνη έξω από τη μήτρα, συνήθως μέσα στην σάλπιγγα). Τα διαθέσιμα στοιχεία υποδηλώνουν πως το ΧΕΜ δεν αυξάνει την πιθανότητα εξωμήτριας κύησης. Επιπλέον, όπως όλες οι μέθοδοι αντισύλληψης, το ΧΕΜ μειώνει τον απόλυτο κίνδυνο έκτοπης κύησης επειδή μειώνει της πιθανότητας εγκυμοσύνης.

Υπάρχει κάποιο όριο στον αριθμό των φορών που μπορώ να το πάρω;

Emergency contraception womant taking 47929

Έχει υπονοηθεί (ως επί το πλείστον από φήμες στο διαδίκτυο) ότι είναι επικίνδυνο να πάρεις το ΧΕΜ περισσότερο από μία ή δύο φορές στη ζωή σου. Κάτωθι είναι ένα απόσπασμα από την ιστοσελίδα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ), το οποίο ρίχνει φως σε αυτό το θέμα:

“Δεν υπάρχουν περιορισμοί στις ενδείξεις για την χρήση του χαπιού επείγουσας αντισύλληψης. Ωστόσο, ορισμένες γυναίκες το χρησιμοποιούν επανειλημμένα (…) ως κύρια μέθοδο αντισύλληψης. Σε τέτοιες περιπτώσεις, πρέπει να δοθεί περαιτέρω συμβουλευτική σχετικά με επιλογές αντισυλληπτικών που πιθανόν να είναι πιο κατάλληλες και αποτελεσματικές. Η συχνή και επαναλαμβανόμενη χρήση του ΧΕΜ μπορεί να είναι επιβλαβής για γυναίκες με ορισμένες καταστάσεις που ταξινομούνται στην κατηγορία 2, 3 ή 4 βάση των κριτήριων ιατρικής επιλεξιμότητας (MEC) για συνδυασμένη ορμονική αντισύλληψη ή αντισύλληψη που εμπεριέχει μόνο προγεστερόνη (POC). Η συχνή χρήση της επείγουσας αντισύλληψης μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες παρενέργειες, όπως ανωμαλίες της εμμήνου ρύσεως, αν και η επαναλαμβανόμενη χρήση τους δεν προκαλεί γνωστούς κινδύνους για την υγεία”.

Με άλλα λόγια, δεν πρέπει να πάρεις το ΧΕΜ πολύ συχνά, διότι: 1) καλύτερα να πάρεις τα κανονικά αντισυλληπτικά χάπια που θα σε προστατεύουν πιο αποτελεσματικά από μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, 2) μπορεί να προκαλέσει κάποιες ανωμαλίες της περιόδου… αλλά στις περισσότερες γυναίκες, το χάπι της επόμενης μέρας ΔΕΝ είναι επικίνδυνο! 3) αν έχεις σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου, θρόμβους αίματος, κάποιες μορφές καρκίνου κ.λπ., είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αποφεύγεις τη συχνή και επαναλαμβανόμενη χρήση του ΧΕΜ.

Μάλιστα, το Βασιλικό Κολέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων επισημάνει ότι το χάπι με LNG μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και περισσότερο από μία φορά στον ίδιο κύκλο. Ωστόσο, δεν συνιστά τη λήψη του EllaOne με αυτόν τον τρόπο, διότι, επειδή είναι ένα νεότερο φάρμακο, δεν έχουμε αρκετά στοιχεία για την επαναλαμβανόμενη χρήση στον ίδιο κύκλο (αν και πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια περισσότερο από μία φορά ανά κύκλο).

Αν παίρνεις το ΧΕΜ πολύ συχνά, μάλλον δεν έχεις βρει ακόμη μια τακτική μέθοδο αντισύλληψης που είναι κατάλληλη για σένα. Σε αυτή την περίπτωση, μίλησε με το γιατρό σου σχετικά με άλλες επιλογές αντισύλληψης.

Αν αποτύχει το ΧΕΜ και μείνω έγκυος, θα επηρεάσει το αγέννητο μωρό μου;

Τα χάπια με LNG χρησιμοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια, και τα στοιχεία δείχνουν ότι δεν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ανωμαλιών ή άλλων επιπτώσεων στο μωρό. Νέα δεδομένα υποστηρίζουν ότι το Ellaone είναι εξίσου ασφαλές με το χάπι με LNG και δεν έχουν αναφερθεί μέχρι στιγμής γεννητικές ανωμαλίες.

Μπορώ να πάρω το ΧΕΜ αν θηλάσω;

Μπορείς να πάρεις με ασφάλεια το χάπι με LNG εάν θηλάζεις. Οι νέες  κατευθυντήριες οδηγίες αναφέρουν ότι ούτε το ellaOne δεν αντενδείκνυται για τις γυναίκες που θηλάζουν, αλλά το μητρικό γάλα δεν θα πρέπει να χορηγείται στα βρέφη για μία εβδομάδα αφού η γυναίκα έχει πάρει το χάπι.

Μερικές επισημάνσεις ακόμη…

  • Emergency contraception keep-calm-and-take-the-morning-after-pill-7Το ΧΕΜ θα σε προστατεύσει από μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, αλλά δεν θα παρέχει καμία προστασία από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Είναι πολύ σημαντικό να είσαι ενήμερη για τις ασφαλείς σεξουαλικές πρακτικές και να τις εφαρμόσεις στις σχέσεις σου.
  •  Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι το χάπι με LNG μπορεί να είναι λιγότερο αποτελεσματικό σε γυναίκες με βάρος 75kg ή περισσότερο, ενώ η αποτελεσματικότητα του EllaOne δεν φαίνεται να επηρεάζεται από το σωματικό βάρος. Έτσι, αν είσαι άνω των 75 kg, θα ήταν καλύτερο να προτιμήσεις το EllaOne.
  • Η αποτελεσματικότητα του ΧΕΜ μειώνεται αν κάνεις εμετό αμέσως μετά τη λήψη του. Συνεπώς, εάν κάνεις εμετό μέσα σε 2 ώρες από τη λήψη του χαπιού με LNG, ή μέσα σε 3 ώρες από τη λήψη του EllaOne, θα πρέπει να το ξαναπάρεις.
  • Αντενδείξεις: σύμφωνα με την ΠΟΥ: «Δεν υπάρχουν ιατρικές αντενδείξεις για τη χρήση των χαπιών επείγουσας αντισύλληψης με λεβονοργεστρέλης». Ορισμένοι ειδικοί συμβουλεύουν κατά της χρήσης τους σε γυναίκες με σοβαρή ηπατική νόσο.
  • Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα: ορισμένα φάρμακα ενδέχεται να μειώσουν την αποτελεσματικότητα του ΧΕΜ: Saint John’s wort, βαρβιτουρικά, ριφαμπικίνη, μεταξύ άλλων. Να συμβουλευτείς το γιατρό σου εάν λαμβάνεις κάποια από αυτά τα φάρμακα.
  • Πότε πρέπει να δεις το γιατρό σου: αν και το ΧΕΜ μπορεί να καθυστερήσει την περίοδο, επικοινώνησε με το γιατρό σου αν η περίοδος δεν έχει έρθει μερικές ημέρες μετά από την προβλεπόμενη ημερομηνία. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να δεις το γιατρό σου αμέσως εάν έχεις ακανόνιστη αιμορραγία και πόνος στην κοιλιά, για να αποκλειστεί το ενδεχόμενο μίας εξωμήτριας κύησης.

Εν κατακλείδι:

Emergency contraception plan B 1258645.large

Το χάπι επείγουσας αντισύλληψης είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική μέθοδος αντισύλληψης. Οι περισσότερες από τις φήμες που μπορεί να έχεις ακούσει γι ‘αυτό είναι αβάσιμες.

Τούτου λεχθέντος, δεν πρέπει να γίνεται κατάχρηση.

Η (πολύ έξυπνη) εμπορική ονομασία του ΧΕΜ στις ΗΠΑ, Plan B (Σχέδιο Β), υποδηλώνει ακριβώς πως πρέπει να χρησιμοποιηθεί αυτό το φάρμακο: ως μια εναλλακτική επιλογή, όταν το Σχέδιο Α (δηλαδή η κανονική αντισύλληψη) απέτυχε … ή δεν υπήρχε.

Σχετικό άρθρο:

Αντισύλληψη: 14 μύθοι που πρέπει να σταματήσεις να πιστεύεις

Βιβλιογραφία:

World Health Organization: Emergency Contraception. Fact sheet N°244  June 2017

Trussell J, Raymond E, Cleland K; Emergency Contraception: A Last Chance to Prevent Unintended Pregnancy. November 2017

 

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: 12 ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΡΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ

Embed from Getty Images Ο καρκίνος του μαστού είναι, χωρίς καμία αμφιβολία, ο καρκίνος που οι γυναίκες φοβόμαστε περισσότερο. Παρά την αυξημένη ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των γυναικών, τις εκστρατείες για την έγκαιρη ανίχνευση του και την εκτεταμένη έρευνα στον τομέα αυτό, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές παρανοήσεις και παραπληροφορήσεις σε μερικά ζητήματα, ενώ γιατροί και επιστημονικές οργανώσεις διαφωνούν σε άλλα.

Σε αυτό το άρθρο θα αναλύσουμε κάποιες κοινές αντιλήψεις που οι γυναίκες έχουν σχετικά με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Πολλές από αυτές είναι μύθος, άλλες είναι ακόμα αμφιλεγόμενες…

1. ΚΑΝΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΟΥ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ, ΑΡΑ ΕΓΩ ΔΕΝ ΚΙΝΔΥΝΕΥΩ

Breast cancer mother and daughter 432524737_bcbd224cd8_z

Αν έχεις οικογενειακό ιστορικό, έχεις αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, αλλά από όλων των καρκίνων του μαστού που εκδηλώνονται, μόνο 5 έως 10% είναι κληρονομικοί.

Εάν έχεις μια γυναίκα συγγενή πρώτου βαθμού (μητέρα, αδελφή ή κόρη) με καρκίνο του μαστού, τότε ο κίνδυνος διπλασιάζεται. Με δύο συγγενείς πρώτου βαθμού, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού είναι 5 φορές υψηλότερος. Αν ο πάσχων συγγενής είναι άνδρας (και οι άνδρες παθαίνουν καρκίνο του μαστού, αλλά είναι πολύ σπάνιο), ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού επίσης είναι υψηλότερος, το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει κάποια γυναίκα, π.χ. θεία ή γιαγιά, με καρκίνο του μαστού από την πλευρά του πατέρα σου. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις ο κίνδυνος αυξάνεται, αλλά δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσο.

Οι περισσότερες (αλλά όχι όλες) κληρονομικές μορφές καρκίνου του μαστού προκαλούνται από ένα ελαττωματικό γονίδιο που πέρασε από τη μητέρα στο παιδί, τα πιο γνωστά από τα οποία είναι το BRCA1 και το BRCA2. Αν έχεις οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, μπορείς να συζητήσεις με το γιατρό σου αν θα πρέπει να κάνεις τον έλεγχο, τι σημαίνει να είσαι θετική για την παρουσία ενός γονιδίου και τι μπορείς να κάνεις γι ‘αυτό. Είναι σημαντικό να γνωρίζεις πως, ενώ μια μέση γυναίκα έχει περίπου 12% κίνδυνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού καθ’όλη τη διάρκεια της ζωής της (δηλαδή, από 100 γυναίκες, οι 12 θα αναπτύξουν καρκίνο του μαστού κάποια στιγμή στη ζωή τους), μια γυναίκα με ένα ελαττωματικό γονίδιο έχει 45 έως 80% κίνδυνο (4 έως 8 στις 10 γυναίκες  θα πάθουν καρκίνο του μαστού), ανάλογα με το γονίδιο που εμπλέκεται.

2. ΤΑ ΑΠΟΣΜΗΤΙΚΑ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

Breast cancer antiperspirant arton2889

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2004 είχε υπονοήσει ότι τα αποσμητικά συνδέονται με καρκίνο του μαστού επειδή τα parabens που περιέχουν αυτά τα προϊόντα βρέθηκαν σε ιστό όγκων που αφαιρέθηκαν από ασθενείς με καρκίνο του μαστού. Αυτά τα ευρήματα δεν επιβεβαιώθηκαν από άλλες μελέτες, και το γεγονός ότι τα parabens βρέθηκαν εκεί, δεν σημαίνει ότι είναι η αιτία του καρκίνου του μαστού.

Το Aluminum που περιέχουν τα αποσμητικά έχει επίσης προταθεί ως ένας πιθανός καρκινογόνος παράγοντας, αλλά αυτό δεν έχει αποδειχθεί σε καμία μελέτη.

Ένας άλλος ισχυρισμός είναι ότι τα αποσμητικά προκαλούν μια συσσώρευση τοξινών επειδή μπλοκάρουν τους ιδρωτοποιούς αδένες. Αυτό είναι μια άλλη παρανόηση, καθώς οι τοξίνες εκκαθαρίζονται από τους λεμφαδένες και όχι από τους ιδρωτοποιούς αδένες.

Επιδημιολογικές μελέτες καλά σχεδιασμένες σχετικά με το θέμα αυτό δεν βρήκαν καμία σχέση μεταξύ καρκίνου του μαστού και χρήσης αντιιδρωτικού, χρήσης αποσμητικού, ή ξυρίσματος των μασχαλών.

3. ΤΑ ΣΟΥΤΙΕΝ ΜΕ ΜΠΑΝΕΛΑ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

Breast cancer bra prod_1027009

Έχει προταθεί (ως επί το πλείστον από φήμες μέσω e-mail και Internet) ότι τα σουτιέν, ειδικά εκείνα με μπανέλα, μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο του μαστού λόγω της παρεμπόδισης της λεμφικής κυκλοφορίας, η οποία είναι υπεύθυνη για την εκκαθάριση διαφόρων τοξινών που μπορεί να υπάρχουν στο στήθος. Αρκετές μελέτες έχουν διεξαχθεί για να διερευνήσουν αυτό το ζήτημα, και καμία από αυτές δεν επιβεβαίωσε αυτούς τους φόβους.

 

 

  4. ΔΕΝ ΚΑΝΩ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΕΠΕΙΔΗ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΚΑΡΚΙΝΟ

Breast cancer woman getting mammogram140624-mammogram-exam-1627_8cecaf7ed275cf56734d675dcbf19541

Οι μαστογραφίες συνεπάγονται έκθεση σε ακτινοβολία, αλλά η δόση που χρησιμοποιείται είναι εξαιρετικά χαμηλή. Ένα νεότερο είδος μαστογραφίας που ονομάζεται ψηφιακή μαστογραφία, περιέχει ακόμα λιγότερη ακτινοβολία. Οι απόψεις των ειδικών διίστανται ως προς το αν αυτή η χαμηλή δόση ακτινοβολίας είναι αρκετή για να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού.

Υπάρχουν ενδείξεις πως οι μαστογραφίες θα μπορούσαν να αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού σε γυναίκες που ξεκινούν να τις κάνουν σε ετήσια βάση πριν την ηλικία των 35 ετών. Αυτό αφορά ειδικά τις γυναίκες που έχουν ένα ελαττωματικό γονίδιο (όπως το BRCA), δεδομένου ότι είναι εκείνες που συνήθως ξεκινάνε ετήσιες μαστογραφίες σε νεότερη ηλικία, και ταυτόχρονα μπορεί να είναι πιο ευαίσθητες στις επιβλαβείς επιπτώσεις της ακτινοβολίας.

Για τις περισσότερες γυναίκες όμως, τα οφέλη της μαστογραφίας υπερβαίνουν κατά πολύ τους πιθανούς κινδύνους.

5. ΔΕΝ ΚΑΝΩ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΧΡΗΣΙΜΕΣ

Breast cancer Mammogram_tumorweb

Αυτό είναι ένα άλλο αμφιλεγόμενο ζήτημα που έχει τροφοδοτήσει ατελείωτες συζητήσεις μεταξύ ειδικών. Οι τακτικές μαστογραφίες δεν προλαμβάνουν, ούτε μειώνουν την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού. Απλώς ανιχνεύουν τον καρκίνου που ήδη υπάρχει, αλλά σε πιο αρχικό στάδιο, μειώνοντας έτσι τους θανάτους από καρκίνο του μαστού κατά περίπου 17% αν γίνεται κάθε δύο έτη, ή κατά 20% αν γίνει σε ετήσια βάση. Άλλες μελέτες έχουν βρει μια μείωση κατά 30% της θνησιμότητας. Επιπλέον, δεδομένου ότι οι καρκίνοι ανιχνεύονται νωρίτερα, χρειάζονται λιγότερες μαστεκτομές, και οι περισσότερες γυναίκες μπορεί να αντιμετωπίζονται συντηρητικά, μόνο με αφαίρεση του όγκου.

Τα στοιχεία αυτά σημαίνουν πως χιλιάδες γυναίκες σώζονται χάρη στην μαστογραφία. Όμως, ορισμένοι ειδικοί θεωρούν πως η μείωση της θνησιμότητας που προσφέρει η μαστογραφία είναι “μικρή”, το οποίο οδήγησε σε έντονη σύγχυση και διαφωνίες ως προς το αν αξίζει να γίνουν μαστογραφίες, και πόσο συχνά πρέπει να γίνουν.

Οι αντίπαλοι της μαστογραφίας υποστηρίζουν επίσης ότι η εξέταση έχει ένα σημαντικό ποσοστό ψευδών θετικών (δηλαδή, υποδηλώνει κακοήθεια όταν κάτι είναι καλοήθες), με αποτέλεσμα να γίνουν άσκοπες βιοψίες μαστού, να αυξάνει το κόστος της ιατρικής περίθαλψης και να προκαλέσει επιπρόσθετο άγχος.

6. ΤΑ ΕΝΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΘΟΥΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

Breast cancer implant ucm259884

Πολλές μελέτες έχουν διεξαχθεί για το θέμα αυτό, οι οποίες έχουν συμπεράνει πως  τα ενθέματα στήθους δεν φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού. Το κύριο πρόβλημα με τα ενθέματα είναι ότι δυσκολεύουν την εκτέλεση αλλά και την ερμηνεία της μαστογραφίας και του υπερηχογραφήματος μαστού, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ανιχνευτεί ένας καρκίνου που ήδη υπάρχει.

Ένα πολύ σπάνιο είδος λεμφώματος που ονομάζεται αναπλαστικό λέμφωμα μεγάλων κυττάρων είναι πιθανόν να συνδέεται με τα ενθέματα στήθους. Επειδή αυτός ο όγκος είναι τόσο ασυνήθιστο, είναι πολύ δύσκολο να αποδειχθεί ένα αιτιολογικό ρόλο του ενθέματος.

Ένα ελαττωματικό ένθεμα της γαλλικής εταιρίας PIP συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, προκάλεσε ένα τεράστιο σκάνδαλο και οδήγησε σε μαζικές αφαιρέσεις ενθεμάτων.

7. ΘΗΛΑΣΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΟΥ, ΑΡΑ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΘΩ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

Breast cacner woman-breastfeeding-baby

Η προστατευτική επίδραση του θηλασμού είναι, στην καλύτερη των περιπτώσεων, πολύ μικρή, και φαίνεται να ισχύει κυρίως για γυναίκες που θηλάζουν (κάθε παιδί) για περισσότερο από 1 1/2 έως 2 έτη. Ο θηλασμός έχει πολλά οφέλη, τόσο για τη μητέρα όσο και το μωρό, αλλά η προστασία του κατά του καρκίνου του μαστού είναι αμφίβολη.

 

 8. ΕΙΜΑΙ ΚΑΤΩ ΤΩΝ 40 ΕΤΩΝ, ΔΕΝ ΚΙΝΔΥΝΕΥΩ ΝΑ ΠΑΘΩ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

Breast cancer young woman 5042183570_d979b072c6_z

Ο καρκίνος του μαστού μπορεί να εμφανισθεί και σε νεότερες γυναίκες. Από όλων των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού, περίπου 7% διαγιγνώσκονται σε γυναίκες μικρότερες των 40 ετών. Επιπλέον, ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος σε αυτή την ηλικιακή ομάδα. Αρκετές μελέτες δείχνουν ότι ο καρκίνος σε αυτές τις ηλικίες τείνει να είναι πιο επιθετικός. Το οικογενειακό ιστορικό και οι γονιδιακές μεταλλάξεις αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε νέες γυναίκες. Άλλοι πιθανοί παράγοντες είναι η μακροχρόνια χρήση αντισυλληπτικών δισκίων και η μεγάλη κατανάλωση ζωικών λιπών στην διατροφή. Παρά το γεγονός ότι η μαστογραφία δεν συνιστάται σε αυτή την ηλικία εκτός και αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, καλό θα ήταν να γίνει μια ψηλάφηση μαστού από γιατρό τουλάχιστον μια φορά το χρόνο.

9. ΕΙΜΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΤΩΝ 70 ΕΤΩΝ, ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΙΑ ΝΑ ΚΑΝΩ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ

????????????????????????

Η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του μαστού συνδέεται στενά με την ηλικία: όσο μεγαλύτερη είναι μια γυναίκα, τόσο υψηλότερος ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού.

Από καταγραφή που έγινε στην Αγγλία, κατά μέσο όρο το 80% των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού διαγιγνώσκονται σε γυναίκες άνω των 50 ετών, και περίπου ένα τέταρτο (24%) σε γυναίκες ηλικίας 75 ετών και άνω. Οι καρκίνοι σε αυτές τις ηλικίες όμως, τείνουν να είναι λιγότερο επιθετικοί. Δεν υπάρχει συμφωνία για το πότε πρέπει οι γυναίκες να σταματήσουν να κάνουν μαστογραφίες. Στον Ηνωμένο Βασίλειο, οι γυναίκες αυτής της ηλικιακής ομάδας καλούνται για μαστογραφία κάθε τρία χρόνια, στις ΗΠΑ οι περισσότεροι ειδικοί θεωρούν ότι δεν υπάρχει ανώτατο όριο ηλικίας για την μαστογραφία, γιατί πολλές μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας επωφελούνται από αυτήν.

10. ΕΧΩ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ, ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΤΙΠΟΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΙΩΣΩ ΤΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΕ ΕΜΕΝΑ

Breast cancer woman with pink ribbon 1336055074592_ORIGINAL

Το γεγονός ότι κάποιος στην οικογένειά σου είχε καρκίνο του μαστού δεν σημαίνει ότι θα το πάθεις και εσύ. Ο γενετικός έλεγχος μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις τι πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου έχεις και θα σου επιτρέπουν να κάνεις επιλογές για το μέλλον σου. Μερικές μελέτες έχουν δείξει ότι μια διατροφή χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, η σωματική άσκηση και η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ μπορεί να μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού.

Αν είσαι στην ομάδα υψηλού κινδύνου θα πρέπει να κάνεις τακτικά ψηλάφηση μαστού και άλλες εξετάσεις, όπως μαστογραφία, υπερηχογράφημα και πιθανόν μαγνητική τομογραφία μαστού (MRI). Οι εξετάσεις αυτές μπορεί να σε βοηθήσουν να βρεις τον καρκίνο, αν εκδηλωθεί,  σε πολύ πρώιμο στάδιο.

Ένα φάρμακο που ονομάζεται ταμοξιφαίνη μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης του καρκίνου σε ορισμένες γυναίκες , αν και απαιτείται περισσότερη έρευνα για να διευκρινιστεί ποιες θα είναι εκείνες που θα επωφεληθούν από αυτή τη θεραπεία. Πολλά έχουν ειπωθεί τον τελευταίο καιρό σχετικά με την προφυλακτική διπλή μαστεκτομή. Αυτή είναι πράγματι μια λογική επιλογή για γυναίκες με πολύ υψηλό κίνδυνο, διότι μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισης του καρκίνου του μαστού κατά περισσότερο από 90%, συνήθως με άριστα αισθητικά αποτελέσματα.

11. ΕΧΩ ΜΙΚΡΟ ΣΤΗΘΟΣ, ΣΥΝΕΠΩΣ ΕΧΩ ΜΙΚΡΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

Breast cancer small breasts bra-fitting-horiz

Για χρόνια θεωρούνταν πως δεν υπάρχει σχέση μεταξύ του μεγέθους του στήθους και του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Ωστόσο, ορισμένες πρόσφατες μελέτες έχουν αμφισβητήσει αυτή την παλιά αντίληψη: οι γυναίκες με πολύ μεγάλο στήθος, εκτός του ότι είναι πιο δύσκολο να εξεταστούν, φαίνεται να έχουν αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες με μικρό στήθος είναι ασφαλείς. Όλες οι γυναίκες με οποιοδήποτε μέγεθος στήθους θα πρέπει να υποβληθούν σε προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνου του μαστού.

 12. ΕΧΩ ΠΥΚΝΟΥΣ ΜΑΣΤΟΥΣ, ΓΙ’ΑΥΤΟ ΕΧΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΝΑ ΕΧΩ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

Breast cancer dense breasts 0

Ο μαστός αποτελείται από λιπώδη, ινώδη και αδενικό ιστό. Οι πυκνοί μαστοί (όπως φαίνονται στη μαστογραφία) έχουν περισσότερο αδενικό και ινώδη ιστό και λιγότερο λιπώδη ιστό.

Είναι αμφιλεγόμενο αν η πυκνότητα του μαστού είναι ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για καρκίνο, αλλά οι περισσότερες μελέτες συμφωνούν ότι οι γυναίκες με πυκνούς μαστούς έχουν 1,2 έως 6 φορές υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού από τις γυναίκες με μέτρια πυκνότητα. Αυτό που είναι σαφές είναι ότι οι πυκνοί μαστοί κάνουν την ανίχνευση του καρκίνου πιο δύσκολη. Διάφοροι παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν την πυκνότητα του μαστού, όπως η ηλικία, η εμμηνόπαυση, ορμονικές θεραπείες, η εγκυμοσύνη και η κληρονομικότητα.

Αν σ’ενδιαφέρει να μάθεις περισσότερα σχετικά με τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού, μπορείς να διαβάσεις αυτό το άρθρο (στα Αγγλικά) της American Cancer Society εδώ.

Βιβλιογραφία

Mandelblatt JS, et al. Effects of mammography screening under different screening schedules: model estimates of potential benefits and harms. Ann Intern Med. 2009 Nov 17;151(10):738-47.

When to Get a Screening Mammogram. Web MD

Poly Implant Prothèse. Wikipedia.org

Hussein A, et al. Epidemiology and prognosis of breast cancer in young women. J Thorac Dis 2013;5(S1):S2-S8.

Breast Cancer Risk in American Women. National Cancer Institute

Breast cancer incidence statistics. Cancer Research UK

No Upper Age Limit for Mammograms: Women 80 and Older Benefit. Breast Cancer.org

Eriksson N, et al. Genetic variants associated with breast size also influence breast cancer risk. BMC Medical Genetics 2012, 13:53

Breast Density and Cancer Risk: What Is the Relationship? JNCI J Natl Cancer Inst, 2000, Volume 92, Issue 6, Pp. 443

 

Photo Credits

Intro: Getty images; 1. Dave, Flickr.com; 2. belle-belle-belle.com; 3. avonshop.co.uk; 4. media2.s-nbcnews.com; 5. verdevalleymedicalcenter.com; 6. FDA.gov; 7. cdn.sheknows.com; 8. Kira Westland, Flickr.com; 9. sublime-beauty.net; 10. torontosun.com; 11. cdn.sheknows.com; 12. i.ytimg.com.

 

 

 

 

ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ: ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΩ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ;

Cystic fibrosis child 64963_275424252527918_2034953432_n

Η Κυστική Ινωση (ΚΙ), ή Ινοκυστική νόσος  είναι η πιο συχνή κληρονομική ασθένεια στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και στο λευκό πληθυσμό της Βόρειας Αμερικής. Στην Ελλάδα είναι η δεύτερη σε συχνότητα γενετική ασθένεια μετά τη μεσογειακή αναιμία, αλλά λόγω του εκτεταμένου προγράμματος προγεννητικού ελέγχου οι γεννήσεις παιδιών με μεσογειακή αναιμία είναι ελάχιστες. Συνεπώς, αν λαμβάνουμε άποψη την γέννηση νέων πασχόντων, η Κυστική Ίνωση είναι η πιο διαδεδομένη κληρονομική νόσος στην Ελλάδα.

Παραδόξως όμως, ο περισσότερος κόσμος δεν γνωρίζει την ύπαρξη της ΚΙ. Μόνο το τελευταίο χρονικό διάστημα έχει υπάρξει κάποια ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του κοινού από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης…

Στις Ηνωμένες Πολιτείες ήδη από το 2001, ο προγεννητικός έλεγχος για ΚΙ προσφέρεται σε όλες τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Στην Ευρώπη, η κατάσταση είναι πιο ετερογενής: στις περισσότερες χώρες το τεστ προτείνεται μόνο για ζευγάρια υψηλού κινδύνου. Στον Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γαλλία πραγματοποιείται συστηματικό έλεγχο για ΚΙ στα νεογνά, αλλά όχι σε ζευγάρια χωρίς οικογενειακό ιστορικό.

Σε αυτό το άρθρο θα συζητήσουμε κάποιες βασικές πληροφορίες σχετικά με την κυστική ίνωση που θα σας βοηθήσουν να πάρετε την απόφασή σας για τον προγεννητικό έλεγχο αυτής της πάθησης…

ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ

Τι είναι η κυστική ίνωση;

Η κυστική ίνωση είναι μια κληρονομική νόσος, η οποία επηρεάζει τα περισσότερα όργανα του σώματος, προκαλώντας συχνά προβλήματα με το αναπνευστικό και το πεπτικό σύστημα. Η ΚΙ δεν επηρεάζει την ευφυΐα ή την εμφάνιση ενός ατόμου, αλλά συνήθως θέτει σοβαρό κίνδυνο για την υγεία του και μειώνει τη διάρκεια ζωής του.

Τι προκαλεί την κυστική ίνωση;

Οι άνθρωποι παθαίνουν ΚΙ επειδή ένα ελαττωματικό γονίδιο έχει περάσει από τους γονείς στο παιδί. Η κυστική ίνωση είναι μια υπολειπόμενη διαταραχή. Αυτό σημαίνει ότι και οι δύο γονείς πρέπει να φέρουν το παθολογικό γονίδιο. Σε αυτή την περίπτωση, υπάρχει ένα 25% πιθανότητας (1 στους 4) το παιδί να έχει κυστική ίνωση, ένα 50%  πιθανότητας (1 στους 2) το παιδί να είναι φορέας και ένα 25% πιθανότητας (1 στους 4) το παιδί να μην έχει το ελαττωματικό γονίδιο. Τα άτομα που έχουν ένα αντίγραφο του μη φυσιολογικού γονιδίου ονομάζονται φορείς. Σχεδόν πάντα, οι φορείς θα είναι τελείως ασυμπτωματικοί.

Cystic fibrosis what-causes-CF(457x300) Τρόπος μετάδοσης της ΚΙ. Σε αυτή την περίπτωση, και οι δύο γονείς είναι φορείς. Σε κίτρινο είναι το γονίδιο ΚΙ. Το παιδί 1 είναι πάσχον, τα παιδιά 2 και 3 είναι φορείς, το παιδί 4 δεν έχει το γονίδιο ΚΙ. 

Πόσο συχνή είναι η κυστική ίνωση;

Περίπου το 4% του πληθυσμού (1 σε 25 άτομα) είναι φορείς ΚΙ. Στην Ελλάδα η ΚΙ αφορά 1 σε περίπου 2500 γεννήσεις.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ΚΙ;

Τα συμπτώματα της ΚΙ μπορεί να διαφέρουν στον τρόπο εκδήλωσης και στη σοβαρότητά τους. Οι περισσότεροι άνθρωποι με κυστική ίνωση παράγουν παχύρρευστες και κολλώδη βλέννες στο σώμα τους. Αυτές οι βλέννες φράζουν τους πνεύμονες και καθιστούν δύσκολη την αναπνοή, το οποίο οδηγεί σε λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος και σε σοβαρή βλάβη των πνευμόνων. Μπορεί επίσης να επηρεαστούν και τα πεπτικά όργανα, γεγονός που καθιστά δύσκολο για το σώμα να απορροφήσει τις τροφές. Οι περισσότεροι άνδρες με κυστική ίνωση είναι υπογόνιμοι.

Υπάρχει θεραπεία για την κυστική ίνωση;

Επί του παρόντος δεν υπάρχει θεραπεία για την κυστική ίνωση. Ωστόσο, χάρη στη συνεχόμενη έρευνα και στη βελτίωση της ιατρικής φροντίδας, η ποιότητα και η διάρκεια ζωής των ατόμων με ΚΙ συνεχίζει να βελτιώνεται. Ενώ στη δεκαετία του ’60, ένα παιδί που γεννιόταν με τη νόσο ήταν τυχερός να ζήσει πέραν των πέντε ετών, σήμερα περίπου το ήμισυ των ατόμων με κυστική ίνωση αναμένεται να περάσουν τα 41 έτη (μέσος όρος επιβίωσης 37 χρόνια), και περίπου το 15% των ατόμων έχουν μια ήπια μορφή της νόσου, με μέση επιβίωση 56 ετών.

 

ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΙΑ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ

Cystic fibrosis flower lungs

Cystic fibrosis flower lungs @ Pinterest.com

Τι είναι ο έλεγχος φορέων;

Με τον έλεγχο φορέων ελέγχεται το DNA (δηλ. το γενετικό υλικό) ενός ατόμου και μας λέει αν το άτομο αυτό έχει μια μετάλλαξη του γονιδίου (δηλ. ένα παθολογικό γονίδιο) της ΚΙ. Η εξέταση γίνεται σε ένα δείγμα αίματος ή από κύτταρα που ξύνονται από το εσωτερικό μέρος του στόματος.

Πότε μπορεί να γίνει ο έλεγχος φορέων;

Η εξέταση μπορεί να γίνει όταν ένα ζευγάρι σχεδιάζει μια εγκυμοσύνη, ή κατά τη διάρκεια της κύησης (κατά προτίμηση πριν από την 20η εβδομάδα της κύησης). Αρχικά, μόνο ο ένας σύντροφος ελέγχεται. Εάν το τεστ δείχνει ότι ένα ζευγάρι είναι υψηλού κινδύνου, περισσότερες εξετάσεις μπορεί να γίνουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης για να δούμε αν το έμβρυο πάσχει από ΚΙ.

Πρέπει να τον κάνω τον έλεγχο φορέων;

Να κάνεις το τεστ για να μάθεις αν είσαι φορέας ΚΙ είναι μια προσωπική επιλογή και μπορεί να επηρεάζεται από ιατρικούς, ηθικούς ή θρησκευτικούς παράγοντες. Θα πρέπει, με τον σύντροφό σου, να εξετάσετε προσεκτικά τις επιλογές σας σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος (βλέπε παρακάτω) και να αποφασίσετε ανάλογα.

Πόσο ακριβές είναι το τεστ ελέγχου φορέων;

Η κυστική ίνωση προκαλείται από μεταλλάξεις στο γονίδιο CFTR που βρίσκεται στο χρωμόσωμα 7. Ο έλεγχος για κυστική ίνωση, όμως, δεν είναι εύκολος. Μέχρι σήμερα, έχουν εντοπιστεί περισσότερες από 1700 μεταλλάξεις που σχετίζονται με ΚΙ. Από τις εργαστηριακές εξετάσεις που είναι διαθέσιμες για την ανίχνευση μεταλλάξεων ΚΙ, οι περισσότερες από αυτές ανιχνεύουν μεταξύ 20 και 32 μεταλλάξεις. Με αυτούς τους ελέγχους, εντοπίζονται περίπου 65-80% των φορέων.

Μια πιο πλήρης ανάλυση του γονιδίου CFTR μπορεί να γίνει με μια τεχνική που ονομάζεται DNA sequencing. Αυτή η τεχνική δεν είναι κατάλληλη για έλεγχο ρουτίνας επειδή, εκτός του ότι είναι πολύ ακριβή, μπορεί να αποδώσει αποτελέσματα δύσκολα να ερμηνευθούν. Αυτή η εξέταση γενικά προορίζεται για:

  • άτομα με κυστική ίνωση,
  • άτομα με οικογενειακό ιστορικό ΚΙ,
  • υπογόνιμους άνδρες με μια συγκεκριμένη ανωμαλία που ονομάζεται συγγενής αμφοτερόπλευρη απουσία των σπερματικών πόρων (που συνήθως σχετίζεται με κυστική ίνωση),
  • νεογνά με ένα θετικό αποτέλεσμα στον συστηματικό ελέγχο ρουτίνας για ΚΙ (στις χώρες όπου εφαρμόζεται).

Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβετε την ευαισθησία και τους περιορισμούς της εξέτασης, καθώς και τις επιλογές σας σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος.

 

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΕΣΤ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ

Cystic fibrosis ribbon etsy resized

Purple ribbon for CF awareness @etsy.com

Ένας σύντροφος αρνητικός: αν το αποτέλεσμα του τεστ ελέγχου για ΚΙ είναι αρνητικό σε ένα από τους δύο συντρόφους, η πιθανότητα να είσαι φορέας ΚΙ είναι μικρή. Όπως αναφέραμε προηγουμένως, υπάρχουν μερικές σπάνιες ανωμαλίες του γονιδίου της ΚΙ που το τεστ δεν εντοπίζει. Για το λόγο αυτό, θα μπορούσε το τεστ να είναι αρνητικό, και όμως να είσαι φορέας.

Ένας σύντροφος θετικός: σε αυτή την περίπτωση, το επόμενο βήμα είναι να εξεταστεί ο άλλος σύντροφος. Και οι δύο γονείς πρέπει να είναι φορείς ΚΙ για να πάσχει το μωρό από ΚΙ.

Εάν ο άλλος γονέας έχει αρνητικό αποτέλεσμα της εξέτασης, η πιθανότητα ότι το μωρό θα έχει κυστική ίνωση είναι μικρή. Επειδή ο κίνδυνος είναι μικρός, εάν ο ένας σύντροφος είναι φορέας, αλλά ο άλλος είναι αρνητικός, δεν συνιστάται περαιτέρω έλεγχο.

Αν ο πατέρας δεν είναι διαθέσιμος για εξέταση, μπορείς να συζητήσεις με το γιατρό σου για να σε βοηθήσει να αποφασίσεις αν θα γίνει προγεννητικό έλεγχο του εμβρύου.

Και οι δύο σύντροφοι θετικοί: εάν και οι δύο σύντροφοι είναι φορείς ΚΙ, περαιτέρω προγεννητικό έλεγχο μπορεί να γίνει για να δούμε αν το μωρό έχει ΚΙ. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, αν δύο φορείς ΚΙ έχουν ένα μωρό, υπάρχει μια πιθανότητα 25% ότι το μωρό θα έχει ΚΙ, 50% πιθανότητες το μωρό θα είναι φορέας και 25% πιθανότητας ότι το μωρό δεν θα είναι φορέας κυστικής ίνωσης.

 

ΟΤΑΝ ΟΙ ΔΥΟ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ ΕΙΝΑΙ ΘΕΤΙΚΟΙ …

Various

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση

Τι προγεννητικές εξετάσεις μπορεί να γίνουν για να γνωρίζουμε αν το έμβρυο πάσχει από ΚΙ;

Οι προγεννητικές εξετάσεις για την ανίχνευση ΚΙ (και άλλων διαταραχών) συνεπάγονται τη λήψη γενετικού υλικού του εμβρύου, με την βοήθεια μιας βελόνας, και την ανάλυση του για να δούμε αν το μωρό πάσχει από ΚΙ. Αυτό μπορεί να γίνει γύρω από τον τρίτο μήνα της εγκυμοσύνης με την λήψη χοριακών λαχνών (CVS) ή κατά τη διάρκεια του τέταρτου μήνα με την αμνιοπαρακέντηση. Με τη CVS το γενετικό υλικό λαμβάνεται από τον πλακούντα, με την αμνιοπαρακέντηση από το αμνιακό υγρό. Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι και οι δύο εξετάσεις έχουν ένα μικρό κίνδυνο αποβολής.

Ποιες είναι οι επιλογές μας, αν το έμβρυο έχει Κυστική Ίνωση;

Μπορείτε να αποφασίσετε:

1. Να συνεχίσει η εγκυμοσύνη. Σε αυτή την περίπτωση, μέχρι τη στιγμή του τοκετού, μπορείτε να προετοιμαστείτε για να ζήσετε με ένα παιδί με ΚΙ, να μάθετε περισσότερα για την ασθένεια και να συζητήσετε με άλλους γονείς που έχουν ένα πάσχον παιδί, ή

2. Να διακόπτετε την εγκυμοσύνη. Θα πρέπει να συζητήσετε αυτήν την απόφαση με το γιατρό σας.

Ποιες είναι οι επιλογές μας όταν προκύπτει μια εγκυμοσύνη;

Μπορείτε να αποφασίσετε:

1. Να κάνετε αμνιοπαρακέντηση ή CVS σε κάθε εγκυμοσύνη,

2. Να υποβάλλεστε σε μια τεχνική που ονομάζεται προεμφυτευτική γενετική διάγνωση, όπου θα κάνετε μια εξωσωματική γονιμοποίηση με τα δική σας σπέρμα και ωάρια, και στη συνέχεια ελέγχονται τα έμβρυα για ΚΙ εκτελώντας μια βιοψία εμβρύων (βλέπε παραπάνω εικόνα),

3. Να χρησιμοποιήσετε δωρεά σπέρματος ή ωαρίων (ο δότης ή η δότρια πρέπει οπωσδήποτε να ελέγχεται για ΚΙ), ή

4. Να υιοθετήσετε ένα παιδί.

Αν σας ενδιαφέρει να μάθετε περισσότερα για την κυστική ίνωση και τον προγεννητικό έλεγχο φορέων, συζητήστε το με τον μαιευτήρα-γυναικολόγο σας, ή διαβάστε περισσότερα εδώ:

Για την Ελλάδα:

Ελληνική Εταιρία για την Ινώδη Κυστική Νόσο

Κέντρο Μεσογειακής Αναιμίας

Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Στο εξωτερικό:

Cystic Fibrosis Foundation (Αγγλικά)

Cystic Fibrosis Trust (Αγγλικά)

Inserm.fr (Γαλλικά και Αγγλικά)

 

Βιβλιογραφία:

American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG): Cystic Fibrosis prenatal screening and diagnosis. (For patients)

ACOG Committee Opinion: Update on Carrier Screening for Cystic Fibrosis. December 2005

Best practice guidelines for molecular genetic diagnosis of cystic fibrosis and CFTR-related disorders – updated European recommendations. Eur J Hum Genet. 2009 Jan; 17(1): 51–65.

National Health System (NHS) UK: Cystic Fibrosis

American College of Medical Genetics: Technical Standards and Guidelines for CFTR Mutation Testing. 2006 Edition

CF Network

Φωτογραφίες

Heading: ahealthiermichigan.orgRecessive disorder: cysticfibrosis.org.uk, CF flower lungs: Pinterest.com; CF purple ribbon: etsy.com; PGD: www.imt.ie

 

 

ΠΟΝΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ: ΕΝΑΣ ΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Τι προκαλεί τους πόνους περιόδου;

Embed from Getty Images

Οι πόνοι της περιόδου (ή πρωτοπαθής δυσμηνόρροια) προκαλούνται από συσπάσεις της μήτρας. Αυτές οι συστολές οφείλονται στην έκκριση μιας ουσίας που ονομάζεται προσταγλανδίνη. Οι προσταγλανδίνες παράγονται φυσιολογικά από τον οργανισμό μας, αλλά σε γυναίκες με έντονους πόνους, παράγονται σε μεγαλύτερες ποσότητες.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Dysmenorrhea symptoms_Collage

Πόνος στη κάτω κοιλιακή χώρα, μερικές φορές πολύ έντονος, ενίοτε με μερικά από τα ακόλουθα:

  • Αίσθηση πίεσης στην κοιλιά
  • Πόνος στην πλάτη, στα ισχία ή στους μηρούς
  • Πονοκέφαλος
  • Ναυτία ή εμετοί
  • Διάρροια (ευκοίλια)

 

Τι μπορώ να κάνω για να ανακουφίσω τον πόνο;

Dysmenorrhea measures X Collage

  • Τοποθέτησε μια θερμοφόρα στην κοιλιά σου ή στην μέση
  • Να κάνεις ένα ζεστό μπάνιο
  • Κάνε μασάζ στην κοιλιά και στην πλάτη
  • Να ξεκουράζεσαι
  • Να αποφύγεις την καφεΐνη και το αλάτι, τα οποία μπορεί να επιδεινώσουν τον πόνο.

 

Φάρμακα

acetaminophen

Μπορείς να πάρεις παυσίπονα όπως παρακεταμόλη (Depon, Panadol), ιβουπροφαίνη (Nurofen, Advil) ή  μεφαιναμικό οξύ (Ponstan). Τα φάρμακα είναι πιο αποτελεσματικά εάν ληφθούν μόλις ξεκινά ο πόνος, ή ακόμα καλύτερα, πριν από την έναρξη του πόνου (αν έχεις σταθερούς κύκλους και ξέρεις πότε θα ξεκινήσει ο πόνος).

 

Διατροφικές αλλαγές

Dysmenorrhea diet Collage

Μια δίαιτα χαμηλή σε λιπαρά φαίνεται να μειώνει τους πόνους της περιόδου, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες. Άλλες προτεινόμενες διατροφικές αλλαγές:

Αύξησε την κατανάλωση:

  • ασβεστίου: αμύγδαλα, πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, κέιλ), γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά
  • αντιοξειδωτικών: βατόμουρα, κεράσια, ντομάτες, κολοκύθια, πιπέρι
  • πρωτεϊνών: άπαχα κρέατα, ψάρια κρύου νερού, τόφου, φασόλια

Να αποφύγεις:

  • τους “κακούς” υδατάνθρακες: λευκό ψωμί, ζυμαρικά, ζάχαρη, γλυκά
  • τα «κακά» λίπη: τηγανιτές πατάτες, ντόνατς, επεξεργασμένα τρόφιμα.

 

Φυτικά προϊόντα και συμπληρώματα διατροφής

Dysmenorrhea supplements Collage

Αυτά είναι τα συμπληρώματα που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά σε αρκετές μελέτες:

  • Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα
  • Θειαμίνη (βιταμίνη Β1)
  • Βιταμίνη Β6
  • Μαγνήσιο
  • Βιταμίνη Ε

 

Άλλες παρεμβάσεις

Dysmenorrhea other interventions Collage

Τα ακόλουθα προσφέρουν ανακούφιση για τους πόνους της περιόδου:

  • Άσκηση
  • Γιόγκα
  • Βελονισμός
  • Ομοιοπαθητική (δεν υπάρχουν πολλές επιστημονικές ενδείξεις, αλλά φαίνεται ότι βοηθάει κάποιες γυναίκες)

 

Τι να κάνω αν τίποτα δεν με βοηθάει;

Contraceptives resized

Μπορείς να συζητήσεις με το γιατρό σας τα εξής:

  • Αντισυλληπτικά ή άλλες ορμονικές θεραπείες
  • Ισχυρότερα παυσίπονα
  •  Άλλες πιθανές θεραπείες όπως χειρουργική επέμβαση (προορίζεται για πολύ σοβαρές περιπτώσεις).

 

Οι πόνοι περιόδου είναι πάντα φυσιολογικοί;

Dysmenorrhea secondary Collage

Μερικές φορές οι πόνοι δεν είναι φυσιολογικοί και υποδηλώνουν ένα ιατρικό πρόβλημα. Αυτό ονομάζεται δευτεροπαθής δυσμηνόρροια. Ορισμένες καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν επώδυνους περιόδους είναι:

  • Ενδομητρίωση: μια νόσος στην οποία ο ιστός που επενδύει τη μήτρα (το ενδομήτριο) βρίσκεται έξω από τη μήτρα
  • Φλεγμονώδης νόσος της πυέλου: μια μόλυνση που αρχίζει στη μήτρα και εξαπλώνεται στα άλλα γεννητικά όργανα
  • Στένωση του τραχήλου της μήτρας
  • Ινομυώματα: καλοήθη όγκοι της μήτρας
  • Συγγενείς ανωμαλίες της μήτρας ή του κόλπου (όπως την παρουσία ενός διαφράγματος).

 

Πότε πρέπει να δω ένα γιατρό;

Call the doctor medical-563427_1280

Τις περισσότερες φορές ο πόνος δεν είναι αιτία για ανησυχία, ειδικά αν η έμμηνος ρύση έχει ξεκινήσει πρόσφατα. Αλλά θα πρέπει να δεις ένα γιατρό, εάν οι πόνοι:

  • Επηρεάζουν τις καθημερινές σου δραστηριότητες κάθε μήνα
  • Γίνονται όλο και πιο έντονοι
  • Ξεκινάνε μετά την ηλικία των 25 ετών
  • Διαρκούν περισσότερο από 2 ή 3 ημέρες
  • Συνοδεύονται από βαριά αιμορραγία, πυρετό ή κολπικές εκκρίσεις με έντονη δυσοσμία

Οι πόνοι περιόδου, όποια και αν είναι η αιτία τους, αντιμετωπίζονται, οπότε μην αμελείς την γυναικολογική εξέταση!

 

Βιβλιογραφία

  1. http://emedicine.medscape.com/article/253812-overview
  2. http://www.aafp.org/afp/1999/0801/p489.html
  3. Proctor M, Farquhar C. Diagnosis and management of dysmenorrhoea. BMJ. May 13 2006;332(7550):1134-8.
  4. Hansen SO, Knudsen UB. Endometriosis, dysmenorrhoea and diet. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2013 Jul;169(2):162-71
  5. Dennehy CE. The use of herbs and dietary supplements in gynecology: an evidence-based review. J Midwifery Womens Health. 2006;51(6):402-9.

 

ΤΑ ‘ΠΡΕΠΕΙ’ ΚΑΙ ‘ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ’ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ (Τρίτο μέρος)

ΑΣΚΗΣΗ, ΣΕΞ, ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ

Το πρώτο μέρος από “Τα Πρέπει και δεν Πρέπει της Εγκυμοσύνης” ανέλυσε τι επιτρέπεται και τι αποφεύγεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σχετικά με τρόφιμα, ποτά, αλκοόλ και τσιγάρο (δες εδώ). Το δεύτερο μέρος είχε να κάνει με θεραπείες αισθητικής και φάρμακα (βλέπε εδώ). Σε αυτό το τρίτο άρθρο θα βρεις ότι αφορά την άσκηση, το σεξ, την εργασία και τα ταξίδια κατά την διάρκεια της κύησης …

ΑΣΚΗΣΗ

Embed from Getty Images

Γιατί να γυμνάζεσαι: Η έναρξη ή συνέχιση ενός προγράμματος μέτριας έντασης γυμναστικής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να έχει πολλά οφέλη για την υγεία: ελαττώνει μερικές από τις ενοχλήσεις της εγκυμοσύνης, συμβάλλει στην ενίσχυση των μυών που χρησιμοποιούνται στον τοκετό, μπορεί να σου δώσει περισσότερη ενέργεια και ευεξία. Η άσκηση επίσης είναι πιθανόν να προλάβει τον διαβήτη και την υπέρταση που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη. Το Αμερικάνικο Κολέγιο Μαιευτικής και Γυναικολογίας συνιστά για τις έγκυες γυναίκες 30 λεπτά μέτριας άσκησης την ημέρα τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας.

Pregnant woman by pool resized

Ρώτησε το γιατρό σου πρώτα! Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες οι γυναίκες δεν πρέπει να γυμνάζονται, όπως άτομα με άσθμα ή καρδιακά προβλήματα, ή εγκυμοσύνες με ορισμένες επιπλοκές: αιμορραγία, χαμηλό πλακούντα, αδύναμο τράχηλο ή πρόωρες συσπάσεις.

Ιδανικές δραστηριότητες: Το είδος γυμναστικής που μπορείς να κάνεις κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης εξαρτάται από την υγεία σου και το πόσο δραστήρια ήσουν πριν την εγκυμοσύνη. Η κύηση δεν είναι μια καλή στιγμή για να ξεκινήσεις ένα πολύ απαιτητικό άθλημα, αλλά αν ήσουν δραστήρια πριν, μπορείς να συνεχίσεις να είσαι, μέσα σε λογικά πλαίσια. Τα ακόλουθα σπορ, με μέτρο, είναι ιδιαίτερα ευνοϊκά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης:

  • Κολύμβηση (ακόμη και σε πισίνες με χλώριο)
  • Γρήγορο βάδισμα
  • Προγεννητικά μαθήματα γυμναστικής
  • Γιόγκα για εγκύους

Prenatal aqua yoga 2-swimming-1387531814252

Δραστηριότητες που πρέπει να αποφεύγεις: θα είναι προτιμότερο να αποφεύγεις τα εξής:

  • Έντονα αθλήματα που ενέχουν κίνδυνο κοιλιακού τραύματος, πεσίματος ή κάκωσης των αρθρώσεων
  • Να κρατήσεις την αναπνοή σου κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας
  • Ασκήσεις που απαιτούν να είσαι ξαπλωμένη ανάσκελα για περισσότερο από τρία λεπτά (ειδικά μετά τον τρίτο μήνα της εγκυμοσύνης)
  • Έντονες ασκήσεις που ακολουθούνται από περιόδους χωρίς δραστηριότητα
  •  Άσκηση σε ζεστό και υγρό καιρό
  • Δραστηριότητες σε ζεστό νερό (δες περισσότερα εδώ)
  • Τένις και άλλα σπορ με ρακέτες
  • Δραστηριότητες στις οποίες είναι πιθανό να πέσεις (π.χ. σκι, ιππασία, ποδηλασία)
  • Σπορ στα οποία έρχεσαι σε επαφή με άλλους: ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, σόφτμπολ
  • Καταδύσεις, η οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν ανωμαλίες στο έμβρυο.

Pregnant yoga on the beach 4495406433_45030db1e5_bΣυμβουλές για ασφαλή άσκηση: παρότι η άσκηση μπορεί να είναι ευεργετική, πρέπει να είσαι προσεκτική. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το κέντρο βάρους μετατοπίζεται και επηρεάζεται η ισορροπία. Οι αρθρώσεις και οι σύνδεσμοι γίνονται πιο χαλαροί. Όλα αυτά μπορεί να σε βάλουν σε μεγαλύτερο κίνδυνο πτώσεων. Επιπλέον, κουράζεσαι πιο εύκολα… Αυτές είναι μερικές συμβουλές για να γυμνάζεσαι με ασφάλεια:

  • Να αποφεύγεις την υπερθέρμανση
  • Να περιορίσεις την υπαίθρια άσκηση με ζεστό καιρό
  • Να αποφεύγεις την άσκηση που σε κάνει να νιώθεις πολύ κουρασμένη, ή με υψηλό κίνδυνο να πέσεις ή να πάθεις κάποιο κοιλιακό χτύπημα
  • Να σηκώνεσαι αργά μετά από ασκήσεις που ήσουν ξαπλωμένη για να μην ζαλίζεσαι
  • Να πίνεις άφθονο νερό
  • Να καταναλώνεις επιπλέον θερμίδες αν ασκείσαι τακτικά
  • Να φοράς καλά αθλητικά παπούτσια και το κατάλληλο σουτιέν
  • Μην πιέζεις τον εαυτό σου πάρα πολύ! Άκουσε το σώμα σου και επιβράδυνε όταν αισθάνεσαι κουρασμένη.

Πότε να σταματήσεις την άσκηση: Θα πρέπει να σταματήσεις αμέσως την γυμναστική και να καλέσεις τον γιατρό σου αν αισθάνεσαι ένα από τα παρακάτω:

  • Ζάλη, λιποθυμία ή ναυτία
  • Ταχυπαλμία
  • Δυσκολία στην αναπνοή
  • Πόνο στο στήθος
  • Έντονο κοιλιακό άλγος ή συστολές της μήτρας
  • Πρήξιμο στην κνήμη
  • Έντονη κεφαλαλγία
  • Θολή όραση
  • Κολπική αιμορραγία
  • Διαρροή υγρού από τον κόλπο
  • Μείωση ή απουσία κινήσεων του μωρού

 

ΣΕΞ

Sex and pregnancy resized

Είναι ασφαλές; Η σεξουαλική επαφή σε γενικές γραμμές δεν φαίνεται να προκαλέσει προβλήματα στην εγκυμοσύνη. Ως εκ τούτου, μπορεί να συνεχιστεί με ασφάλεια καθόλη την διάρκεια της.

Το μωρό είναι καλά προστατευμένο μέσα στη μήτρα! Τα τοιχώματα της μήτρας, ο αμνιακός σάκος και το βλέννωδες βύσμα (που σφραγίζει τον τράχηλο της μήτρας για την πρόληψη λοιμώξεων) θα κρατήσουν το μωρό ασφαλές.

Είναι γεγονός πως η σεξουαλική επαφή μπορεί να προκαλέσει συσπάσεις της μήτρας: ο οργασμός, ο ερεθυσμός του στήθους (της θηλής) και η προσταγλανδίνη (μια ουσία που περιέχεται στο σπέρμα), όλα μπορούν να κάνουν τη μήτρα να συσπά. Συνήθως, αυτές οι συσπάσεις είναι ήπιες και αβλαβείς.

Η σεξουαλική επαφή προτείνεται εδώ και πολλά χρόνια ως μέτρο για την πρόκληση τοκετού προς το τέλος της εγκυμοσύνης. Αν και δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη ότι το σεξ προκαλεί τον τοκετό, μπορεί και να βοηθήσει, και δεν θα βλάπτει!

pregnant woman and man resized 2

Θα είναι διαφορετικό το σεξ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης; Το σεξ μπορεί να είναι διαφορετικό από ό, τι πριν. Για μερικές γυναίκες είναι πιο ευχάριστο, λόγω των υψηλών επίπεδων ορμονών, της διόγκωσης των γεννητικών οργάνων και της αύξησης των κολπικών εκκρίσεων. Για άλλες όμως, η σεξουαλική επιθυμία μειώνεται για πολλούς λόγους: ναυτία και ζάλη στον πρώτο τρίμηνο, οίδημα των γεννητικών οργάνων που μπορεί να προκαλέσει δυσφορία, ή μπορεί απλά να αισθάνεσαι άβολα με της αλλαγές του σώματος σου…

Επιπλέον, το στήθος διογκώνεται και γίνεται πολύ ευαίσθητο, το οποίο μπορεί να είναι ευχάριστο για μερικές γυναίκες, αλλά ενοχλητικό για άλλες …

 Η σεξουαλική επαφή στην πράξη… Περιττό να το λέμε, ορισμένες στάσεις θα είναι δυσάρεστες, ή αδύνατες καθώς η μήτρα μεγαλώνει… Μπορεί να χρειαστεί να πειραματιστείτε λίγο για να βρείτε ποιες στάσεις είναι οι πιο βολικές… Ειδικά κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου, θα πρέπει να αποφεύγεις να είσαι ανάσκελα για πολύ ώρα, επειδή η πίεση της μήτρας στα μεγάλα αγγεία μπορεί να προκαλέσει υπόταση και ζάλη. Ο στοματικός έρωτας επιτρέπεται, αλλά ο σύντροφος σου δεν θα πρέπει να φυσήξει αέρα μέσα στον κόλπο, διότι θα μπορούσε να προκαλέσει εμβολή αέρος (μια φυσαλίδα του αέρα που εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος), η οποία μπορεί να έχει μοιραίες συνέπειες.

Πότε πρέπει να αποφεύγετε η σεξουαλική επαφή: υπάρχουν ορισμένες καταστάσεις στις οποίες το σεξ πρέπει να αποφεύγετε: αν έχεις κολπική αιμορραγία, ιστορικό επαναλαμβανόμενων αποβολών, πρόωρες συσπάσεις της μήτρας, ή αδύναμο τράχηλο. Επιπλέον, θα απέχεις από το σεξ αν έχεις προδρομικό πλακούντα (όταν ο πλακούντας είναι χαμηλά στην μήτρα ή καλύπτει τον τράχηλο). Πάντα να επιβεβαιώνεις με το γιατρό σου ότι είναι εντάξει για σένα να έχεις σεξουαλική επαφή.

Πότε να καλέσεις το γιατρό σου: θα πρέπει οπωσδήποτε να μιλάς με το γιατρό σου εάν, μετά το σεξ, έχεις έντονο κοιλιακό άλγος, έντονες συσπάσεις της μήτρας, δυσοσμία στις κολπικές εκκρίσεις ή αιμορραγία που προέρχεται από τον κόλπο.

 

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

Embed from Getty Images Αν είσαι μια υγιής γυναίκα και έχεις μια φυσιολογική εγκυμοσύνη, πιθανότατα θα είναι ασφαλές να συνεχίσεις να εργάζεσαι όσο είσαι έγκυος. Μην ξεχάσεις να μιλήσεις με το γιατρό σου σχετικά με το περιβάλλον εργασίας. Υπάρχουν ορισμένα επαγγέλματα που μπορεί να είναι επικίνδυνα, και άλλα που απαιτούν κάποιες τροποποιήσεις:

Lab tech 4-medical-and-laboratory-shots-stephen-smith

Έκθεση σε ακτινοβολία και ραδιενέργεια: υπάρχουν ενδείξεις για τη σχέση μεταξύ της έκθεσης σε ακτινοβολία ή ραδιενέργεια και αποβολές, ανωμαλίες του εμβρύου και άλλες επιπλοκές της κύησης. Θα πρέπει να ενημερώσεις αμέσως το γιατρό σου και τον εργοδότη σου εάν είσαι εκτεθειμένη σε ακτινοβολία ή ραδιενέργεια στον χώρο εργασίας.

Έκθεση σε χημικές ουσίες: Οι επιστημονικές  ενδείξεις είναι λιγότερο πειστικές για την επαγγελματική έκθεση σε χημικές ουσίες σε σχέση με την ακτινοβολία και την ραδιενέργεια, αλλά φαίνεται να υπάρχει αυξημένο κίνδυνο αποβολών και δυσμορφίες στο έμβρυο με την έκθεση σε ορισμένες χημικές ουσίες. Μερικά παραδείγματα τέτοιου είδους εργασίας είναι στεγνοκαθαριστήρια, βιομηχανίες βαφών, χειρουργεία, εργασίες που αφορούν έκθεση σε φυτοφάρμακα ή σε βαρέα μέταλλα (μόλυβδο, υδράργυρο). Υπάρχουν αμφιβολίες επίσης για τις γυναίκες που εργάζονται σε ινστιτούτα αισθητικής (για περισσότερες πληροφορίες δες εδώ).

Σωματικά απαιτητική εργασία: οι εργασίας που απαιτούν παρατεταμένη ορθοστασία (όπως μάγειρες, αστυνομικοί, νοσηλεύτριες) ή την άρση βαρέων αντικειμένων μπορεί να σχετίζονται με επιπλοκές της κύησης, δηλαδή, περισσότερες πιθανότητες για πρόωρο τοκετό, χαμηλό βάρους γέννησης του μωρού ή υπέρταση της κύησης.

Woman Cook o-CHEF-COOKING-facebookΕργασίες με πολύ στρες και πολλές ώρες εργασίας: Κάποιες έρευνες έχουν δείξει ότι οι έγκυες γυναίκες που ανέφεραν πολύ άγχος στην δουλειά τους σε συνδυασμό με πολλές ώρες εργασίας την εβδομάδα (περισσότερες από 32 ώρες) έχουν δύο φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να γεννήσουν ένα μικρό μωρό.

Τα στοιχεία για παρατεταμένη εργασία και εργασία σε βάρδιες δεν είναι καταληκτικά.

Εργασίες σε γραφείο: Αν και μερικές μελέτες στη δεκαετία του ’80 είχαν υπονοήσει ότι οι υπολογιστές μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο για επιπλοκές της κύησης, πολλές μελέτες έχουν γίνει από τότε, και τα ευρήματα αυτά δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Στην πραγματικότητα, η δόση ακτινοβολίας που εκπέμπεται από έναν υπολογιστή είναι εξαιρετικά χαμηλή. Το πρόβλημα μιας δουλειάς γραφείου έγκειται κυρίως στις πολλές ώρες που πρέπει να κάθεσαι, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε καταπόνηση του αυχένα, των ματιών, του καρπού και της πλάτης. Εάν έχεις μια δουλειά γραφείου, προσπάθησε να σηκώνεσαι συχνά και να κάνεις ένα διάλειμμα κάθε λίγο και λιγάκι…

Άλλοι πιθανοί επαγγελματικοί κίνδυνοι συμπεριλαμβάνουν την έκθεση σε λοιμώξεις ή σε πολύ δυνατό θόρυβο.

 

ΤΑΞΙΔΙΑ

Embed from Getty Images

Είναι ασφαλή; Για μια φυσιολογική κύηση, είναι ασφαλές να ταξιδεύεις στο μεγαλύτερο μέρος της εγκυμοσύνης, συνήθως μέχρι τον τελευταίο μήνα (36 εβδομάδες). Ενημέρωσε το γιατρό σου αν πρόκειται να ταξιδέψεις, που και πότε σκοπεύεις να πας. Υπάρχουν ορισμένες γυναίκες που δεν πρέπει να ταξιδεύουν, όπως εκείνες με κολπική αιμορραγία, υψηλό κίνδυνο πρόωρου τοκετού ή αυξημένες πιθανότητες σχηματισμού θρόμβων στο αίμα.

Οδικό ταξίδι: Επιτρέπεται να ταξιδεύεις με αυτοκίνητο, τρένο ή λεωφορείο. Είναι πολύ σημαντικό όμως να φοράς την ζώνη ασφαλείας τριών-σημείων (ώμος και μηροί), πάνω και κάτω από τη μήτρα, για να μην πιεστεί. Προσπάθησε να αποφεύγεις τα πολύ μακρινά ταξίδια, κάνε συχνές στάσεις για να τεντώσεις τα πόδια ή περπάτησε συχνά, προκειμένου να κυκλοφορήσει καλά το αίμα σου.

Ταξίδια σε πλοίο: Τα ταξίδια σε πλοίο είναι ασφαλή στην εγκυμοσύνη, αλλά να έχεις κατά νου ότι η κίνηση του σκάφους ενδέχεται να επιτείνει, ή να προκαλέσει, ναυτία και έμετο. Έτσι, να είσαι προετοιμασμένη για αυτό το ενδεχόμενο! Επιπλέον, να αποφύγεις τους προορισμούς που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη. Εάν πρόκειται να κάνεις μια κρουαζιέρα σιγουρέψου ότι έχουν την δυνατότητα να προσφέρουν ιατρική φροντίδα μέσα στο σκάφος.

Woman airport luggage Header_Samsonite2013Αεροπορικά ταξίδια:

  • Οι περισσότερες έγκυες γυναίκες μπορούν να ταξιδεύουν με αεροπλάνο. Σχεδόν όλες οι εταιρείες επιτρέπουν τα ταξίδια μέχρι τις 32 εβδομάδες της εγκυμοσύνης, και πολλές άλλες μέχρι τις 36 εβδομάδες (θα χρειαστεί να έχεις μια βεβαίωση από τον γιατρό σου ότι μπορείς να ταξιδεύεις). Είναι σημαντικό να επικοινωνήσεις με την αεροπορική εταιρεία πριν κάνεις την κράτησή σου…
  • Δεν πρέπει να ανησυχείς για τους ανιχνευτές μετάλλων που υπάρχουν στον έλεγχο ασφαλείας των αεροδρομίων, η δόση ακτινοβολίας που εκπέμπουν είναι εξαιρετικά χαμηλή.
  • Προκειμένου να αποφεύγεις να σηκώσεις βαριές αποσκευές, να προτιμάς τις βαλίτσες με ρόδες για να κάνουν το ταξίδι όσο το δυνατόν ευκολότερο.
  • Τα αεροπορικά ταξίδια μεγάλων αποστάσεων σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης (σχηματισμός θρόμβων στο αίμα), μια δυνητικά σοβαρή επιπλοκή της εγκυμοσύνης. Ο κίνδυνος αποδίδεται κυρίως στην ακινησία κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ειδικά στην οικονομική θέση, όπου ο χώρος ανάμεσα στα καθίσματα είναι πολύ στενό. Προληπτικά μέτρα περιλαμβάνουν:
    • να φοράς φαρδιά ρούχα και άνετα παπούτσια,
    • να τεντώνεις τα πόδια σου σε τακτικά διαστήματα,
    • να περπατάς συχνά στην καμπίνα του αεροσκάφους,
    • να αποφύγεις την αφυδάτωση: πιες άφθονο νερό, ελαχιστοποίησε την κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης,
    • να συζητάς με το γιατρό σου το ενδεχόμενο να φοράς ειδικές ελαστικές κάλτσες, προκειμένου να βελτιώνεται η κυκλοφορία του αίματος.

pregnant woman sunbathing at a Caribbean beach

Μακρινά ταξίδια: τα ταξίδια σε μακρινούς προορισμούς μπορεί να ενέχουν ορισμένα ζητήματα. Να λάβεις υπόψη τα εξής:

  • Συζήτησε με το γιατρό σου τους πιθανούς κινδύνους για σένα και το μωρό σου.
  • Ορισμένοι προορισμοί είναι καλύτερο να αποφεύγονται: σημεία με δύσκολη πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη, ή με υψηλό κίνδυνο να κολλήσεις λοιμώξεις ή άλλες ασθένειες.
  • Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή εάν ταξιδεύεις σε χώρες όπου ενδέχεται να χρειαστείς εμβολιασμό για κίτρινο πυρετό ή φάρμακα για πρόληψη της ελονοσίας. Βεβαιώσου ότι τα εμβόλια ή φάρμακα που απαιτούνται δεν αντενδείκνυνται στην εγκυμοσύνη. Μπορείς να ελέγξεις την έγκυρη ιστοσελίδα του Αμερικανικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) για χρήσιμες πληροφορίες (βλέπε εδώ), αλλά σε περίπτωση που θα ταξιδεύεις θα πρέπει οπωσδήποτε να το συζητήσεις με το γιατρό σου.
  • Καλό θα ήταν να πάρεις μαζί σου ένα αντίγραφο του ιατρικού φακέλου σου, σε περίπτωση που θα χρειαστείς κάτι στον ξένο προορισμό.

 

Βιβλιογραφία

NICE: Antenatal Care- Routine Care for the Healthy Pregnant Woman. March 2008, UK

HAS: Comment mieux informer les femmes enceintes? Avril 2005, France

http://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/pages/pregnancy-exercise.aspx#close

http://www.hse.gov.uk/pubns/indg373.pdf

http://www.cdc.gov/niosh/topics/repro/employers.html

http://www.abcd-study.nl

Planning Your Pregnancy and Birth Third Ed. The American College of Obstetricians and Gynecologists, Ch. 5.

http://wwwnc.cdc.gov/travel

 

Photo credits

Exercise: Getty images; media3.onsugar.com;  sohanews2.vcmedia.vn; Jose Gabriel Lugo, Flickr.com;

Sex: Trevor, Flickr.com; Melissa Segal, Flickr.com;

Work: Getty images; fineartamerica.com; huffpost.com;

Travel: Getty images; globalblue.comtravelingtoworld.com

ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΒΟΛΕΣ

Οι επαναλαμβανόμενες ή καθ’ έξιν αποβολές είναι ένα θέμα που μας απασχολεί ιδιαίτερα επειδή δυστυχώς είναι αρκετά συνηθισμένο, και προκαλεί πολύ έντονη ανησυχία στα ζευγάρια. Θα ακολουθήσει αργότερα ένα post ειδικά για αυτό το θέμα, αλλά σήμερα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας την μαρτυρία μίας γυναίκας που πέρασε από αυτή την περιπέτεια, και ευτυχώς κατάφερε να την ξεπεράσει…

Baby's and daddy's hands resized

“Είμαι 30 ετών και μόλις γέννησα το δεύτερο παιδί μου, το να φτάσω όμως μέχρι εδώ ήταν ένας δύσκολος δρόμος.

Όταν αποφασίσαμε με τον άντρα μου να κάνουμε ένα βήμα παραπάνω με τη γέννηση ενός παιδιού, αντιμετωπίσαμε δυσκολίες που δεν περιμέναμε.

Η πρώτη μας απόπειρα ξεκίνησε με αποτυχία καθώς η κύηση σταμάτησε ξαφνικά μεταξύ 6ης και 7ης εβδομάδας κυήσεως. Η γυναικολόγος μου εξήγησε πως πολλές γυναίκες αρχίζουν με μια αποτυχία και δεν έπρεπε να απελπίζομαι. Έτσι ξαναπροσπαθήσαμε αλλά δυστυχώς και η δεύτερη προσπάθειά μας είχε το ίδιο άδοξο τέλος, μεταξύ 6ης και 7ης εβδομάδας η κύηση σταμάτησε.

..με πίστη και με εμπιστοσύνη στην ιατρική ομάδα καταφέραμε και φέραμε στον κόσμο το πρώτο μας παιδί…

Τότε η γυναικολόγος μου, μου είπε ότι πριν ξαναπροσπαθήσουμε καλό θα ήταν να το ψάξουμε, να δούμε τι φταίει, τι πάει στραβά. Κάναμε λοιπόν μια σειρά εξετάσεων για θρομβοφιλία, ανοσολογικούς παράγοντες, αυτοάνοσα νοσήματα, ορμονικούς προσδιορισμούς, και καρυότυπο ζευγαριού που όταν υπάρχουν εμποδίζουν την ομαλή εξέλιξη της κύησης, και με τα αποτελέσματα στο χέρι πήγαμε να συμβουλευτούμε αιματολόγο.

Η αιματολόγος και η γυναικολόγος μου σε συνεργασία, μου είπαν ότι όταν ξανά μείνω έγκυος θα πρέπει να ακολουθήσω μια ειδική αγωγή που θα με βοηθήσει, θα μου αυξήσει της πιθανότητες να πάνε όλα καλά.

Όταν λοιπών ξανά έμεινα έγκυος με όλα αυτά τα όπλα, με πίστη και με εμπιστοσύνη στην ιατρική ομάδα καταφέραμε και φέραμε στον κόσμο το πρώτο μας παιδί. Με τη συνεχή παρακολούθηση και υποστήριξη της γυναικολόγου μου, αλλά παράλληλα και της αιματολόγου, γέννησα με φυσιολογικό τοκετό ένα υγιέστατο αγοράκι.

Ότι πρόβλημα και αν αντιμετωπίζεις, μην το βάζεις κάτω, ενημερώσου, μάθε τι μπορείς να κάνεις, ζήτα βοήθεια από ανθρώπους που μπορούν να βοηθήσουν, μην μένεις  στην άγνοια και ίσως να πάνε καλά τα πράγματα και για σένα.”

Με τον ίδιο τρόπο κατάφερα και μόλις γέννησα ένα πανέμορφο κοριτσάκι.

Όταν άρχισα να το συζητάω με το φιλικό μου περιβάλλον ανακάλυψα ότι ακριβώς τα ίδια προβλήματα με εμάς τα αντιμετώπιζαν δύο από τα τέσσερα κοντινά μας ζευγάρια. Αυτό με τρόμαξε, αλλά στο τέλος όλα πήγαν καλά για όλους μας.

Ότι πρόβλημα και αν αντιμετωπίζεις, μην το βάζεις κάτω, ενημερώσου, μάθε τι μπορείς να κάνεις, ζήτα βοήθεια από ανθρώπους που μπορούν να βοηθήσουν, μην μένεις  στην άγνοια και ίσως να πάνε καλά τα πράγματα και για σένα.”

Α.Τ.

‘Εχεις και εσύ μια εμπειρία να μοιραστείς μαζί μας; Μπορεί με αυτό την τρόπο να βοηθήσεις άλλες γυναίκες! Στείλε την ιστορία σου στο woman2womenblog@gmail.com

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ 2014 : ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

Sunset

Αυτή είναι η εποχή της χρονιάς όταν όλοι εξετάζουν τα κυριότερα στιγμιότυπα του 2014, και εγώ με την σειρά μου αποφάσισα να κάνω το ίδιο στον χώρο της υγείας και της ιατρικής. Ξεκινάμε λοιπόν ρίχνοντας μια ματιά στις τάσεις του Google για το 2014, και βλέπουμε ότι, μεταξύ των Top 10, δύο θέματα σχετίζονται με την υγεία. Στην τρίτη θέση βρίσκεται ο ιός Έμπολα, και στην πέμπτη είναι το ALS Ice Bucket Challenge, το οποίο, πέρα από το να μαζέψει πολλά χρήματα για το σκοπό αυτό, βοήθησε πολλούς ανθρώπους να εξοικειωθούν με την νόσο ALS (αμυοτροφική πλάγια σκλήρυνση)… Στην κορυφή της λίστας όμως, είναι ο θάνατος του Ρόμπιν Γουίλιαμς, ο οποίος δεν είναι αυστηρά ένα θέμα υγείας, αλλά η αυτοκτονία του λόγω κατάθλιψης αύξησε τις αναζητήσεις στο Google για «κατάθλιψη» και ευαισθητοποίησε πολλά άτομα για το πώς η κατάθλιψη μπορεί να είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα υγείας…

Περιττό να πούμε ότι, η πλειοψηφία από εμάς συμβουλευόμαστε τακτικά τον “Dr Google” για να χορτάσουμε την περιέργειά μας για θέματα υγείας … Η λίστα “Τι είναι …” διαθέτει επίσης μεταξύ των 10 κορυφαίων θεμάτων, τέσσερα θέματα υγείας: “Τι είναι ο ιός Έμπολα” “Τι είναι η ALS; “” Τι είναι η ασφυξία;” “Τι είναι το MERS” … Eμείς, ως γιατροί πολλές φορές έχουμε να αντιμετωπίσουμε τις απαντήσεις του Dr Google, και θα μπορούσαμε να έχουμε ατελείωτες συζητήσεις σχετικά με όλες τις θετικές και αρνητικές πτυχές που αυτό συνεπάγεται…

Ανεξάρτητα από τις τάσεις του Google, για αυτό το post διάλεξα 5 θέματα υγείας που συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2014. Ο λόγος για την επιλογή τους ήταν είτε επειδή είναι ιατρικές ανακαλύψεις, ή επειδή απασχόλησαν ιδιαίτερα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης …

 

1) ΠΑΡΑΛΥΤΟΣ ΑΝΔΡΑΣ ΠΕΡΠΑΤΑ ΞΑΝΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

Spine Paralyzed-Man-Walks-After-Cells-from-His-Nose-Are-Transplanted-into-His-Spine-462795-2

Ο Darek Fidyka ήταν παράλυτος από το στήθος και κάτω από το 2010, όταν το μαχαίρωσαν στην πλάτη. Τώρα μπορεί να περπατήσει στηριζόμενος σε ένα πλαίσιο, χάρη σε μια θεραπεία που περιλαμβάνει τη μεταμόσχευση κυττάρων από την ρινική κοιλότητα στο νωτιαίο μυελό. Η θεραπεία του πραγματοποιήθηκε από χειρουργούς στην Πολωνία, σε συνεργασία με επιστήμονες στο Λονδίνο.

Αυτό είναι το πρώτο άτομο με σοβαρή κάκωση του νωτιαίου μυελού να έχει ανακτήσει κίνηση και αίσθηση στα κάτω άκρα μετά από μεταμόσχευση κυττάρων.

Αυτά τα αποτελέσματα είναι πολύ ενθαρρυντικά, αλλά όπως και με κάθε επαναστατική θεραπεία, θα πρέπει να αναπαραχθεί σε μια μεγαλύτερη ομάδα ασθενών με ένα παρόμοιο πρόβλημα για να αποδείξει την αξία της …

Διαβάστε περισσότερα εδώ.

2) ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ: ΜΑΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ;

Social media resized

Το Pew Internet Project στην κοινωνική δικτύωση έδειξε ότι, στις ΗΠΑ, το 74% των συνδεδεμένων ενηλίκων χρησιμοποιούν τις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, και το 71% των online ενηλίκων χρησιμοποιούν το Facebook. Η άνοδος στην χρήση των smartphones έχει κάνει την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ακόμα πιο εύκολη. Το 40% των ιδιοκτητών κινητού τηλεφώνου χρησιμοποιεί ένα site κοινωνικής δικτύωσης από τα τηλέφωνά τους…

Αλλά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μας κάνουν πραγματικά πιο ευτυχισμένα και κοινωνικά άτομα; Μια δειγματοληπτική έρευνα που είχε γίνει μεταξύ Βρετανών φοιτητών, είχε δείξει ότι οι μισοί από αυτούς εκδήλωναν συναισθήματα άγχους και μειονεκτικότητας σε σύγκριση με τους online φίλους τους, και τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων είχαν δυσκολία να χαλαρώσουν και να κοιμηθούν μετά τη χρήση ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης (βλέπε εδώ). Πιο πρόσφατες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι το Facebook μπορεί να αυξήσει τα συναισθήματα της ζήλιας (σε σύγκριση με τους φίλους των social media). Υπάρχουν επίσης αρκετές αναφορές για εθισμό στα social media (δείτε αυτό το άρθρο), και απόσπασης την προσοχής από την εργασία και τις διαπροσωπικές σχέσεις.

Μπορούν όμως τα social media να έχουν θετικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία μας; Μια πρόσφατη έρευνα υποδεικνύει ότι οι  “ευτυχείς ενημερώσεις” (happy updates) ενθαρρύνουν ευτυχής ενημερώσεις από άλλους χρήστες (δείτε εδώ). Επιπλέον, οι ειδικοί αναφέρουν ότι οι ανταλλαγές των κοινωνικών μέσων μαζικής ενημέρωσης – όπως ευχές γενεθλίων ή συγχαρητήρια μηνύματα μετά από ένα σημαντικό γεγονός της ζωής – μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται περισσότερο συνδεδεμένοι με το κοινωνικό τους δίκτυο και πιο αγαπημένοι. Διαβάστε περισσότερα εδώ και εδώ.

 

3) ΚΑΤΑΨΥΞΗ ΩΟΑΡΙΩΝ ΩΣ ΠΡΟΝΟΜΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ;

Time woman 389343285_95df334bd4_o Η Facebook και η Apple ανακοίνωσαν τον περασμένο Οκτώβριο ότι θα χρηματοδοτήσουν την κατάψυξη ωαρίων για τις γυναίκες υπαλλήλους τους. Το μέτρο προτίθεται να υποστηρίξει τις εργαζόμενες γυναίκες για να ανακουφίσει τη σύγκρουση μεταξύ καριέρας και οικογένειας που πολλές από αυτές αντιμετωπίζουν, και κατά κάποιον τρόπο να “ξεγελάσουν” το βιολογικό ρολόι. Η ανακοίνωση αυτή έχει εγείρει έντονη συζήτηση, μεταξύ αυτών που πιστεύουν ότι είναι μια σημαντική και πρωτοποριακή κίνηση από τις εταιρείες, και εκείνων που υποστηρίζουν ότι θα μετατραπεί σε μπούμερανγκ για τις γυναίκες, δίνοντας στις επιχειρήσεις το δικαίωμα να απαιτούν μεγαλύτερη δέσμευση στην δουλειά, επιπλέον ώρες και πλήρη διαθεσιμότητα στην εργασία τους.. Δείτε περισσότερα εδώ.

4) ΚΙΝΗΤΑ ΚΑΙ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΟΓΚΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

Cell phone woman 8099619164_2158b600a3_k

Η σχέση μεταξύ χρήσης κινητών ή ασύρματων τηλεφώνων και εγκεφαλικών όγκων είναι αμφιλεγόμενη εδώ και πολλά χρόνια, με αντιφατικά αποτελέσματα σε διάφορες μελέτες. Φέτος, τα κινητά τηλέφωνα είναι και πάλι στο προσκήνιο: μια σουηδική μελέτη έδειξε ότι η μακροχρόνια χρήση κινητών και ασύρματων τηλεφώνων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για γλοίωμα, τον πιο κοινό τύπο όγκου του εγκεφάλου.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι ο κίνδυνος για γλοίωμα τριπλασιάστηκε μεταξύ εκείνων που χρησιμοποιούν ένα ασύρματο ή κινητό τηλέφωνο για περισσότερο από 25 χρόνια και ότι ο κίνδυνος ήταν επίσης μεγαλύτερος για εκείνους που είχαν αρχίσει να χρησιμοποιούν κινητά ή ασύρματα τηλέφωνα πριν από την ηλικία των 20 ετών. Διαβάστε περισσότερα εδώ.

5) ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΩΡΟ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΜΗΤΡΑΣ

Newborn feet

Σουηδοί επιστήμονες ανακοίνωσαν τη γέννηση ενός μωρού από μία γυναίκα που είχε υποβληθεί σε μεταμόσχευση μήτρας, όπως αναφέρεται στο έγκυρο περιοδικό The Lancet. Διαβάστε το post μου για αυτό το θέμα εδώ.

 

 

 

Photo Credits
Sunset skipperscove.com.au; 1) i1-news.softpedia-static.com; 2) mkhmarketing.wordpress.com, Flickr.com; 3) Andre Cortes, Flickr.com; 4) John, Flickr.com; 5) sean dreilinger, Flickr.com